Ba Lan vươn lên nền kinh tế lớn thứ 20 thế giới sau 35 năm phát triển thần kỳ
Theo Hãng tin AP ngày 17.3, Ba Lan đã ghi nhận những bước tiến vượt bậc trong hơn 35 năm qua, từ một nền kinh tế khó khăn vào thập niên 1990 đến cột mốc ấn tượng hiện nay. Vào năm ngoái, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Ba Lan đạt 1.000 tỉ USD, vượt qua Thụy Sĩ để vươn lên vị trí nền kinh tế lớn thứ 20 thế giới, theo báo cáo triển vọng kinh tế của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) công bố tháng 10.2025.
Thành tựu kinh tế nổi bật và tầm nhìn của lãnh đạo
Trong bài phát biểu năm ngoái, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk nhấn mạnh rằng cột mốc kinh tế này chưa phải là điểm dừng, và đất nước còn nhiều mục tiêu phát triển hơn nữa. Ông khẳng định sự quyết tâm tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng và cải thiện đời sống người dân.
IMF phân tích rằng trong 35 năm, GDP bình quân đầu người của Ba Lan đã tăng từ 6.730 USD vào năm 1990 lên 55.340 USD vào năm 2025, sau khi đã điều chỉnh theo lạm phát và chi phí sinh hoạt. Con số này hiện tương đương với Nhật Bản và đạt 85% mức trung bình của Liên minh Châu Âu (EU). Đặc biệt, kể từ khi gia nhập EU vào năm 2004, kinh tế Ba Lan duy trì tốc độ tăng trưởng trung bình 3,8% mỗi năm, vượt xa mức 1,8% của toàn châu Âu.
Yếu tố cốt lõi dẫn đến thành công
Theo các chuyên gia kinh tế, yếu tố cốt lõi giúp Ba Lan thoát khỏi bẫy nghèo là việc nhanh chóng xây dựng một khung thể chế vững chắc cho doanh nghiệp. Hệ thống này bao gồm tòa án độc lập, cơ quan chống độc quyền và các quy định giám sát ngân hàng nghiêm ngặt, giúp nền kinh tế tránh bị thao túng bởi các nhóm lợi ích.
Ngoài ra, sự đồng thuận chính trị mạnh mẽ về mục tiêu hội nhập phương Tây đã giúp Ba Lan tận dụng hiệu quả hàng tỉ euro viện trợ từ EU, đồng thời tiếp cận thị trường chung khổng lồ. Nền tảng giáo dục đại học được chú trọng đẩy mạnh đã tạo ra một lực lượng lao động tri thức dồi dào, trong khi chi phí nhân sự cạnh tranh tạo sức hút lớn với các nhà đầu tư quốc tế.
Thách thức và triển vọng trong tương lai
Bên cạnh những thành tựu kinh tế, Ba Lan cũng đang đối mặt với nhiều thách thức không nhỏ. Tỷ lệ sinh giảm và tình trạng già hóa dân số đang tạo áp lực lớn lên lực lượng lao động. Mức lương trung bình dù đã cải thiện nhưng vẫn thấp hơn mặt bằng chung của EU.
Tờ The Wall Street Journal hồi tháng 1 dẫn lời nhà kinh tế Matthias Schupeta từ DZ Bank - ngân hàng có tổng tài sản lớn thứ 2 ở Đức - nhận định rằng trong những năm tới, Ba Lan sẽ phải thích nghi với những thách thức trong "sân chơi" của những nền kinh tế hàng đầu. Chi phí lao động cao hơn, lợi suất đầu tư thấp hơn và nguồn vốn tài trợ từ EU giảm sút sẽ là những bài toán khó dành cho giới lãnh đạo nước này.
Ba Lan cũng phải đối mặt với nợ công ngày càng tăng. Thâm hụt ngân sách ở mức khoảng 6,8% GDP vào năm 2025, cao hơn đáng kể so với mức chuẩn 3% dành cho các quốc gia thành viên EU, đặt ra những rủi ro tiềm ẩn cho nền kinh tế trong dài hạn.
