Ngày 30.6, tại kỳ họp thứ 3 HĐND TP.Cần Thơ khóa 11, đại biểu Nguyễn Văn Sử, Chủ tịch Hội Nông dân thành phố, chất vấn về tình trạng nhiều mặt hàng nông sản chủ lực như lươn, lúa, mít, sầu riêng giảm giá sâu. Ông Ngô Thái Chân, Giám đốc Sở Nông nghiệp - Môi trường Cần Thơ, xác định 4 nguyên nhân chính khiến việc tìm giải pháp căn cơ rất khó.
Sản xuất không gắn nhu cầu thị trường
Theo ông Chân, nguyên nhân thứ nhất là sản xuất nông nghiệp ở nhiều nơi chưa gắn với nhu cầu tiêu thụ. Khi một mặt hàng có giá cao, vụ sau người dân tự ý mở rộng diện tích, dẫn đến cung vượt cầu cục bộ, khó tìm đầu ra.
Liên kết hợp đồng còn yếu
Thứ hai, liên kết sản xuất tiêu thụ qua hợp đồng dù tăng nhưng chưa đáp ứng nhu cầu. Nhiều nông sản vẫn bán qua thương lái, thị trường tự do, khiến giá cả bấp bênh.
Bảo quản và chế biến hạn chế
Thứ ba, nhiều nông sản có thời gian bảo quản ngắn nhưng khâu chế biến và bảo quản sau thu hoạch còn hạn chế, không đạt chuẩn xuất khẩu, mất giá nhanh.
Phụ thuộc thị trường Trung Quốc
Cuối cùng, các mặt hàng nông sản, nhất là trái cây, chưa tìm được thị trường lớn, vẫn phụ thuộc vào những nơi quen thuộc. Ông Chân nói: "Chẳng hạn như Trung Quốc. Khi nước bạn thay đổi quy định, kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng thì hầu như mặt hàng nông sản chúng ta bị tồn đọng lại, không xuất khẩu được".
Giải pháp trước mắt
Lãnh đạo Sở Nông nghiệp - Môi trường cho biết giải quyết căn cơ rất khó, phải từng bước khắc phục. Trước mắt, tập trung tổ chức lại sản xuất theo vùng nguyên liệu, dự báo thị trường, đẩy mạnh chuỗi liên kết nông dân - hợp tác xã - doanh nghiệp và thu hút đầu tư chế biến sau thu hoạch để kéo dài thời gian bảo quản.
Đại sứ Trung Quốc khen sầu riêng Cần Thơ ngon nhất thế giới
Ông Hà Vũ Sơn, Giám đốc Sở Công thương Cần Thơ, cho biết từ năm 2025, hàng rào kỹ thuật khiến xuất khẩu sầu riêng gặp khó khăn. Ngành công thương đã phối hợp tổ chức buffet sầu riêng, hiệu ứng tích cực. Ông Sơn nói: "Vừa qua, chúng tôi tiếp đại sứ Trung Quốc. Ông khen sầu riêng mình là ngon nhất thế giới. Đây là tiền đề để chúng ta tập trung tối đa cho ngoại giao để tiêu thụ sản phẩm".
Theo ông Sơn, tình trạng "được mùa mất giá" không hẳn vì thiếu thị trường, mà vì năng lực sản xuất và quy mô chưa đáp ứng. Ví dụ, Bách hóa Xanh có 100 cửa hàng, một năm tiêu thụ khoảng 3.600 con heo, nhưng địa phương không đủ cơ sở chăn nuôi đảm bảo. Sở đang đẩy mạnh hợp tác, doanh nghiệp này đã xin mở 200 cửa hàng. Ngành công thương cũng ký kết đưa vào cửa hàng 4 mặt hàng: gạo, cá thát lát, cơm giòn và chanh.
Đưa nông sản ra thị trường lớn
Thành phố sẽ chú trọng đưa hàng hóa nông sản đến TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng. Dự kiến tháng 10, ngành tổ chức tuần lễ tiêu thụ vú sữa Cần Thơ tại TP.HCM. Ông Sơn nhấn mạnh cần có cơ sở chế biến sâu sau thu hoạch. Một số doanh nghiệp xin mở rộng chế biến ổi, tắc, sầu riêng để đưa vào khách sạn. Ông mong lãnh đạo thành phố tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng nhà máy, vừa chia sẻ tiêu thụ vừa tạo giá trị gia tăng cao cho nông dân.
