Người dân TP.HCM khéo léo chi tiêu, siêu thị giữ giá ổn định giữa bão giá
"Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm" - đó là phương châm sống của nhiều gia đình tại Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn giá cả đang có xu hướng tăng cao. Dù nhiều mặt hàng thiết yếu chịu áp lực tăng giá, nhưng với sự linh hoạt trong chi tiêu và các chương trình khuyến mãi từ hệ thống bán lẻ, nhiều hộ gia đình vẫn có thể duy trì chất lượng bữa ăn mà không làm ngân sách bị ảnh hưởng đáng kể.
Thay đổi thói quen mua sắm để thích ứng
Chị Nguyễn Thái Nhung (46 tuổi, ngụ tại xã Đông Thạnh, TP.HCM) chia sẻ hoàn cảnh gia đình khi chồng chị tạm thời mất việc làm tại một tiệm ăn online sau Tết. Với hai con đang trong độ tuổi ăn học, chị phải một mình gánh vác chi phí sinh hoạt. "Từ khi giá xăng tăng, mọi thứ trong nhà cũng rục rịch tăng theo. Chúng tôi đã thống nhất cắt giảm những khoản không cần thiết và tận dụng tối đa các chương trình khuyến mãi, giảm giá. Nhà gần chợ đầu mối Hóc Môn nên tôi thường xuyên mua thực phẩm giảm giá trong ngày để tiết kiệm", chị Nhung cho biết.
Tương tự, chị Bích Hạnh (40 tuổi, nhân viên văn phòng, ngụ tại phường Bình Tiên, TP.HCM) đã chuyển sang "săn khuyến mãi" tại các siêu thị để đối phó với giá cả tăng cao. Chị cho hay nhiều mặt hàng tại chợ truyền thống đã bắt đầu nhích giá do ảnh hưởng của chi phí vận chuyển. "Siêu thị Co.opmart đang giảm giá đến 50% cho nhiều sản phẩm quen thuộc như dầu ăn, gạo, gia vị, mì ăn liền. Các vật dụng gia đình như nước rửa chén, bột giặt cũng được áp dụng mức giảm tương tự. Tôi tranh thủ mua sắm trong dịp này để vừa tiết kiệm, vừa đảm bảo sinh hoạt không bị ảnh hưởng", chị Hạnh nói.
Chị Hạ Huyền (36 tuổi, nhân viên kế toán, ngụ tại phường Cát Lái, TP.HCM) cũng áp dụng chiến lược tương tự. Với gia đình có con nhỏ, chi phí sinh hoạt khá lớn, chị thường xuyên tìm kiếm thông tin về các địa điểm đang khuyến mãi. "Nhiều siêu thị hiện giảm giá luân phiên đến 15% cho cá, tôm, thịt bò, thịt gà và trái cây. Tôi tranh thủ mua vào thời điểm này để đảm bảo thực phẩm chất lượng mà không phát sinh thêm chi phí", chị Huyền chia sẻ.
Nỗ lực giữ giá từ hệ thống bán lẻ
Theo khảo sát, hầu hết các siêu thị bán lẻ hiện nay chưa có động thái tăng giá chính thức. Ông Nguyễn Ngọc Thắng - Phó tổng giám đốc Saigon Co.op, cho biết: "Trong bối cảnh chi phí đầu vào có xu hướng tăng, việc duy trì mức giá ổn định tại hệ thống bán lẻ, đồng thời đẩy mạnh các chương trình khuyến mãi góp phần bình ổn thị trường. Điều này giúp hạn chế tác động lan rộng của biến động giá xăng dầu sang các nhóm hàng tiêu dùng thiết yếu".
Với lợi thế quy mô hơn 800 điểm bán trên cả nước, Saigon Co.op đảm bảo nguồn hàng được cung ứng đầy đủ với giá ổn định. Đơn vị này cũng tăng cường dự trữ hàng hóa tại các trung tâm phân phối, ưu tiên nguồn cung nội địa và các vùng nguyên liệu gần để tối ưu chi phí vận chuyển. Nhờ đó, các mặt hàng thực phẩm tươi sống như rau củ, thịt cá và trái cây vẫn được đưa về siêu thị mỗi ngày với giá hợp lý.
Không chỉ giảm giá để kích cầu, một số đơn vị bán lẻ phải tự tái cơ cấu, cắt giảm chi phí để giữ chân khách hàng. Tổng công ty thương mại Sài Gòn (SATRA) thông tin sẽ phát triển mở rộng theo hướng "chọn lọc", ưu tiên mở mới các cửa hàng tại khu chung cư đông dân, trường học, bệnh viện, khu công nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ thông tin và phát triển hệ sinh thái bán hàng online được đẩy mạnh để giảm chi phí và giữ ổn định giá cả.
Kiềm chế giá cước vận tải
Để hạn chế tác động của giá xăng dầu lên sinh hoạt người dân, việc kiềm chế đà tăng của các loại cước vận tải được đánh giá là quan trọng hàng đầu. Theo Cục Đường bộ Việt Nam, trong 29/34 địa phương được khảo sát, chỉ có 7 tỉnh, thành ghi nhận mức tăng giá cước hơn 30%, chủ yếu là các tỉnh miền núi như Lai Châu, Điện Biên, Lào Cai do điều kiện đường sá khó khăn. Đa số các địa phương chỉ ghi nhận mức tăng trung bình từ 10-30%, trong đó có các thành phố lớn như TP.HCM, Hải Phòng, Cần Thơ.
Đáng chú ý, TP.HCM - trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước - vẫn giữ được hoạt động vận tải ổn định với mức tăng giá cước phổ biến ở mức 10-20%. Đến hết ngày 11/3, Sở Xây dựng TP.HCM ghi nhận chỉ có 18/97 đơn vị vận tải thông báo điều chỉnh tăng giá vé. Công ty CP Xe khách Phương Trang FUTA Bus Lines hiện vẫn chưa điều chỉnh tăng giá vé đối với các tuyến xe khách liên tỉnh và dịch vụ vận chuyển hàng hóa.
Trong khi đó, vận tải hành khách công cộng vẫn hoạt động ổn định, xe buýt và metro không những không tăng giá vé mà còn triển khai chương trình miễn phí vé đưa cử tri đi bầu cử. Vận tải xanh nổi lên như một điểm sáng khi Xanh SM giảm đồng loạt 10% giá cước tất cả dịch vụ từ 11/3 đến hết 31/3. VinFast cũng thực hiện chiến dịch "Thu xăng - Đổi điện" để khuyến khích người dân chuyển sang phương tiện điện.
Giải pháp dài hạn từ chuyên gia
Chuyên gia kinh tế Trần Anh Tùng (Trưởng ngành Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM) nhận định: "Trong cơ cấu chi phí của nhiều ngành sản xuất và thương mại, chi phí vận tải có thể chiếm tới 10-20% giá thành sản phẩm. Nếu doanh nghiệp áp dụng giải pháp tối ưu hóa vận tải, sử dụng phương tiện tiết kiệm nhiên liệu hoặc chuyển sang vận tải đường thủy và đường sắt, chi phí có thể giảm đáng kể".
Tuy nhiên, ông Tùng cho rằng đây không phải là giải pháp lâu dài vì nguồn lực của doanh nghiệp có hạn. Về dài hạn, cần giảm phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng. "Việc tăng cường công suất lọc hóa dầu trong nước, phát triển năng lượng tái tạo và đẩy mạnh chuyển đổi sang phương tiện điện là hướng đi quan trọng. Khi tỷ trọng tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch trong giao thông giảm, tác động của biến động dầu mỏ quốc tế lên nền kinh tế sẽ giảm đáng kể", ông phân tích.
Một lĩnh vực cũng đang chịu tác động từ chiến sự Trung Đông là nguồn cung nguyên liệu thức ăn chăn nuôi. Cục Chăn nuôi - Thú y dự báo nếu xung đột kéo dài sang tháng 4, giá thức ăn chăn nuôi có thể tăng 7-10%, kéo theo giá thực phẩm tăng 5-10%. Ông Phạm Kim Đăng, Phó cục trưởng Cục Chăn nuôi - Thú y, khuyến cáo doanh nghiệp cần tối ưu hệ thống logistics và sử dụng năng lượng tái tạo để giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Về lâu dài, việc phát triển vùng nguyên liệu thức ăn chăn nuôi trong nước và thúc đẩy nghiên cứu khoa học để xây dựng công thức thức ăn tối ưu sẽ góp phần ổn định thị trường và đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi.
