Nhiều doanh nghiệp bán lẻ và thương nhân phân phối xăng dầu tại Hà Nội, TP.HCM cùng một số địa phương phản ánh việc tiếp cận nguồn hàng gặp nhiều khó khăn trong những ngày gần đây. Lượng xăng dầu được doanh nghiệp đầu mối cấp chỉ đáp ứng một phần nhu cầu, buộc nhiều cửa hàng phải bán cầm chừng để duy trì hoạt động.
Nguồn hàng nhỏ giọt, doanh nghiệp bán cầm chừng
Đại diện một doanh nghiệp bán lẻ tại Hà Nội cho biết nguồn hàng được cấp rất hạn chế, không đủ đáp ứng nhu cầu của hệ thống cửa hàng. Có thời điểm doanh nghiệp phải chủ động tìm kiếm thêm nguồn từ đơn vị khác để duy trì hoạt động. “Nguồn hàng về nhỏ giọt, nhiều khi phải chờ đầu mối thông báo mới biết có hàng để lấy. Nếu chỉ phụ thuộc một nguồn cung thì rất khó duy trì kinh doanh”, vị này cho biết.
Một doanh nghiệp bán lẻ khác cũng phản ánh sản lượng được cấp hoàn toàn phụ thuộc vào khả năng cung ứng của đầu mối, thay vì theo nhu cầu thực tế của cửa hàng. Mức chiết khấu thấp trong khi lượng hàng hạn chế khiến nhiều đơn vị không dám bán hết công suất vì lo thiếu hàng trong những ngày tiếp theo.
Chỉ đáp ứng 40% nhu cầu đăng ký
Một thương nhân phân phối xăng dầu cho hay dù đã ký hợp đồng với nhiều doanh nghiệp đầu mối lớn, lượng hàng thực tế được cung ứng thời gian qua chỉ đáp ứng khoảng 40% nhu cầu đăng ký, đặc biệt là đối với dầu diesel. Việc không được giao đủ sản lượng theo hợp đồng khiến nhiều đơn vị buộc phải bán cầm chừng để bảo đảm nguồn hàng cho khách hàng thường xuyên.
Các doanh nghiệp cho rằng thương nhân đầu mối giữ vai trò tạo nguồn, được phân giao sản lượng và có trách nhiệm bảo đảm cung ứng cho hệ thống phân phối theo hợp đồng đã ký. Do đó, việc nguồn hàng không được cấp đúng kế hoạch đang gây nhiều khó khăn cho hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp bán lẻ và thương nhân phân phối.
Bộ Công Thương chỉ đạo kiểm tra
Trao đổi với Tiền Phong, bà Nguyễn Thúy Hiền - Phó cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương - khẳng định: Về tổng thể, nguồn cung xăng dầu hiện vẫn được bảo đảm, chưa xảy ra tình trạng thiếu hàng trên diện rộng. Tuy nhiên, tại một số địa phương vẫn xuất hiện tình trạng thiếu cục bộ do một số cửa hàng bán cầm chừng.
Theo bà Hiền, sau khi xuất hiện phản ánh từ các địa phương, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã yêu cầu Sở Công Thương các tỉnh tổ chức kiểm tra ngay. Những trường hợp có hành vi găm hàng hoặc vi phạm quy định khi phát hiện sẽ bị xử lý. Lãnh đạo Cục cho biết đang yêu cầu rà soát toàn bộ chuỗi cung ứng. Các Sở Công Thương phải kiểm tra cụ thể từng trường hợp, từ hợp đồng giữa doanh nghiệp bán lẻ với đầu mối, nguồn cung thực tế, tiến độ giao hàng cho đến nguyên nhân dẫn đến không có hàng để bán. Địa phương nào xảy ra thiếu cục bộ thì phải tổ chức họp, kiểm tra từng đơn hàng, từng hợp đồng, xác định rõ doanh nghiệp đầu mối nào không thực hiện đúng cam kết cung ứng.
Nguyên nhân: Giá nhập cao, bán lỗ
Lý giải nguyên nhân thiếu cục bộ, bà Hiền cho rằng đây chủ yếu là vấn đề kinh doanh. Hiện, nhiều doanh nghiệp đầu mối nhập hàng với giá cao, trong khi giá bán chưa theo kịp nên càng bán càng lỗ. Vì vậy, doanh nghiệp có xu hướng bán cầm chừng, chờ giá điều chỉnh để giảm bớt thua lỗ. “Đây không phải là hết hàng mà lượng hàng bán ra thấp hơn so với bình thường. Trước đây, khách mua bao nhiêu cũng bán, còn hiện nay nhiều cửa hàng chỉ bán số lượng vừa phải để duy trì nguồn hàng”, lãnh đạo Cục chia sẻ.
Cũng theo bà Hiền, hiện lượng hàng trong hệ thống vẫn còn, đặc biệt là ở khu vực phía Nam nguồn cung khá dồi dào. Khi giá được điều chỉnh phù hợp hơn, áp lực bán cầm chừng sẽ giảm. Để khắc phục tình trạng thiếu cục bộ tại một số địa phương phía Bắc, Bộ Công Thương đã yêu cầu các doanh nghiệp đầu mối tăng cường điều chuyển nguồn hàng từ miền Nam ra miền Bắc và miền Trung; đồng thời yêu cầu các địa phương theo dõi diễn biến cung cầu hàng ngày. Địa phương nào không tự cân đối được cần báo cáo ngay để Bộ Công Thương điều tiết.
