Hai người đàn ông tại thành phố Thạch Hà Tử (Shihezi), Tân Cương, Trung Quốc bị cảnh sát tạm giữ sau khi bị cáo buộc liên tục thuê phòng tại các khách sạn esports để tháo các module RAM khỏi máy tính chơi game rồi bán lại. Vụ việc diễn ra từ ngày 15 đến 31/5, đúng lúc giá bộ nhớ tăng vọt do nhu cầu từ các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) hút một lượng lớn nguồn cung.
Vụ trộm RAM tại khách sạn esports
Theo Yahoo News, ban đầu một người tên Li hoạt động đơn lẻ tại một khách sạn ở Thạch Hà Tử. Sau vụ việc đầu tiên, Li rủ thêm Cheng tham gia. Trong khoảng hai tuần, cả hai lần lượt thuê phòng tại nhiều khách sạn esports, tháo tổng cộng 16 thanh RAM khỏi các máy tính được trang bị sẵn. Số RAM này sau đó được đăng bán trên các nền tảng giao dịch đồ cũ, thu về 13.200 nhân dân tệ, tương đương khoảng 1.850-2.000 USD.
Vụ việc chỉ bị phát hiện khi khách lưu trú nhận thấy một số máy tính không thể hoạt động. Các khách sạn báo cảnh sát, từ đó lực lượng chức năng xác định và bắt giữ hai nghi phạm. Theo thông tin được công bố, hai người này nhắm vào RAM vì kích thước nhỏ, trọng lượng nhẹ, dễ tháo lắp, vận chuyển và cất giấu, so với các linh kiện như CPU hay card đồ họa.
RAM trở nên đắt đỏ như thế nào?
Trang tin công nghệ Tom's Hardware theo dõi giá RAM trong một năm ghi nhận mức tăng mạnh. Crucial Pro 32GB DDR5-6000 từng có giá 90 USD trong đợt giảm giá Prime Day năm 2025, nhưng một năm sau lên 459 USD. Mẫu G.Skill Trident Z5 Neo RGB DDR5-6000 từng giảm xuống 100 USD, sau đó tăng lên 599,99 USD. Tom's Hardware cho biết tại thời điểm khảo sát, gần như không thể tìm thấy RAM DDR5 32GB nào dưới 379 USD. Ngay cả RAM DDR4 thế hệ cũ cũng chịu ảnh hưởng: bộ Corsair Vengeance DDR4-3200 32GB từng khoảng 48 USD vào năm 2025, nay lên tới khoảng 200 USD. Ở phân khúc dung lượng lớn, bộ Corsair Vengeance 192GB (4×48GB) ghi nhận hơn 2.600 USD. Tom's Hardware ghi nhận một số mẫu RAM đã tăng 400%, 500% hoặc thậm chí 600% trong những tháng gần đây.
Nguyên nhân: AI hút nguồn cung bộ nhớ
Đằng sau cơn sốt RAM là nhu cầu khổng lồ từ các trung tâm dữ liệu AI. Theo Tech Insider, Samsung, SK Hynix và Micron – ba nhà sản xuất DRAM lớn – đang chuyển một phần công suất từ bộ nhớ tiêu dùng (DDR5, NAND) sang các sản phẩm phục vụ AI như HBM (High Bandwidth Memory). Nguồn cung cho thị trường PC, laptop và thiết bị điện tử tiêu dùng bị thu hẹp. Tech Insider dẫn ước tính rằng riêng dự án Stargate của OpenAI có thể tiêu thụ lượng DRAM tương đương gần 40% sản lượng toàn cầu khi đạt quy mô tối đa. Giá DRAM đã tăng khoảng 170% trong năm 2025, trong khi giá hợp đồng NAND flash tăng hơn 60% chỉ trong tháng 11/2025. TrendForce từng cảnh báo giá RAM có thể tăng 45% trong nửa cuối năm 2025, nhưng thực tế nhiều mẫu đã tăng gấp nhiều lần. Theo dự báo của Kearney, thị trường bộ nhớ có thể mất đến năm 2030 để phục hồi hoàn toàn, trong khi năng lực sản xuất mới của Micron chỉ đóng góp đáng kể từ khoảng năm 2027-2028.
Tác động lan sang giá PC và console
Người dùng cuối không chỉ trả nhiều tiền hơn cho RAM. Tom's Hardware ghi nhận PC dựng sẵn và laptop gaming bắt đầu chịu áp lực. Alienware Aurora 16 từng được đề xuất khoảng 1.099 USD vào tháng 7/2025, nhưng một năm sau lên 1.999 USD. Một số mẫu desktop Alienware khác thậm chí tăng tới 2.000 USD chỉ trong vài tháng. Tuy nhiên, mức tăng của cả máy vẫn thấp hơn nhiều so với mức tăng riêng của RAM, do nhà sản xuất phân bổ chi phí sang các linh kiện khác. Áp lực này đặc biệt rõ với máy gaming, vốn cần RAM lớn và bộ nhớ tốc độ cao. Tech Insider ghi nhận Sony, Microsoft và Nintendo đều tăng giá phần cứng gaming trong năm 2026: PS5 lên 649 USD, Xbox Series X lên 799,99 USD, Switch 2 lên 499,99 USD từ tháng 9.
Câu chuyện về hai người bị cáo buộc trộm RAM tại khách sạn esports ở Trung Quốc là một ví dụ cho thấy cách cơn khát AI tác động xuống những linh kiện nhỏ nhất. RAM đang trở thành mắt xích quan trọng trong cuộc cạnh tranh nguồn cung giữa AI và thị trường điện tử tiêu dùng. Nếu tình trạng thiếu hụt kéo dài như dự báo, RAM sẽ tiếp tục đắt đỏ trong thời gian dài.
