Thị trường vàng biến động mạnh: Nhà đầu tư cẩn trọng trước sóng giảm sâu
Trong tuần qua, thị trường vàng trong nước đã trải qua những biến động mạnh mẽ, khi giá vàng miếng SJC liên tục trồi sụt. Sau khi tăng vọt lên mức 190,9 triệu đồng mỗi lượng vào đầu tuần, tăng 3,9 triệu đồng so với trước đó, nhiều người kỳ vọng vàng sẽ chạm đỉnh kỷ lục mới. Tuy nhiên, kỳ vọng này nhanh chóng tan biến khi giá vàng bắt đầu giảm sâu, với mức thấp nhất được ghi nhận là 182,5 triệu đồng mỗi lượng ở chiều bán ra. Trong khi đó, giá mua vào từ các công ty kinh doanh vàng chỉ còn 179,5 triệu đồng mỗi lượng.
Mức giảm trong tuần có lúc lên tới từ 6 đến 8,4 triệu đồng mỗi lượng, khiến những nhà đầu tư mua vàng ở giá cao đầu tháng 3 phải chịu khoản lỗ lên đến 9-11 triệu đồng mỗi lượng chỉ sau vài ngày. Đây là kết quả bất ngờ, trái ngược hoàn toàn với dự đoán ban đầu rằng kim loại quý sẽ "thừa thắng xông lên" và có thể chạm mốc 200 triệu đồng mỗi lượng do ảnh hưởng từ các căng thẳng địa chính trị.
Nguyên nhân từ phản ứng sớm của thị trường
Theo chuyên gia vàng Dương Anh Vũ, thị trường thường có phản ứng từ rất sớm trước các sự kiện địa chính trị. Ông giải thích rằng, trước khi xung đột chính thức xảy ra vào ngày 28 tháng 2, giá vàng thế giới đã tăng đáng kể, với mức tăng hơn 1.100 USD mỗi ounce trong tháng 1, tương đương 20%. Sau khi đạt đỉnh, giá vàng điều chỉnh giảm, mất gần 400 USD mỗi ounce, rồi nhanh chóng phục hồi lên 5.400 USD mỗi ounce vào đầu tháng 3 trước khi lại giảm mạnh.
Ông Vũ nhấn mạnh: "Từ đợt điều chỉnh này, có thể thấy căng thẳng leo thang nhưng giá không vượt qua được các ngưỡng kháng cự quan trọng, bởi yếu tố địa chính trị đã được phản ánh vào giá từ trước. Với mức tăng khoảng 20% so với đầu năm, một khi thông tin xung đột chính thức xảy ra, rất dễ kích hoạt lực bán chốt lời trước khi thị trường bước vào trạng thái mới."
Ảnh hưởng của đồng USD và hành vi nhà đầu tư
Bên cạnh đó, biến động của đồng USD cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình giá vàng. Trong các giai đoạn bất ổn toàn cầu, dòng vốn quốc tế thường đổ vào các tài sản an toàn tại Mỹ, khiến đồng USD tăng giá. Vì vàng được định giá bằng USD, sự mạnh lên của đồng bạc xanh có thể gây áp lực khiến giá vàng suy yếu hoặc đi ngang.
Một yếu tố khác là nhu cầu thanh khoản của nhà đầu tư. Trong các cú sốc tài chính lớn, khi thị trường chứng khoán hoặc các tài sản rủi ro lao dốc, nhà đầu tư có thể bán vàng để bù đắp thua lỗ hoặc tăng lượng tiền mặt, dẫn đến giá vàng giảm trong ngắn hạn dù bối cảnh chung vẫn là khủng hoảng.
Xu hướng dài hạn và khuyến nghị từ chuyên gia
Chuyên gia tài chính, Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu, thừa nhận rằng trong ngắn hạn, vàng sẽ biến động mạnh và rất khó dự báo chính xác. Ông dự báo xác suất giá vàng tăng trong vòng một năm tới là 60-70%, trong khi khả năng giảm chỉ từ 30-40%. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng xu hướng dài hạn có thể đi lên, nhưng trong ngắn hạn sẽ luôn xen kẽ các nhịp rung lắc mạnh, với các đợt chốt lời khiến giá điều chỉnh nhanh và sâu.
Chuyên gia tài chính Phan Dũng Khánh tỏ ra thận trọng hơn, cho rằng dù lực mua vẫn còn mạnh, vàng vẫn không thể tăng lên mức đỉnh cũ gần 5.600 USD mỗi ounce. Ông khuyến nghị: "Trong tình hình hiện nay, với những người mua cao và vay, có thể xem xét cắt lỗ. Đối với những người không vay mượn để mua vàng hay chỉ mua ít thì không sao, nhưng xét về trung hạn cũng nên cẩn trọng."
Bài học từ lịch sử
Thống kê cho thấy, giá vàng thường có xu hướng giảm sau khi xung đột địa chính trị xảy ra. Ví dụ, trong xung đột Nga-Ukraine năm 2022, vàng tăng mạnh trước khi sự kiện diễn ra, nhưng sau đó giảm liên tiếp nhiều tháng do ảnh hưởng từ việc Mỹ tăng lãi suất và đồng USD mạnh lên. Tương tự, trong xung đột tại Trung Đông năm 2023, vàng tăng khoảng 8% trong vài tuần bùng nổ nhưng cũng nhanh chóng giảm trở lại.
Nhìn chung, các chuyên gia đều đồng ý rằng chiến tranh chỉ là một trong nhiều biến số tác động đến thị trường vàng, chứ không phải yếu tố quyết định duy nhất. Các yếu tố kinh tế vĩ mô như lãi suất, lạm phát và chính sách tiền tệ, đặc biệt là quyết định của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), sẽ có ảnh hưởng mạnh hơn trong dài hạn.
