Từ đầu tháng 7, sau khi cơ quan cảnh sát điều tra công bố thông tin về đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia, thị trường kim cương tại TP.HCM và Hà Nội có phản ứng trái ngược. Tại TP.HCM, làn sóng bán tháo diễn ra ồ ạt, nhiều cửa hàng đóng cửa hoặc tạm ngừng thu mua. Ngược lại, Hà Nội trầm lắng hơn, không có hiện tượng bán tháo hay đóng cửa hàng loạt.
Nguyên nhân khác biệt giữa hai thị trường
Bà Nguyễn Thị Thu Hương, Cố vấn tài chính cấp cao tại CTCP Tư vấn đầu tư và quản lý tài sản FIDT, lý giải rằng hành vi tiêu dùng và đầu tư của người dân hai miền không giống nhau. Tại TP.HCM, người dân thường mua kim cương với mục đích tiêu dùng, làm trang sức. Do đó, khi niềm tin sụp đổ, tính thanh khoản của phân khúc này chịu ảnh hưởng nặng nề. "Do quy mô tiêu dùng nên tính thanh khoản lớn, khi có tác động tiêu cực, các cửa hàng đóng ồ ạt và làn sóng bán ra sẽ xuất hiện đầu tiên như một logic rất bình thường", bà Hương nói.
Trong khi đó, tại Hà Nội, người dân có xu hướng đầu tư kín đáo hơn. Họ nắm giữ những viên kim cương có giá trị lớn, dễ truy xuất nguồn gốc và có thị trường giao dịch chất lượng, bao gồm thị trường quốc tế. Ngay cả khi có biến động, các nhà đầu tư này thường không bị cuốn theo tâm lý ngắn hạn. TS Huỳnh Thanh Điền, Giảng viên Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, đồng tình rằng sự khác biệt về tâm lý tiêu dùng và mục tiêu tích trữ tài sản là nguyên nhân chính khiến biến động thanh khoản bộc phát mạnh hơn tại phía Nam. Ông cũng chỉ ra rằng các vụ sai phạm bị khởi tố đều liên quan đến thương hiệu tại TP.HCM, làm trầm trọng thêm tình hình.
Chi tiết đường dây buôn lậu kim cương
Cụ thể, đầu tháng 7, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia do người nước ngoài điều hành. Từ năm 2024, đường dây đã thực hiện 141 lượt vận chuyển, đưa hơn 28.000 viên kim cương từ Hong Kong (Trung Quốc) vào Việt Nam, doanh thu ước tính khoảng 280 tỷ đồng. Trong số bị can bị khởi tố có ông Đặng Ngọc Thảo, nguyên Giám đốc P-Lab - công ty con của PNJ. Ngày 12/7, mở rộng Chuyên án 268V, cơ quan điều tra khởi tố thêm 4 bị can, gồm 3 chủ tiệm vàng Kim Lý, Ngọc Châu Âu, Ngọc Tâm và 1 nhân viên P-Lab. Ngày 20/7, khởi tố thêm 4 bị can, xác định từ năm 2022 đến 2024, hơn 3.400 viên kim cương nhập lậu được đưa vào hệ thống bán lẻ của Công ty TNHH MTV Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) để tiêu thụ, thu lợi bất chính.
Tác động đến thị trường
Sau các thông tin này, nhiều cửa hàng kim cương tại TP.HCM chịu áp lực thanh khoản lớn. Lượng khách bán lại tăng mạnh, trong khi doanh nghiệp không đủ nguồn lực tài chính để thu mua, buộc phải tạm dừng hoặc đóng cửa. PNJ đã chi hơn 7.000 tỷ đồng để mua lại sản phẩm từ khách hàng từ ngày 1 đến 27/7. Doanh nghiệp cho biết giá trị hàng mua lại giảm mạnh sau khi điều chỉnh quy trình thu đổi.
