Philippines, khách mua gạo lớn nhất của Việt Nam, sẽ duy trì nhập khẩu gạo trong suốt năm 2026 để chủ động ứng phó với siêu El Nino, theo thông tin từ Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) công bố ngày 4.8. Động thái này đảo ngược quyết định tạm dừng nhập khẩu trong 4 tháng cuối năm như năm 2025, nhằm bảo đảm an ninh lương thực trước nguy cơ sản lượng giảm mạnh.
Quyết định chiến lược giữa bối cảnh El Nino gia tăng
Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines Francisco P. Tiu Laurel Jr. nhấn mạnh: “Trong năm nay, việc duy trì lượng dự trữ đầy đủ quan trọng hơn lợi ích của việc hạn chế nhập khẩu. Trách nhiệm của chúng tôi là đảm bảo đất nước có đủ lượng dự trữ từ sớm trước vụ thu hoạch tiếp theo. An ninh lương thực nghĩa là phải chủ động, chứ không phải đợi đến khi nguồn cung khan hiếm mới ứng phó”.
El Nino được dự báo sẽ làm giảm sản lượng lúa gạo của Philippines tới 750.000 tấn, thắt chặt nguồn cung trước vụ thu hoạch mùa khô vào đầu năm 2027. Tính đến ngày 3.8, lượng gạo nhập khẩu của nước này đã đạt 3,3 triệu tấn, theo số liệu từ DA.
Thay đổi dự báo và tác động đến thị trường
Đầu năm, Philippines dự kiến chỉ nhập khẩu 3,6 – 3,8 triệu tấn gạo. Tuy nhiên, báo cáo tháng 6 của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đã nâng dự báo lên 5,1 – 5,2 triệu tấn cho năm 2026. Philippines hiện là nhà nhập khẩu gạo số 1 thế giới và là khách hàng lớn nhất của Việt Nam, chiếm tới 80% lượng gạo nhập khẩu của nước này.
Trước đó, vào tháng 7, Philippines từng tạm ngưng nhập khẩu gạo 5% tấm để hỗ trợ nông dân tiêu thụ lúa trong vụ thu hoạch. Tuy nhiên, với diễn biến phức tạp của El Nino, rủi ro an ninh lương thực đã buộc nước này phải thay đổi chiến lược.
Cơ hội cho gạo Việt Nam
Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), giá gạo 5% tấm của Việt Nam hiện ở mức tối thiểu 500 USD/tấn, với giá sàn thu mua lúa tại ruộng là 7.000 đồng/kg. Nếu giá thấp hơn, nông dân sẽ không có lãi và doanh nghiệp xuất khẩu cũng thua lỗ. Việc Philippines tăng nhập khẩu được kỳ vọng sẽ giúp ổn định giá gạo, duy trì động lực sản xuất cho nông dân Việt Nam, đồng thời củng cố an ninh lương thực cho cả hai nước.
