Công ty phần mềm Workato đã trải qua một cú sốc tài chính khi hóa đơn dịch vụ AI từ Anthropic tăng vọt 700% chỉ trong một ngày, đánh dấu sự kết thúc của thời kỳ trợ giá AI mà nhiều doanh nghiệp từng hưởng lợi.
Cú sốc hóa đơn AI tại Workato
Tháng 5 năm 2026, đội ngũ tài chính của Workato – công ty tự động hóa doanh nghiệp với hơn 1.300 nhân viên – nhận thấy khoản chi cho dịch vụ AI từ Anthropic tăng gấp 7 lần chỉ sau một ngày. Nguyên nhân là Anthropic đã chuyển từ mô hình giá cố định sang cơ chế tính phí dựa trên lượng token thực tế được sử dụng.
Theo CIO Carter Busse của Workato, trước đây chi phí AI tương đối dễ dự đoán, nhưng khi cách tính mới được áp dụng, con số thực tế hoàn toàn khác. "Chúng tôi nhận ra mình đã được trợ giá rất nhiều", ông Busse thừa nhận. Nhận xét này phản ánh thực tế mà nhiều doanh nghiệp chưa từng để ý trong giai đoạn bùng nổ AI.
Cuộc đua giành khách hàng và cái bẫy chi phí
Trong hơn 2 năm qua, các hãng AI liên tục tung ra gói dịch vụ hấp dẫn với mức giá thấp để thu hút doanh nghiệp. Điều này khiến không ít công ty quen với cảm giác AI là công cụ mạnh nhưng rẻ so với giá trị mang lại. Tuy nhiên, khi các nhà cung cấp bắt đầu tính phí sát hơn với tài nguyên tính toán thực tế, bức tranh chi phí thay đổi hoàn toàn.
Đặc biệt, sự thay đổi này diễn ra đúng lúc doanh nghiệp không còn chỉ dùng AI như chatbot đơn giản. Nhiều công ty triển khai AI Agent có khả năng thực hiện chuỗi tác vụ phức tạp, gọi nhiều mô hình và hoạt động liên tục, khiến lượng token tiêu thụ tăng nhanh chóng.
Với Workato, hóa đơn tăng 700% không phải do đột ngột mở rộng quy mô sử dụng AI, mà phản ánh sự khác biệt giữa chi phí quen thuộc và chi phí thực tế khi mọi hoạt động được tính toán chi tiết hơn.
Các tập đoàn lớn siết chặt chi tiêu AI
Không chỉ Workato, nhiều tập đoàn lớn cũng đang thắt chặt việc sử dụng AI nội bộ. Uber được cho là đã dùng hết ngân sách AI cho cả năm từ rất sớm và phải áp dụng hạn mức chi tiêu mới. Amazon yêu cầu nhân viên cân nhắc kỹ trước khi dùng AI cho các tác vụ không thực sự cần thiết. Walmart và Meta cũng triển khai các biện pháp kiểm soát mức tiêu thụ tài nguyên AI.
Một cuộc khảo sát của Bain với gần 1.000 công ty về hiệu quả đầu tư AI cho thấy 40% trong số đó nói mức tiết kiệm thực tế thấp hơn 10% so với kỳ vọng ban đầu. Một nhà đầu tư tiết lộ với Axios rằng một giám đốc tài chính đã vô tình chi tới 500 triệu USD cho dịch vụ Claude chỉ trong một tháng trước khi bất kỳ ai trong công ty nhận ra.
Câu hỏi mới về giá trị thực của AI
Trong giai đoạn đầu của cơn sốt AI, câu hỏi phổ biến là mô hình nào thông minh hơn, trả lời tốt hơn. Nhưng khi hóa đơn phình to, câu hỏi mới xuất hiện: liệu hiệu quả mà AI mang lại có xứng đáng với số tiền bỏ ra hay không? Giai đoạn các công ty AI dùng giá thấp để thuyết phục doanh nghiệp thay đổi thói quen đang kết thúc. Mỗi đội ngũ tài chính giờ đây buộc phải trả lời: giá trị thực của AI có xứng với chi phí thực của nó không? – một câu hỏi mà trong thời kỳ trợ giá, không ai cần phải hỏi.
