Giá vàng thế giới lao dốc hơn 22% từ đỉnh lịch sử
Tính đến sáng ngày 8/6 (giờ Việt Nam), giá vàng thế giới đang giao dịch quanh mức 4.331 USD/ounce. So với tuần trước, kim loại quý này đã giảm gần 4%. Tuy nhiên, con số gây sốc nhất chính là mức giảm hơn 22% kể từ đỉnh lịch sử 5.594 USD/ounce thiết lập vào cuối tháng 1 năm nay.
Thị trường đang đặt ra một câu hỏi lớn: Tại sao trong bối cảnh địa chính trị bất ổn, vàng lại lao dốc không phanh như vậy? Câu trả lời không chỉ nằm ở các con số kinh tế khô khan, mà còn ở một "vòng xoáy thanh khoản" khốc liệt đang diễn ra trên quy mô toàn cầu.
60 USD đầu tiên thuộc về các nhà kinh tế
Để hiểu về đợt bán tháo này, các chuyên gia phân tích chia diễn biến của vàng thành hai giai đoạn tách biệt. Giai đoạn đầu tiên, giá vàng mất khoảng 60 USD ngay sau khi báo cáo việc làm của Mỹ được công bố.
Theo dữ liệu từ Bộ Lao động Mỹ, số việc làm phi nông nghiệp tăng thêm 172.000, gần gấp đôi so với dự báo của thị trường. Một nền kinh tế quá khỏe mạnh đồng nghĩa với việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ không vội vàng cắt giảm lãi suất. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng vọt, đồng USD mạnh lên, và theo logic thông thường, vàng phải giảm giá.
Chuyên gia Stephen Innes nhận định: "60 USD giảm đầu tiên hoàn toàn có thể giải thích bằng kinh tế học vĩ mô. Đó là phản ứng hợp lý trước một đồng USD mạnh và kỳ vọng lãi suất cao". Ở giai đoạn này, các nhà kinh tế vẫn làm chủ cuộc chơi. Vàng giảm vì chi phí cơ hội để nắm giữ nó trở nên đắt đỏ hơn khi lãi suất tiền gửi và trái phiếu hấp dẫn hơn.
Khi "hầm trú ẩn" bị đem đi "hiến tế"
Khi giá vàng xuyên thủng đường trung bình động 200 ngày (quanh mức 4.428 USD) và mốc tâm lý 4.400 USD, bản chất của thị trường đã thay đổi hoàn toàn. Lúc này, các nhà kinh tế nhường chỗ cho các thuật toán giao dịch và nỗi sợ hãi về thanh khoản.
Việc phá vỡ các ngưỡng kỹ thuật quan trọng đã kích hoạt hàng loạt lệnh cắt lỗ tự động. Các quỹ đầu cơ và hệ thống giao dịch theo động lượng đồng loạt bán ra, tạo nên một hiệu ứng "tuyết lở".
Trong tuần qua, không chỉ vàng mà cả cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là nhóm bán dẫn và AI, cùng thị trường tiền số đều chịu áp lực điều chỉnh mạnh. Khi các nhà đầu tư thua lỗ ở danh mục cổ phiếu hoặc cần tiền mặt để đáp ứng các yêu cầu ký quỹ, họ buộc phải bán đi tài sản có tính thanh khoản cao nhất và đang có lãi nhất, đó chính là vàng.
Suốt hơn một năm qua, vàng là tài sản sinh lời tốt nhất. Giờ đây, nó trở thành "cây ATM" để nhà đầu tư rút tiền nhằm cứu vãn các vị thế thua lỗ khác. "Có thể vàng bị bán không phải vì nhà đầu tư mất niềm tin vào nó, mà vì đó là thứ duy nhất họ còn có thể bán được để thu về tiền mặt ngay lập tức", một báo cáo từ Axi Select nhấn mạnh.
Chu kỳ 20 năm và bài học từ lịch sử
Nhìn lại lịch sử hai thập kỷ qua, việc vàng điều chỉnh sâu sau một đợt tăng nóng không phải là điều hiếm gặp. Dữ liệu từ Economic Times cho thấy, sau khi tăng 170% từ năm 2008-2011, vàng từng lao dốc tới 37%. Hay gần nhất là giai đoạn 2020-2022, kim loại quý này cũng từng bốc hơi 22% giá trị trước khi bước vào đợt bùng nổ lên đỉnh gần 5.600 USD/ounce vừa qua.
Mô hình "tăng nhanh, giảm sâu" đang lặp lại. Các chuyên gia cho rằng mức giảm 22% hiện tại dù đau đớn nhưng vẫn nằm trong kịch bản điều chỉnh kỹ thuật của một chu kỳ tăng giá dài hạn. Điểm khác biệt của năm 2026 là sự xuất hiện của các yếu tố mới, đó là những chính sách gây tranh cãi về đồng USD và xu hướng phi đôla hóa của các ngân hàng trung ương.
Trong khi các nhà đầu tư cá nhân và các quỹ ETF đang tháo chạy, các ngân hàng trung ương thế giới vẫn âm thầm tích lũy. Đây là một cuộc chiến giữa dòng tiền đầu cơ ngắn hạn và dòng tiền chiến lược dài hạn. Một bên giao dịch dựa trên báo cáo việc làm tháng tới, bên còn lại đang chuẩn bị cho một thập kỷ bất ổn phía trước.
Lời khuyên nào cho nhà đầu tư lúc này?
Thị trường vàng hiện tại rõ ràng không dành cho những người "yếu tim". Việc đường trung bình động 200 ngày bị phá vỡ là một tổn thương kỹ thuật nghiêm trọng và cần thời gian để hồi phục. Theo Kitco News, hiện còn quá sớm để nói đến việc "bắt đáy" khi động lượng giảm vẫn còn rất mạnh.
Tuy nhiên, đối với những nhà đầu tư dài hạn, đợt điều chỉnh này có thể là một cơ hội thanh lọc. Chuyên gia Stephen Innes cho biết ông vẫn giữ niềm tin vàng sẽ hướng tới mốc 8.000 USD/ounce trong những năm tới. "Đôi khi, những thị trường giá lên mạnh mẽ nhất phải hất văng nhiều hành khách nhất trước khi bắt đầu hành trình leo dốc tiếp theo", ông chia sẻ.
Chiến lược hợp lý lúc này là quan sát các ngưỡng hỗ trợ thấp hơn. Nếu giá vàng ổn định và tích lũy quanh vùng 4.300 USD/ounce mà không xuất hiện thêm các đợt bán tháo thanh khoản, đó có thể là dấu hiệu vùng đáy đang hình thành. Ngược lại, nếu áp lực từ thị trường chứng khoán Mỹ vẫn tiếp diễn, vàng có thể còn phải đối mặt với những nhịp "nhúng" sâu hơn để tìm kiếm lực cầu.
