Trong tuần đầu tháng 7, giá gạo thơm 5% tấm của Việt Nam tăng thêm 10 USD, đạt mức 520 USD/tấn, bất chấp việc Philippines – khách hàng lớn nhất – tạm ngừng nhập khẩu. Gạo đặc sản ST25 giữ nguyên 650 USD/tấn, gạo Jasmine ở mức 517 USD/tấn.
Nguyên nhân giá tăng: Nguồn cung hạn chế và nhu cầu châu Phi
Ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), giải thích: “Các loại gạo thơm là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Trong 6 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu 5,2 triệu tấn, tăng gần 10% so với cùng kỳ. Với mục tiêu cả năm khoảng 7,5 triệu tấn, sản lượng 6 tháng cuối chỉ còn hơn 2 triệu tấn. Nguồn cung không nhiều, không có áp lực. Vụ hè thu và đông xuân sản lượng cũng không lớn. Dù Philippines ngừng nhập, nhu cầu từ các nước châu Phi đang tăng cao. Đó là hai lý do chính khiến giá gạo Việt Nam tăng mạnh.”
Diễn biến nhập khẩu của Philippines
Đầu tháng 7, Bộ Nông nghiệp Philippines thông báo tạm ngưng nhập khẩu gạo 5% tấm chất lượng cao (gạo thơm Việt Nam) để hỗ trợ nông dân chuẩn bị vụ thu hoạch. Trong 3 tháng cuối năm 2025, Philippines đã ngừng nhập khẩu, đến đầu năm 2026 mở lại. Sau 5 tháng đầu năm 2026 nhập “xả cửa”, từ tháng 6 Philippines hạn chế bằng việc ngừng cấp giấy phép mới. Lượng gạo nhập tháng 6 là tồn từ hợp đồng cũ.
Theo Cục Công nghiệp Thực vật Philippines (BPI), 6 tháng đầu năm nay Philippines nhập 2,75 triệu tấn gạo, tăng 20,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Nguồn cung chính vẫn từ Việt Nam dù các nguồn khác đã cải thiện.
Thị phần và dự báo
Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam cho biết, trong 6 tháng qua, thị trường Philippines chiếm 45% thị phần xuất khẩu với sản lượng 2,34 triệu tấn. Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo Philippines có thể nhập khẩu tới 5,6 triệu tấn gạo trong năm 2026.
Ông Nam nhận định: “Với xu hướng thị trường tăng, thời tiết cực đoan và El Nino mạnh lên, càng chậm nhập khẩu giá càng tăng.”
