Làn sóng bán tháo kim cương tại TP.HCM đang gây áp lực thanh khoản lên ngành kim hoàn, khi nhiều người tiêu dùng lo sợ và muốn thoát hàng sau thông tin về vụ buôn lậu kim cương. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo việc bán tháo trong tâm lý hoảng loạn có thể dẫn đến bị ép giá, gây thiệt hại nặng nề.
Khách hàng xếp hàng chờ bán kim cương
Ghi nhận tại các cửa hàng SJC và Mi Hồng ở TP.HCM, lượng khách đến giao dịch tăng đột biến, chủ yếu mang vàng miếng, vàng nhẫn và kim cương đến bán lại. Chị Thanh Huyền, người tiêu dùng tại phường Bàn Cờ, cho biết: “Tôi muốn bán chiếc nhẫn kim cương mua tại SJC, nhưng hơn 5 ngày qua khách rất đông, tôi không có thời gian chờ đợi nên vẫn chưa thể bán ra”. Sự việc xuất phát từ thông tin hơn 3.400 viên kim cương nhập lậu được đưa vào hệ thống bán lẻ của SJC từ năm 2022-2024, khiến tâm lý thận trọng lan rộng.
PNJ chi hơn 7.000 tỷ đồng thu mua lại
Công ty CP Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) thừa nhận làn sóng bán ra tăng cao sau vụ án buôn lậu 28.000 viên kim cương, trong đó nguyên lãnh đạo P-Lab bị khởi tố. Tính từ đầu tháng 7/2026, tổng giá trị PNJ mua lại sản phẩm từ khách hàng đã vượt 7.000 tỷ đồng.
Chuyên gia khuyến cáo: Không bán tháo
Tiến sĩ Huỳnh Thanh Điền, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, cho rằng làn sóng này phản ánh sự lo ngại sâu sắc trong tâm lý tiêu dùng. Ông khuyến cáo: “Việc bán tháo tài sản trong giai đoạn thị trường hoảng loạn luôn dẫn đến nguy cơ bị ép giá rất sâu, gây thiệt hại tài chính nghiêm trọng. Nếu sản phẩm có nguồn gốc hợp pháp và chất lượng thực sự, việc giữ lại chờ thị trường ổn định sẽ bảo toàn giá trị tốt hơn”.
Bà Nguyễn Thị Thu Hương, Cố vấn tài chính cấp cao tại FIDT, đồng tình và nhấn mạnh: “Quyết định dưới tác động của cú sốc niềm tin thường kém hiệu quả nhất. Sự cố này chỉ ảnh hưởng đến niềm tin và thanh khoản ngắn hạn, không làm thay đổi chất lượng vật lý hay độ hiếm của kim cương hợp pháp”.
Phân loại tài sản để có chiến lược phù hợp
Bà Hương phân tích hai thái cực: sở hữu kim cương từ doanh nghiệp còn hoạt động và từ đơn vị đã đóng cửa. Với khách hàng mua từ doanh nghiệp hoạt động bình thường, cần rà soát hồ sơ, hóa đơn, chứng thư kiểm định và chính sách thu đổi. Quyết định bán chỉ nên cân nhắc khi có nhu cầu tái cơ cấu danh mục, không vì thông tin tiêu cực. Với khách hàng mua từ doanh nghiệp đã đóng cửa, nên tìm đơn vị thẩm định độc lập để định giá khách quan, tránh bị ép giá. Nếu sản phẩm không rõ nguồn gốc, nhà đầu tư cần chấp nhận thua lỗ như rủi ro đầu tư.
Bà Hương cũng lưu ý: “Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023 bảo vệ người mua nếu chứng minh doanh nghiệp cung cấp sai cam kết. Tuy nhiên, rào cản lớn là người tiêu dùng thường không chủ động chuẩn bị hồ sơ, hóa đơn hay bằng chứng ghi âm tư vấn khi tranh chấp”.
Định vị kim cương trong danh mục đầu tư
Bà Hương cho rằng kim cương chỉ nên chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng tài sản, phục vụ sở thích hoặc sưu tầm. “Chỉ những viên kim cương độc bản từ 20 carat trở lên mới có thị trường đấu giá quốc tế mang lại lợi nhuận cao. Sản phẩm nhỏ lẻ nội địa chủ yếu dựa trên cam kết thu mua dân sự”, bà nói.
Chấn chỉnh thị trường, cần tín hiệu từ cơ quan quản lý
TS Huỳnh Thanh Điền ủng hộ điều tra thị trường kim cương, cho rằng đây là dịp chấn chỉnh kỷ cương, loại bỏ buôn lậu và giả mạo giấy tờ. Ông kỳ vọng cơ quan quản lý sớm đưa ra tín hiệu chính thức để trấn an thị trường, xử lý đúng người, bảo vệ doanh nghiệp lành mạnh. Đồng thời, doanh nghiệp chân chính cần công khai minh bạch nguồn gốc, chất lượng và cam kết đồng hành cùng khách hàng để lấy lại niềm tin.
