Hơn 30 doanh nghiệp kinh doanh kim cương, vàng, đá quý tại TP.HCM đã đóng cửa chỉ trong vài ngày, và con số này đang tăng lên. Ông Nguyễn Văn Dưng, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ kim hoàn đá quý TP.HCM (SJA), cho biết điều này vào chiều ngày 27/7, đồng thời kêu gọi người tiêu dùng bình tĩnh, không bán tháo kim cương vì sẽ chịu thiệt.
Ba nguyên nhân khiến doanh nghiệp kim hoàn đóng cửa hàng loạt
Ông Nguyễn Văn Dưng đưa ra ba lý do chính dẫn đến tình trạng các doanh nghiệp thuộc SJA liên tiếp đóng cửa. Thứ nhất, một số doanh nghiệp liên quan đến đường dây buôn lậu kim cương đang bị cơ quan công an điều tra. Thứ hai, áp lực tài chính gia tăng khi khách hàng ồ ạt đem kim cương đến bán, khiến doanh nghiệp không đủ nguồn lực để duy trì. Thứ ba, thị trường kim cương, vàng và trang sức đang rơi vào giai đoạn ế ẩm kéo dài, buộc nhiều doanh nghiệp phải tạm dừng hoạt động.
Tuy nhiên, theo ông Dưng, số lượng doanh nghiệp đóng cửa chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ so với hàng nghìn doanh nghiệp kinh doanh trên địa bàn TP.HCM. Ông nhận định thị trường hiện đang 'chậm' nhưng có thể thay đổi trong thời gian tới. Cửa hàng Thực Lan Diamond tại TP.HCM là một ví dụ điển hình khi đã đóng cửa từ giữa tháng 6 vừa qua.
Khuyến cáo người dân: Không bán tháo, tránh thiệt hại
Trong bối cảnh biến động, đại diện SJA thừa nhận khách hàng sẽ chịu thiệt nếu bán sản phẩm ở cửa hàng khác không phải nơi mua ban đầu. Ông Dưng nhấn mạnh: 'Người đang sở hữu kim cương cần bình tĩnh, không nên bán tháo. Bán tháo lúc này là người tiêu dùng chịu thiệt vì các doanh nghiệp khác có thể không mua hàng, hoặc mua lại với giá rất thấp.'
Liên quan đến việc bảo vệ quyền lợi khách hàng khi cửa hàng đã đóng cửa vĩnh viễn, ông Dưng cho biết SJA không có thẩm quyền can thiệp. Theo ông, vấn đề này thuộc về Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam, cơ quan có chức năng đưa ra kiến nghị xử lý cho khách hàng.
Thiếu tiêu chuẩn kiểm định kim cương – một vấn đề cấp bách
Một điểm đáng chú ý khác là việc thiếu tiêu chuẩn rõ ràng cho đá quý, đá màu và kim cương tại Việt Nam. Ông Nguyễn Văn Dưng chia sẻ: 'Việt Nam có quy định rõ cho vàng miếng, vàng trang sức và vàng mỹ nghệ. Tuy nhiên, đá quý, đá màu và kim cương chưa có tiêu chuẩn nào được ban hành. Thị trường rất cần các tiêu chuẩn do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành để làm căn cứ kiểm tra, đánh giá chất lượng.'
Để giải quyết vấn đề này, Bộ Khoa học và Công nghệ đã công bố Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14321:2025, tương đương ISO 24016:2020 về phân cấp chất lượng kim cương đã chế tác. Tiêu chuẩn này quy định thuật ngữ, phân loại và phương pháp thử, áp dụng cho kim cương tự nhiên trên 0,25 carat chưa gắn trên trang sức. Nó không áp dụng cho kim cương màu, kim cương tổng hợp hay đã qua xử lý. Đây là cơ sở để các tổ chức giám định và doanh nghiệp sử dụng chung hệ thống đánh giá.
Khuyến nghị từ Ngân hàng Nhà nước và cơ quan quản lý
Bà Trần Thị Ngọc Liên, Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2 (TP.HCM và Đồng Nai), khuyến cáo người dân và doanh nghiệp cần đánh giá thông tin đầy đủ, dựa trên nguồn chính thống, không nên đồng nhất vụ việc của một số cá nhân với toàn bộ ngành. 'Đây là lĩnh vực có đông đảo doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, chịu sự quản lý của nhiều cơ quan nhà nước', bà nói.
Để bảo vệ quyền lợi, bà Liên khuyến nghị người tiêu dùng: bình tĩnh, cân nhắc kỹ trước khi mua/bán; ưu tiên giao dịch tại cơ sở hợp pháp có hóa đơn; lưu giữ phiếu bảo hành, chứng thư kiểm định; tìm hiểu chính sách thu mua lại; và phản ánh kịp thời đến cơ quan quản lý thị trường hoặc công an khi phát hiện vi phạm.
Những động thái này kỳ vọng sẽ giúp thị trường kim cương và đá quý TP.HCM sớm ổn định, tránh thiệt hại cho người tiêu dùng.
