Thị Trường Ô Tô ASEAN 2025: Phân Hóa Rõ Nét Và Làn Sóng Điện Hóa
Năm 2025 mang đến nhiều biến động sâu sắc cho ngành công nghiệp ô tô tại khu vực Đông Nam Á. Theo báo cáo tổng quan mới nhất từ PwC, quy mô toàn ngành đạt 3.352.000 xe, ghi nhận mức tăng trưởng nhẹ 1,9% so với con số 3.289.000 xe của năm 2024. Tuy nhiên, doanh số này vẫn thấp hơn đáng kể so với đỉnh điểm 3.499.000 xe vào năm 2023. Điều đáng chú ý là tốc độ tăng trưởng diễn ra không đồng đều, tạo nên một bức tranh phân hóa rõ rệt giữa các quốc gia thành viên.
Việt Nam Vươn Lên Thành Điểm Sáng, Malaysia Và Indonesia Chững Lại
Malaysia tiếp tục duy trì vị thế là thị trường xe hạng nhẹ lớn nhất khu vực với tổng cộng 821.000 xe được tiêu thụ, tăng nhẹ 0,2% nhờ nền tảng kinh tế tăng trưởng 4,9%. Người tiêu dùng tại đây vẫn ưa chuộng các dòng sedan và hatchback, chiếm tới 57% thị phần. Trong khi đó, Indonesia phải đối mặt với đà suy giảm mạnh nhất, khi doanh số sụt giảm 7,2% xuống chỉ còn 804.000 xe. Nguyên nhân chính đến từ sức mua yếu do lạm phát và chính sách thắt chặt tín dụng, với xe đa dụng chiếm ưu thế 43%.
Thái Lan cũng ghi nhận mức giảm nhẹ 0,1%, đạt 633.000 xe, nơi xe thể thao đa dụng dần lấn át xe bán tải với 36% thị phần. Tuy nhiên, Việt Nam lại nổi lên như một điểm sáng rực rỡ với sự bứt phá ấn tượng. Người tiêu dùng trong nước đã mua sắm tổng cộng hơn 542.000 xe, tăng vọt 20,3% so với năm trước. Động lực chính đến từ nền kinh tế tăng trưởng mạnh mẽ 8,02% và chỉ số GDP bình quân đầu người vượt ngưỡng 5.000 USD, giúp việc sở hữu ô tô trở nên dễ dàng hơn. Đặc biệt, Việt Nam là thị trường duy nhất trong khu vực mà sự tăng trưởng được dẫn dắt bởi một thương hiệu nội địa - VinFast.
Các thị trường khác như Philippines duy trì sắc xanh với doanh số 490.000 xe, tăng 4,6%, trong khi Singapore dù quy mô nhỏ với 62.000 xe nhưng lại có tốc độ tăng trưởng ấn tượng lên tới 21,3%. Bức tranh tổng thể cho thấy sự chuyển dịch động lực tăng trưởng sang các nền kinh tế đang phát triển, thu hẹp khoảng cách quy mô trong khu vực.
Xe Điện Bùng Nổ, Định Hình Lại Xu Hướng Tiêu Dùng
Sự bùng nổ của dòng xe năng lượng mới đang trở thành động lực chính cho sự phát triển của thị trường. Năm 2025, toàn khu vực tiêu thụ khoảng 752.000 xe điện hóa, tăng mạnh 69% so với năm trước. Trong đó, xe thuần điện (EV) chiếm 476.000 xe, còn lại 276.000 xe là các dòng hybrid (HEV, PHEV). Tỷ lệ điện hóa trung bình đạt 26%, nghĩa là cứ 100 xe lưu thông thì có khoảng 26 xe sử dụng công nghệ điện.
Thái Lan dẫn đầu về quy mô với 278.000 xe điện hóa và tỷ lệ sử dụng xe xanh lên tới 44%. Ngay sau đó, Việt Nam tiêu thụ 189.000 xe, đạt tỷ lệ điện hóa 36%, với VinFast đóng góp khoảng 88.000 xe. Mẫu xe điện cỡ nhỏ VinFast VF 3 vươn lên dẫn đầu doanh số toàn thị trường nội địa với 44.585 xe. Song song đó, thị hiếu người tiêu dùng Việt dịch chuyển rõ rệt sang các dòng xe gầm cao, khi nhóm SUV và crossover chiếm tới 73% thị phần.
Tại các thị trường còn lại, Indonesia ghi nhận 170.000 xe điện hóa, Singapore dẫn đầu về tỷ lệ sử dụng với 72% (45.000 xe), Philippines nổi bật với tốc độ tăng trưởng 952% đạt 30.000 xe, và Malaysia tiêu thụ khoảng 39.000 xe.
Cục Diện Cạnh Tranh Thay Đổi: Nhật Bản Thoái Trào, Trung Quốc Và Việt Nam Vươn Lên
Báo cáo của PwC cũng chỉ ra sự thay đổi lớn trong cục diện cạnh tranh. Các thương hiệu ô tô Nhật Bản đang đối mặt với làn sóng thoái trào mạnh mẽ, chỉ còn nắm giữ 57% thị phần khu vực, giảm 7% so với năm 2024. Mặc dù Toyota vẫn giữ ngôi vương về tổng khối lượng, doanh số của hãng này giảm 4%. Hàng loạt tên tuổi khác như Honda (giảm 19%), Daihatsu (giảm 20%), Mazda (giảm 16%) và Isuzu (giảm 10%) cũng ghi nhận kết quả kinh doanh lao dốc.
Xu hướng ảm đạm còn bao trùm lên các thương hiệu Hàn Quốc như Hyundai (giảm 21%) và KIA (giảm 16%), trong khi nhóm xe châu Âu và Mỹ thu hẹp thị phần xuống chỉ còn 3%. Khoảng trống thị phần nhanh chóng được lấp đầy bởi các hãng xe Trung Quốc, chiếm 11% thị phần toàn khu vực, tăng mạnh 6%. BYD Auto trở thành hiện tượng với mức tăng trưởng doanh số 142%, trong khi MG cũng lọt vào top 15.
VinFast của Việt Nam lập kỷ lục ấn tượng với mức tăng trưởng doanh số 114%, nhảy vọt 6 bậc để chiếm vị trí thứ 5 toàn khu vực và bắt đầu triển khai xuất khẩu sang Indonesia và Philippines. Các thương hiệu nội địa Malaysia như Perodua và Proton vẫn duy trì phong độ ổn định, với Perodua giữ vị trí á quân.
Triển Vọng Năm 2026: Đua Tranh Khốc Liệt Và Cơ Hội Cho Việt Nam
Có thể khẳng định, trật tự thị trường ô tô Đông Nam Á đang thay đổi hoàn toàn dưới tác động của làn sóng điện hóa. Dự báo trong năm 2026, cuộc đua doanh số sẽ càng trở nên khốc liệt khi các hãng xe Trung Quốc tiếp tục mở rộng dải sản phẩm thuần điện giá rẻ, và VinFast đẩy mạnh chiến lược thâm nhập thị trường láng giềng.
Các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản buộc phải thay đổi chiến lược cốt lõi, như ra mắt thêm nhiều dòng xe điện hóa và tăng cường ưu đãi, để níu giữ thị phần. Thị trường Việt Nam vẫn nắm giữ nhiều lợi thế lớn nhờ các chính sách hỗ trợ dài hạn, như miễn lệ phí trước bạ cho xe điện và giảm 30% thuế tiêu thụ đặc biệt cho xe hybrid. Do đó, hoàn toàn có thể kỳ vọng nước ta sẽ tiếp tục duy trì vị thế dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng trong thời gian tới.
