Ông Nguyễn Duy Anh, Giám đốc Quản lý Danh mục đầu tư Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank (VCBF), nhận định các thị trường tài chính hiện nay biến động mạnh hơn do môi trường lãi suất toàn cầu thay đổi. Trong nhiều năm trước, lãi suất thấp kéo dài khiến chi phí vốn rẻ, nhiều tài sản cùng tăng giá và che lấp rủi ro. Tuy nhiên, các giai đoạn như khủng hoảng 2008-2009 hay Covid-19 từng có biến động lớn hơn nhiều.
Thị trường đồng pha hơn, biến động lan rộng
Bước sang giai đoạn mới, chính sách vĩ mô, đặc biệt là lãi suất, vẫn bất định và chịu tác động từ kinh tế Mỹ, căng thẳng Trung Đông và xung đột thương mại toàn cầu. “Chỉ cần một thông tin đi ngược kỳ vọng, chẳng hạn Fed giữ nguyên hoặc tăng lãi suất thay vì cắt giảm, tâm lý nhà đầu tư có thể đảo chiều rất nhanh, kéo theo biến động trên nhiều lớp tài sản”, ông phân tích. Ông nhấn mạnh mức độ phụ thuộc của thị trường vào chính sách Fed, dòng tiền và chi phí vốn ngày càng lớn, cùng với các yếu tố địa chính trị trở thành biến số mạnh.
Đặc biệt, tương quan giữa các lớp tài sản không còn phân hóa rõ mà ngày càng đồng pha. Khi dòng tiền lớn đồng loạt rút khỏi thị trường để giảm rủi ro, nhiều tài sản có thể cùng giảm giá thay vì luân phiên tăng-giảm như trước. “Biến động tài sản không phải là câu chuyện của quá khứ, mà sẽ tiếp tục diễn ra. Chúng ta đang đứng trước những ngã rẽ khó đoán định, từ căng thẳng địa chính trị đến sự thiếu rõ ràng trong chính sách của các ngân hàng trung ương. Những chính sách dưới nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng là biến số lớn”, ông Duy Anh nhấn mạnh.
Hạn chế đòn bẩy, kiên định với mục tiêu dài hạn
Theo ông Nguyễn Duy Anh, không có kênh đầu tư nào chỉ tăng giá mà không điều chỉnh. Điều đầu tiên nhà đầu tư cần chuẩn bị là tâm lý sẵn sàng trước biến động, chứ không phải tìm tài sản “không bao giờ giảm”. Quan niệm coi vàng hay tiết kiệm là nơi trú ẩn duy nhất hình thành từ khi thị trường còn hạn chế, nhưng nay nhà đầu tư có nhiều công cụ và lớp tài sản hơn.
Các nghiên cứu thực chứng của VCBF cho thấy danh mục phân bổ vào nhiều tài sản mang lại hiệu quả sinh lời và ổn định tốt hơn trong dài hạn so với tập trung toàn bộ vốn vào một tài sản. Vì vậy, bài học quan trọng nhất là duy trì kỷ luật phân bổ tài sản. Ông khuyến nghị tái cân bằng danh mục định kỳ, giúp khóa lợi nhuận ở tài sản đã tăng mạnh và tránh phụ thuộc quá mức vào một kênh. “Ví dụ nếu ban đầu vàng chiếm 10% danh mục nhưng sau tăng lên 25%, nhà đầu tư nên chốt lời một phần để đưa tỷ trọng vàng về mức mục tiêu, chuyển vốn sang tài sản khác có định giá hấp dẫn hơn”, ông chia sẻ.
Nhóm chịu rủi ro lớn nhất trong biến động là nhà đầu tư dùng đòn bẩy quá mức. Trong môi trường lãi suất cao, chi phí vay sẽ bào mòn lợi nhuận. Áp lực trả nợ có thể buộc nhà đầu tư bán tài sản khi giá giảm, đánh mất cơ hội phục hồi. Dù vậy, lịch sử cho thấy các tài sản chất lượng, đặc biệt là cổ phiếu doanh nghiệp nền tảng tốt, vẫn tăng trưởng dài hạn bất chấp biến động ngắn hạn. Nguyên tắc bảo vệ thành quả là hạn chế đòn bẩy, kiên định mục tiêu dài hạn, duy trì kỷ luật phân bổ và tái cân bằng danh mục.
Ông Duy Anh kết luận: quản lý tài sản không dành riêng cho người giàu; bất kỳ ai cũng cần quản trị dòng tiền và tài sản hợp lý. Tự do tài chính không phụ thuộc vào số tiền đang có, mà nằm ở khả năng tiết kiệm, đầu tư sớm và duy trì kỷ luật lâu dài.
