Ủy ban Kinh tế và Tài chính thẩm tra báo cáo tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025
Ngày 27 tháng 3, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đã tổ chức phiên họp mở rộng để thẩm tra Báo cáo về công tác tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025. Phiên họp này đánh dấu một bước quan trọng trong việc giám sát và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công, với sự tham gia của nhiều đại biểu và lãnh đạo các bộ, ngành.
Kết quả nổi bật trong công tác tiết kiệm và chống lãng phí
Theo báo cáo tóm tắt kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương và triệt để thực hiện tiết kiệm. Đặc biệt, lần đầu tiên, Chiến lược quốc gia về phòng, chống lãng phí đã được ban hành với 8 nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm, cùng kế hoạch thực hiện chi tiết để nâng cao hiệu quả trong thời gian tới.
Trong năm 2025, công tác này đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Tổng số tiết kiệm kinh phí và vốn Nhà nước theo báo cáo từ các bộ, ngành, địa phương lên đến 71.061 tỷ đồng, thể hiện sự nỗ lực đáng kể trong việc quản lý tài chính công.
Hoàn thành tổng kiểm kê tài sản công và giải ngân vốn đầu tư
Một trong những thành tựu quan trọng là việc hoàn thành tổng kiểm kê tài sản công tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị, bao gồm cả tài sản kết cấu hạ tầng do Nhà nước đầu tư và quản lý. Kết quả kiểm kê xác định tổng giá trị của 19 loại tài sản công là 11.917.326 tỷ đồng, cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng cho công tác quản lý và sử dụng hiệu quả.
Bên cạnh đó, công tác giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 có chuyển biến tích cực với khối lượng khoảng 755,14 nghìn tỷ đồng, đạt 83,7% kế hoạch được giao, cao hơn 3,4% so với cùng kỳ năm 2024. Công tác xử lý các dự án tồn đọng, chậm tiến độ cũng được thực hiện quyết liệt, với 5.203 dự án đã được tháo gỡ hoặc có định hướng giải pháp.
Quan tâm đến việc xử lý trụ sở công bỏ trống sau sáp nhập
Tại phiên họp, các đại biểu đặc biệt quan tâm đến tình trạng lãng phí tại các trụ sở công bỏ trống sau khi sáp nhập đơn vị hành chính. Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính Lê Minh Nam kiến nghị cần có chuyên đề đánh giá tổng thể thực trạng quản lý và sử dụng trụ sở công trên cả nước. Ông nhấn mạnh sự cần thiết của một cơ chế đặc thù để xử lý dứt điểm các tài sản công dư thừa, tránh lãng phí và tạo nguồn lực phát triển.
Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Thị Phú Hà chia sẻ, qua giám sát thực tế, nhiều trụ sở được đầu tư khang trang hiện đang bỏ trống, dẫn đến tình trạng ẩm mốc và xuống cấp nghiêm trọng do thời tiết và thiếu người trông coi. Số liệu báo cáo về việc xử lý khoảng 200.000 đơn vị tài sản được cho là chưa cập nhật sát với tình hình thực tế.
Giải pháp và định hướng từ lãnh đạo
Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương giải trình rằng, việc giải quyết tình trạng trụ sở, tài sản công bỏ trống sau sắp xếp hành chính nhận được sự chỉ đạo sát sao từ Tổng Bí thư, với mục tiêu cao nhất là sử dụng hiệu quả và tránh lãng phí nguồn lực Nhà nước. Ông thừa nhận thực tế còn nhiều trụ sở để không do vướng mắc trong chuyển đổi công năng, với chi phí cải tạo đôi khi cao hơn xây mới.
Để giải quyết dứt điểm, Bộ Tài chính đang phối hợp với các địa phương thống kê và rà soát tổng thể, với tinh thần chỉ đạo gồm ba trụ cột chính:
- Mọi tài sản phải được đưa vào sử dụng, không để rỉ sét hoặc xuống cấp.
- Ưu tiên chuyển đổi sang phục vụ phúc lợi xã hội như y tế, giáo dục hoặc cho thuê nếu mang lại hiệu quả cao hơn.
- Việc bàn giao tài sản phải đi kèm cơ chế tài chính để đơn vị tiếp nhận có đủ năng lực bảo trì, tránh tình trạng "nhận xong để đấy".
Kết luận và đề xuất từ phiên họp
Kết luận phiên họp, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nhấn mạnh yêu cầu báo cáo gửi Quốc hội phải đảm bảo tính nghiêm túc, trung thực và chính xác. Ông đề xuất cần có một Đề án tổng thể quốc gia về quản lý và sử dụng tài sản công, dựa trên chủ trương của Bộ Chính trị và các chính sách luật pháp đồng bộ. Đề án này sẽ xác định rõ trụ sở nào giữ lại, chuyển đổi công năng hoặc bán đấu giá, đồng thời tạo cơ chế đặc thù về quy hoạch và tài chính để địa phương chủ động xử lý.
Phiên họp đã thể hiện sự quyết tâm của các cơ quan chức năng trong việc thúc đẩy tiết kiệm, chống lãng phí, với những kết quả ban đầu đáng khích lệ và các giải pháp cụ thể để xử lý những thách thức còn tồn tại.
