Thị trường tài chính thay thế tại Việt Nam đang chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ, với quy mô tăng 40% trong năm 2025, đạt 283.000 tỷ đồng. Động lực chính đến từ nhu cầu tiêu dùng của thế hệ Gen Z và sự hoàn thiện của các quy định pháp luật mới, thúc đẩy tính minh bạch của thị trường.
Bức tranh toàn cảnh thị trường tài chính thay thế
Theo báo cáo của FiinGroup với chủ đề "Tái cấu trúc, chuẩn hóa mô hình và cơ hội tăng trưởng mới", thị trường tài chính thay thế Việt Nam năm 2026 đang có sự dịch chuyển chiến lược từ mở rộng quy mô sang tối ưu hóa lợi nhuận và quản trị rủi ro. Mặc dù quy mô chỉ bằng một phần nhỏ so với tín dụng ngân hàng (hơn 18 triệu tỷ đồng), thị trường này lại phục vụ hiệu quả nhóm khách hàng dưới chuẩn và bình dân – phân khúc mà ngân hàng khó tiếp cận do chi phí vận hành cao và rủi ro lớn.
Các mô hình như cho vay ngang hàng (P2P lending), vay ngắn hạn tín chấp (Payday loan), mua trước trả sau (BNPL) và cầm đồ đang khai thác khoảng trống này. Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế vĩ mô biến động, dòng vốn đang dịch chuyển về dịch vụ cầm đồ – phân khúc chiếm tới 10,3 tỷ USD (98% tổng dư nợ) nhờ ưu thế về tài sản đảm bảo.
Hiện cả nước có khoảng 27.000 cơ sở cầm đồ, nhưng mô hình cầm đồ thế hệ mới đang phát triển mạnh. Top 10 doanh nghiệp chuỗi hiện đại sở hữu 1.400 cửa hàng (5% tổng số) và nắm giữ 8.400 tỷ đồng dư nợ (3% quy mô ngành), với tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) 44%.
Động lực từ Gen Z và chính sách mới
Gen Z (11-28 tuổi) với quy mô 20,5 triệu người (33% dân số trưởng thành) đang trở thành nhóm khách hàng trọng tâm, định hình lại dịch vụ tài chính. Cùng với đó, Nghị định 282/2025/NĐ-CP cho phép cơ sở cầm đồ không cần lưu giữ tài sản cầm cố (như ô tô, xe máy) nếu có thỏa thuận hợp pháp, giúp mô hình cho vay bằng giấy đăng ký xe (title lending) hoạt động minh bạch hơn.
F88 – Vị thế dẫn đầu và chiến lược tăng trưởng
F88 đang khẳng định vị thế độc tôn trên thị trường. Tính đến cuối năm 2025, dư nợ của F88 đạt 7.216 tỷ đồng, tăng 57% so với năm trước, chiếm hơn 85% thị phần dư nợ của các chuỗi cầm đồ thế hệ mới. Với 949 phòng giao dịch, F88 đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xây dựng hệ thống định giá tài sản và chấm điểm tín dụng riêng, kết hợp kênh vật lý và trực tuyến.
F88 cũng là chuỗi cầm đồ tiên phong ứng dụng thẻ CCCD gắn chip, hưởng ứng Đề án 06 của Chính phủ, đảm bảo minh bạch. Điều này tạo ra rào cản lớn cho các cơ sở nhỏ lẻ, củng cố vị thế cho F88.
Năm 2025, F88 đạt lợi nhuận trước thuế hơn 907 tỷ đồng (tăng 102%), ROE đạt kỷ lục 34,4%. Thành quả này nhờ công nghệ chuẩn hóa toàn diện từ định giá tài sản, chấm điểm tín dụng đến quy trình thu hồi nợ.
Lộ trình niêm yết và mở rộng hệ sinh thái
Năm 2026, F88 đặt mục tiêu mở rộng lên 1.000 điểm giao dịch, lợi nhuận trước thuế 1.133 tỷ đồng (tăng 25%). Quý I đạt 303 tỷ đồng lợi nhuận (27% kế hoạch năm), mở ra kỳ vọng tăng trưởng 35% cho cả năm. F88 có kế hoạch tăng vốn điều lệ lên 2.500 tỷ đồng và niêm yết trên HOSE, giúp tối ưu hóa chi phí vốn và mở rộng hệ sinh thái tài chính bình dân sang bảo hiểm, tiết kiệm, đầu tư.
Theo FiinGroup, các chỉ số của F88 không chỉ dẫn đầu nội địa mà còn vượt trội so với các tập đoàn tài chính Thái Lan. Thị trường tài chính thay thế được dự báo tăng trưởng CAGR 17-20% dài hạn, có thể đạt 22-25% trong kịch bản tích cực. Giai đoạn phát triển nóng đã qua, nhường chỗ cho chu kỳ sàng lọc khắt khe, nơi dòng vốn ưu tiên các tổ chức có năng lực quản trị rủi ro và vận hành minh bạch. F88 đang nắm lợi thế để thiết lập tiêu chuẩn mới.
