Báo cáo IMF hé lộ bức tranh nợ công toàn cầu và khu vực Đông Nam Á
Theo báo cáo triển vọng kinh tế thế giới của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) công bố cuối năm 2025, tổng nợ công toàn cầu đã đạt mức kỷ lục 110,9 nghìn tỷ USD. Trong đó, năm quốc gia đứng đầu bao gồm Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Anh và Pháp, chiếm hơn hai phần ba tổng số nợ công trên toàn thế giới. Ở khu vực Đông Nam Á, Singapore nổi bật với khoản nợ công cao nhất, ước tính hơn 1.000 tỷ USD, đứng thứ 15 trong bảng xếp hạng toàn cầu.
Nợ công là gì và tại sao các quốc gia phải vay mượn?
Nợ công được định nghĩa là tổng giá trị các khoản tiền mà chính phủ đi vay để bù đắp thâm hụt ngân sách và chi tiêu công. Các nguồn vay có thể đến từ việc phát hành trái phiếu chính phủ, vay mượn từ các tổ chức tài chính quốc tế, tổ chức tín dụng trong nước hoặc vay nước ngoài. Đây là công cụ tài chính quan trọng giúp duy trì hoạt động của chính phủ và đầu tư vào cơ sở hạ tầng, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu không được quản lý hiệu quả.
Mỹ thống trị với một phần ba khối nợ công toàn cầu
Mỹ tiếp tục dẫn đầu thế giới với nợ chính phủ lên tới 38,3 nghìn tỷ USD, chiếm khoảng một phần ba tổng nợ công toàn cầu. Theo sau là Trung Quốc và Nhật Bản với lần lượt 18,7 nghìn tỷ USD và 9,8 nghìn tỷ USD. Trong năm 2025, nợ công của Mỹ tăng thêm 2,9 nghìn tỷ USD, trong khi Trung Quốc chứng kiến mức tăng 2,2 nghìn tỷ USD. Đáng chú ý, tỷ lệ tăng nợ của Trung Quốc là 13,6%, cao hơn so với mức 8,4% của Mỹ, phản ánh tốc độ mở rộng nhanh chóng của nền kinh tế này.
Nhật Bản và Sudan: Những quốc gia có nợ vượt xa quy mô kinh tế
Hiện có hơn 20 quốc gia trên thế giới có mức nợ công vượt quá GDP của họ. Trong đó, Nhật Bản và Sudan là hai quốc gia có nợ gấp đôi quy mô kinh tế. Cụ thể, tỷ lệ nợ trên GDP của Nhật Bản đạt 230%, cao nhất toàn cầu, trong khi Sudan đứng thứ hai với 222%. Singapore xếp thứ ba với tỷ lệ 176%, và Mỹ đứng thứ 11 với 125%. Điều này cho thấy những thách thức tài chính nghiêm trọng mà các nền kinh tế này đang phải đối mặt.
Tình hình nợ công của Việt Nam: Mức độ và xu hướng
Theo báo cáo của Chính phủ Việt Nam, quy mô nền kinh tế (GDP) năm 2024 đạt khoảng 476,3 tỷ USD. Nợ công của Việt Nam là 165,3 tỷ USD, tương đương khoảng 4,3 triệu tỷ đồng, chiếm 34,7% GDP. So với năm 2023, mức nợ này tăng thêm khoảng 490.000 tỷ đồng. Dự báo đến cuối năm 2025, tỷ lệ nợ công trên GDP của Việt Nam ước tính đạt khoảng 35-36%, cho thấy sự gia tăng có kiểm soát nhưng cần theo dõi chặt chẽ.
Đức vượt qua Nhật Bản trở thành chủ nợ lớn nhất thế giới
Theo dữ liệu từ Bộ Tài chính Nhật Bản công bố cuối tháng 5/2025, nước này đã mất vị thế là quốc gia chủ nợ lớn nhất thế giới lần đầu tiên sau 34 năm. Tài sản ròng ở nước ngoài của Nhật Bản đạt 533,05 nghìn tỷ yen (khoảng 3,7 nghìn tỷ USD) vào cuối năm 2024, tăng 13% so với năm trước. Tuy nhiên, Đức đã vượt qua với tổng tài sản ròng bên ngoài quốc gia lên đến 569,7 nghìn tỷ yen, trong khi Trung Quốc giữ vị trí thứ ba với 516,3 nghìn tỷ yen. Sự gia tăng này phản ánh thặng dư thương mại đáng kể của Đức, đạt 248,7 tỷ euro (283,2 tỷ USD) vào năm 2024, nhờ vào hoạt động xuất khẩu mạnh mẽ.
