Tại Hội thảo "Chuyển đổi xanh, cần gì để tăng tốc?" do Báo Thanh Niên tổ chức sáng 26.6, ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) - Chi nhánh Khu vực 2, khẳng định dưới góc độ chính sách, ngành ngân hàng đang sở hữu nhiều điểm thuận lợi lớn để thúc đẩy phát triển kinh tế xanh.
Động lực chính cho tăng trưởng kinh tế
Ông Nguyễn Đức Lệnh cho rằng dù còn khó khăn, nhưng xét về triển khai chính sách và tín dụng, ngân hàng có nhiều lợi thế. Phát triển kinh tế xanh đã được Đảng, Chính phủ định hướng là động lực mới cho tăng trưởng, mọi cơ chế chính sách đều tập trung thực hiện.
Ngành ngân hàng đã triển khai quyết liệt khuyến khích các tổ chức tín dụng mở rộng tín dụng xanh, ban hành chương trình tăng trưởng xanh, chỉ thị thúc đẩy tín dụng xanh, thông tư hướng dẫn quản trị rủi ro môi trường và sổ tay tín dụng.
Đặc biệt, Quyết định 21 của Chính phủ về phân loại danh mục dự án xanh là cơ sở nền tảng và điểm tựa cho chính sách ưu đãi, như hỗ trợ lãi suất thấp hơn 2% so với thông thường cho dự án xanh.
Nhận thức nâng cao và tốc độ tăng trưởng tín dụng xanh
Một thuận lợi lớn khác là sự nâng cao nhận thức. Xu hướng kinh tế xanh, sản xuất xanh đã định hình rõ nét. Áp lực đổi mới công nghệ, phương thức sản xuất của doanh nghiệp đã thay đổi tích cực. "Xét về quan hệ cung cầu nguồn vốn, khi hoạt động kinh tế xanh tăng trưởng sẽ kéo theo nhu cầu vốn và tín dụng xanh tăng lên, thúc đẩy dòng vốn này", ông Lệnh nhìn nhận.
Dư nợ tín dụng xanh hiện chiếm khoảng 4,5% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Từ năm 2017 đến nay, tốc độ tăng trưởng tín dụng xanh rất tích cực, tăng 4,6% so với năm 2017, đạt bình quân 20%/năm. Dòng vốn phù hợp với hai nhóm ngành: năng lượng chiếm 30% tổng dư nợ tín dụng xanh, nông nghiệp nông thôn (sản phẩm xanh, sạch) chiếm 32%.
Tiếp tục thúc đẩy tín dụng xanh
Ông Nguyễn Đức Lệnh thẳng thắn nhìn nhận quy trình thẩm định cho vay cần cụ thể hóa hơn, thông tin và cơ sở pháp lý cần hoàn thiện. Gói hỗ trợ lãi suất 2% của NHNN cho doanh nghiệp chuyển đổi xanh đang được xây dựng sẽ tạo điều kiện lớn.
Ngành ngân hàng tập trung vào 3 nhóm giải pháp: thứ nhất, giữ ổn định kinh tế vĩ mô, thị trường tiền tệ và hệ thống ngân hàng. Thứ hai, các tổ chức tín dụng tiếp tục khai thác vốn cho tín dụng xanh, chủ động khai thác nguồn vốn trong nước, vay từ định chế tài chính quốc tế, tiếp cận hỗ trợ kỹ thuật. Việc Ngân hàng Trung ương điều chỉnh tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn từ 30% lên 40% mở rộng khả năng cung ứng vốn trung dài hạn - nguồn vốn cốt lõi cho đổi mới công nghệ, chuyển đổi xanh. Các ngân hàng cũng cần đa dạng hóa nguồn vốn qua phát hành trái phiếu xanh theo Quyết định 21, định vị và tiếp cận các dự án xanh của Chính phủ và địa phương.
"Giải pháp thứ 3, theo tôi là giải pháp lõi then chốt, đó là làm tốt công tác truyền thông. Kinh tế xanh là lĩnh vực mới đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng như người dân. Cần truyền thông toàn diện: chính quyền phổ biến dự án, ngân hàng tư vấn sâu sát cho khách hàng về chuyển đổi xanh. Song song, phải đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ ngân hàng để có nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của dòng vốn này", ông Nguyễn Đức Lệnh nhấn mạnh.
