Bộ Tài chính đề xuất thông tư đơn giản hóa kế toán cho doanh nghiệp siêu nhỏ
Bộ Tài chính Việt Nam hiện đang xây dựng dự thảo Thông tư hướng dẫn chế độ kế toán dành riêng cho các doanh nghiệp siêu nhỏ. Mục tiêu chính của dự thảo là tạo ra một hệ thống kế toán tối giản, dễ thực hiện, nhằm giảm bớt gánh nặng hành chính và không làm phát sinh thêm nhân sự kế toán hoặc hành chính cho các doanh nghiệp này.
Phương pháp kế toán linh hoạt và đơn giản
Theo dự thảo, doanh nghiệp siêu nhỏ sẽ không bắt buộc phải áp dụng đầy đủ hệ thống tài khoản kế toán phức tạp. Thay vào đó, họ chủ yếu có thể theo dõi và ghi chép thông qua các sổ kế toán đơn giản, sau đó sử dụng số liệu này để lập báo cáo tài chính. Dự thảo phân loại hướng dẫn kế toán dựa trên phương pháp tính thuế, tạo sự linh hoạt cho từng loại hình doanh nghiệp.
Hướng dẫn cụ thể theo phương pháp thuế
Đối với các doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, dự thảo yêu cầu họ chỉ cần sử dụng sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ. Sổ này giúp theo dõi doanh thu theo từng nhóm ngành nghề có cùng tỷ lệ thuế, làm căn cứ xác định số thuế phải nộp một cách minh bạch và dễ dàng.
Trong các trường hợp khác, như doanh nghiệp xác định thuế TNDN theo thu nhập tính thuế hoặc áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT, dự thảo đề xuất bổ sung một số sổ kế toán chi tiết cần thiết. Những sổ này sẽ hỗ trợ theo dõi doanh thu, chi phí, hàng hóa, tiền và nghĩa vụ thuế, đảm bảo tính chính xác và tuân thủ pháp luật.
Ý kiến góp ý từ các bên liên quan
Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA) đã đưa ra góp ý quan trọng cho dự thảo. Hội nhấn mạnh rằng việc xác định doanh thu và chi phí là yếu tố then chốt, đặc biệt đối với doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế TNDN trên thu nhập tính thuế. VACPA đề nghị dự thảo cần hướng dẫn rõ ràng về cơ sở, thời điểm và chứng từ làm căn cứ ghi nhận doanh thu, chi phí, để tạo cơ sở minh bạch cho cả người nộp thuế và cơ quan kiểm tra.
VACPA cũng dẫn ví dụ cụ thể từ ngành cung cấp dịch vụ, nơi thời điểm xuất hóa đơn và thời điểm đủ điều kiện ghi nhận doanh thu có thể khác nhau. Trong trường hợp doanh nghiệp thu tiền trước của khách hàng, họ phải xuất hóa đơn tại thời điểm nhận tiền theo quy định pháp luật về thuế. Hội kiến nghị bổ sung quy định về việc doanh nghiệp siêu nhỏ phải tuân thủ các quy định của pháp luật kế toán, như bảo quản, lưu trữ và tiêu hủy tài liệu kế toán, nhằm làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, Cục Thuế đề xuất cân nhắc bổ sung hướng dẫn về việc sử dụng dữ liệu hóa đơn điện tử làm căn cứ ghi sổ. Cục Thuế lưu ý rằng nhiều doanh nghiệp siêu nhỏ không sử dụng các sổ kế toán chi tiết như sổ chi tiết vật liệu, tài sản cố định, hoặc vốn chủ sở hữu. Do đó, có thể cân nhắc cho phép doanh nghiệp lựa chọn các sổ này một cách linh hoạt, nhằm tránh phát sinh áp lực tuân thủ không cần thiết.
Định nghĩa và quy mô doanh nghiệp siêu nhỏ
Doanh nghiệp siêu nhỏ được định nghĩa là những đơn vị có quy mô không quá 10 lao động tham gia bảo hiểm xã hội và doanh thu hàng năm từ 3 đến 10 tỷ đồng, tùy theo lĩnh vực hoạt động. Dự thảo Thông tư này hứa hẹn sẽ mang lại sự đơn giản hóa đáng kể trong thủ tục kế toán, hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ phát triển bền vững trong bối cảnh kinh tế hiện nay.
