BRICS và đồng minh giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ: Xu hướng rút vốn âm thầm lan rộng?
Trong bối cảnh tài chính quốc tế đầy biến động, các quốc gia thuộc khối BRICS, đặc biệt là Trung Quốc, đang liên tục "xả hàng" trái phiếu Mỹ, làm dấy lên lo ngại về một làn sóng rút vốn âm thầm khỏi thị trường nợ lớn nhất thế giới. Điều này không chỉ giới hạn ở các nền kinh tế mới nổi mà còn có thể ảnh hưởng đến các đồng minh truyền thống như Nhật Bản và châu Âu, khiến thị trường tài chính toàn cầu đứng trước những thách thức mới.
Trung Quốc dẫn đầu xu hướng cắt giảm trái phiếu Mỹ
Thực tế cho thấy, Trung Quốc đã âm thầm cắt giảm một nửa lượng trái phiếu chính phủ Mỹ kể từ năm 2013, với việc các nhà quản lý gần đây yêu cầu ngân hàng nội địa hạn chế gia tăng nắm giữ. Bob Michele, CIO của JPMorgan Asset Management, nhận định: "Trung Quốc đã dần chuyển khỏi trái phiếu Mỹ sang các loại tài sản khác. Nhưng hiện tại, điều tôi thấy là nhà đầu tư vẫn quan tâm đến trái phiếu Mỹ". Tuy nhiên, các nhà quản lý Trung Quốc lo ngại rằng nắm giữ quá nhiều trái phiếu này khiến hệ thống ngân hàng dễ tổn thương trước biến động thị trường.
Đồng minh lớn có thể theo chân Trung Quốc?
Điều đáng quan ngại hơn là liệu các chính sách khó lường từ Tổng thống Donald Trump có đẩy các đồng minh truyền thống như Nhật Bản hay châu Âu vào con đường tương tự. Stephen Jen, đồng sáng lập Eurizon SLJ Capital, phân tích: "Việc cho chính phủ đối thủ địa chính trị số một vay tiền rõ ràng không còn là điều Bắc Kinh hoan nghênh". Cảnh báo này được đưa ra không lâu sau khi ông Trump khiến thị trường chao đảo với ý định mua Greenland, làm gia tăng căng thẳng địa chính trị.
Ở châu Âu, Quỹ hưu trí AkademikerPension của Đan Mạch đã thoái toàn bộ 100 triệu USD khỏi trái phiếu Mỹ, trong khi Quỹ hưu trí ABP của Hà Lan cắt giảm gần 10 tỷ euro chỉ trong nửa đầu năm ngoái. Tại châu Á, Ấn Độ giảm lượng nắm giữ xuống mức thấp nhất trong 5 năm để hỗ trợ đồng nội tệ, và Brazil cũng thu hẹp danh mục đầu tư dài hạn. Damien Loh, CIO tại Ericsenz Capital, đánh giá: "Xu hướng chung rất rõ ràng, cả khối công và tư nước ngoài đang giảm tỷ trọng tài sản Mỹ, đặc biệt là trái phiếu chính phủ".
Thị trường trái phiếu Mỹ vẫn ổn định nhưng tỷ lệ nắm giữ giảm
Mặc dù tổng lượng nắm giữ trái phiếu Mỹ của nước ngoài đạt mức kỷ lục 9,4 nghìn tỷ USD vào tháng 11, tỷ lệ so với tổng nợ liên bang Mỹ lại đang giảm, chỉ còn khoảng 31% so với mức 50% vào năm 2015. Thị trường nợ chính phủ Mỹ vẫn vận hành trơn tru với biên độ mua bán hẹp và chỉ số biến động ở mức thấp nhất trong nhiều năm. Jim O’Neill, cựu Chủ tịch Goldman Sachs Asset Management, nhấn mạnh: "Đây chỉ là một cái cớ. Thị trường trái phiếu Mỹ quá lớn. Nếu Trung Quốc hay Nhật Bản bán ra, sẽ có người khác mua vào".
Ẩn số từ các tài khoản ủy thác và tương lai đầu tư
Tuy nhiên, mức độ giảm nắm giữ của Trung Quốc có thể không lớn như số liệu chính thức cho thấy. Brad Setser, chuyên gia tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ, ước tính: lượng trái phiếu Mỹ mà Trung Quốc nắm giữ thực tế vẫn vượt 1.000 tỷ USD, cao hơn đáng kể so với con số 683 tỷ USD công bố, do Bắc Kinh có thể đã "ẩn mình" bằng cách chuyển tài sản sang các tài khoản ủy thác tại châu Âu. Bỉ, nơi được cho là quản lý một phần tài sản này, đã chứng kiến lượng trái phiếu Mỹ tăng gấp bốn lần kể từ cuối 2017.
Giáo sư Eswar Prasad tại Đại học Cornell khẳng định: "PBOC gần như bị mắc kẹt với đồng USD, bởi thiếu các loại tài sản thay thế an toàn và có tính thanh khoản cao. Trung Quốc khó có khả năng đã thực sự thoát ly khỏi trái phiếu Mỹ như các con số chính thức đang thể hiện". Dù vậy, xu hướng giảm tỷ trọng đầu tư vào nợ công Mỹ vẫn là một tín hiệu đáng chú ý, đặt ra câu hỏi về sự ổn định lâu dài của thị trường tài chính toàn cầu trong bối cảnh địa chính trị ngày càng phức tạp.
