Bộ trưởng Tài chính khẳng định mục tiêu tăng trưởng 2 con số là thách thức nhưng tất yếu
Trong phiên chất vấn về tình hình kinh tế - xã hội sáng 21.4 tại Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã nhấn mạnh rằng mục tiêu tăng trưởng 2 con số tuy vô cùng thách thức nhưng là con đường tất yếu để Việt Nam hoàn thành mục tiêu phát triển đất nước, hướng tới trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.
Chỉ 13 nước thành công với tăng trưởng liên tục 2 con số
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn dẫn lại một báo cáo cho thấy, từ năm 1946 đến nay, chỉ có 13 quốc gia trên thế giới thực hiện thành công việc duy trì tăng trưởng liên tục ở mức 2 con số trong hơn 10 năm, từ đó bứt phá từ tình trạng nghèo nàn lên thành nước phát triển.
Ông Tuấn chỉ rõ: "Trong suốt thời kỳ đổi mới, Việt Nam mới chỉ có 2 năm đạt mức tăng trưởng trên 9% và chưa bao giờ chạm ngưỡng 2 con số. Tuy nhiên, bám sát các nghị quyết của Đảng và Kết luận 18 của Trung ương, Chính phủ đã xác định 59 chỉ tiêu ngành và 92 nhiệm vụ cụ thể cho năm 2026, với quyết tâm thực hiện quyết liệt và hiệu quả để đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số."
Khởi sắc quý 1 nhưng thách thức lớn phía trước
Trong quý 1 năm 2026, nền kinh tế Việt Nam đã có những dấu hiệu khởi sắc đáng ghi nhận, với mức tăng trưởng đạt trên 7%, xuất khẩu tăng 19% và giải ngân đầu tư công tăng 1,2%.
Tuy nhiên, Bộ trưởng cảnh báo rằng những thách thức từ quý 2 trở đi là rất lớn, chủ yếu do biến động giá dầu và các xung đột quốc tế đang diễn ra. Theo đánh giá của các chuyên gia, cứ mỗi lần giá dầu tăng 10%, tăng trưởng kinh tế có thể giảm 0,4% và gây áp lực đáng kể lên lạm phát.
Để đạt được mục tiêu tăng trưởng trên 10% cho cả năm 2026, các quý còn lại phải duy trì mức tăng từ 10% đến 11%. Bộ Tài chính sẽ tham mưu Chính phủ rà soát và cập nhật kịch bản tăng trưởng cho từng địa phương, bộ, ngành và doanh nghiệp, phù hợp với những điều kiện mới phát sinh.
Giải pháp đồng bộ từ chính sách tài khóa đến đầu tư công
Một trong những giải pháp trọng tâm được Bộ trưởng đề cập là sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, nhằm đảm bảo vừa cung cấp đủ vốn cho nền kinh tế, vừa duy trì ổn định vĩ mô.
Chính sách tài khóa sẽ tập trung vào việc hoàn thiện hệ thống thuế, đảm bảo thu đúng, thu đủ và kịp thời, đồng thời tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp phát triển, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ - hiện chiếm 96% tổng số doanh nghiệp và đóng góp trên 50% GDP.
Về giải ngân đầu tư công, Chính phủ sẽ chủ trì một hội nghị toàn quốc để đôn đốc tiến độ, hướng tới hoàn thành chỉ tiêu cho năm 2026. Một giải pháp quan trọng khác là tập trung giải quyết các dự án tồn đọng liên quan đến đất đai và các nguồn lực khác.
Theo một thống kê chưa đầy đủ, Việt Nam hiện đang tồn đọng khoảng 200.000 ha đất và tương đương 3,3 triệu tỉ đồng. Con số này gấp 3 lần so với kế hoạch đầu tư công của năm 2026, vốn chỉ ở mức 1,1 triệu tỉ đồng. Bộ trưởng Tài chính đề nghị Quốc hội tăng cường giám sát để tháo gỡ điểm nghẽn này, coi đây là nguồn lực và động lực tăng trưởng cực kỳ to lớn.
Cải cách thuế và phát triển thị trường vốn
Ngay trong kỳ họp này, Chính phủ cũng đã trình sửa đổi 4 luật thuế quan trọng, bao gồm thuế Thu nhập cá nhân, Thu nhập doanh nghiệp, Giá trị gia tăng và Tiêu thụ đặc biệt, nhằm thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cũng thừa nhận vấn đề mà nhiều đại biểu Quốc hội nêu ra: "hiệu quả đầu tư là rất quan trọng". Nếu không cải thiện được chỉ số ICOR (hiện ở mức 6,4), để đạt tăng trưởng 2 con số, tổng đầu tư xã hội phải lên tới 70% GDP.
Do đó, mục tiêu là phải đưa ICOR về mức thấp hơn thông qua các giải pháp từ khâu chuẩn bị đầu tư. Ông Tuấn cho biết, ICOR của Việt Nam vẫn ở mức rất cao so với cùng thời kỳ của một số nước như Trung Quốc (2,7), Nhật Bản (3,2) và Hàn Quốc (3) khi họ tăng tốc tăng trưởng GDP đầu người từ 5.000 USD lên 10.000 USD.
Đề cập đến thị trường vốn, Bộ trưởng nhận định Việt Nam đang phụ thuộc quá lớn vào thị trường tiền tệ với nguồn vốn ngắn hạn từ ngân hàng. Định hướng tới đây là phải phát triển thị trường vốn dài hạn thông qua kênh trái phiếu và cổ phiếu.
"Khi thị trường chứng khoán được nâng hạng từ cận biên lên mới nổi, chúng ta sẽ có cơ hội thu hút nguồn lực rất lớn. Để thị trường vốn phát triển bền vững, cần cải cách từ thể chế, hạ tầng đến việc hình thành các định chế đầu tư chuyên nghiệp, giúp nhà đầu tư nhỏ lẻ an tâm gửi vốn," Bộ trưởng nêu rõ, đồng thời cho biết thị trường trái phiếu Chính phủ đang có nhiều khởi sắc.
Khi hình thành được các tổ chức tài chính trung gian chuyên nghiệp, có khả năng kiểm soát dòng tiền và đảm bảo hiệu quả đầu tư thu hồi vốn, người dân - kể cả những bà nội trợ - sẽ tự tin hơn khi tham gia thị trường, tương tự như mô hình đã thành công tại các nước phát triển.
