Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng vừa có những đánh giá quan trọng về tình hình kinh tế Việt Nam, chỉ ra rằng nền kinh tế vẫn đối mặt với nhiều thách thức bất định, đan xen với cơ hội phát triển. Ông nhấn mạnh, việc duy trì và đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong những năm tới đòi hỏi sự nỗ lực vượt bậc từ toàn bộ nền kinh tế, cùng với sự hội tụ đồng bộ của nhiều điều kiện then chốt. Các yếu tố này bao gồm nền tảng vĩ mô vững chắc, nguồn lực tăng trưởng dồi dào, chất lượng phát triển được nâng cao và năng lực điều hành chính sách hiệu quả.
Giai đoạn 2020-2025: Mở đường với đột phá thể chế
Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, giai đoạn 2020-2025 đã đánh dấu bước mở đường quan trọng, với việc Đảng tiếp tục xác định đột phá về thể chế là một trong ba đột phá chiến lược. Tại Nghị quyết 66-NQ/TW, Bộ Chính trị nhấn mạnh rằng việc xây dựng và thi hành pháp luật chính là "đột phá của đột phá", đóng vai trò nhiệm vụ trọng tâm, cần đi trước một bước để tạo đà cho sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Với mục tiêu này, thời gian qua, Việt Nam đã tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, đáp ứng yêu cầu phát triển mới và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế. Các nỗ lực được triển khai đồng bộ trên ba lĩnh vực chính:
- Kiến tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, giải phóng mọi nguồn lực xã hội và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.
- Huy động, quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính quốc gia.
- Phát triển thị trường vốn và kiến tạo khuôn khổ cho các mô hình kinh tế mới.
Bộ trưởng Thắng cho biết, dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực:
- Quy mô vốn đăng ký của doanh nghiệp tăng 37,6% so với năm 2020.
- Thu ngân sách nhà nước trong 5 năm đạt gần 9,9 triệu tỷ đồng, vượt mục tiêu và gấp 1,4 lần giai đoạn trước.
- Thực hiện miễn, giảm, gia hạn thuế, phí với tổng giá trị khoảng 1,1 triệu tỷ đồng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
- Tăng thu, tiết kiệm chi đạt 1,85 triệu tỷ đồng cho đầu tư phát triển và an sinh xã hội.
- Tổng vốn đầu tư công đạt khoảng 3,4 triệu tỷ đồng, tăng gần 55%, trong khi số dự án sử dụng ngân sách Trung ương giảm mạnh từ 11 nghìn tỷ đồng xuống còn 4,6 nghìn tỷ đồng.
- Thị trường chứng khoán được nâng hạng, với quy mô vốn hóa thị trường tăng 1,9 lần so với năm 2020.
- Thành lập và đưa vào vận hành Trung tâm tài chính quốc tế cùng các khu thương mại tự do thế hệ mới.
Theo báo cáo mới đây của Cục Thống kê thuộc Bộ Tài chính, năm 2025, tăng trưởng kinh tế Việt Nam đạt 8,02%, hoàn thành mục tiêu kế hoạch đề ra. Kết quả này phản ánh nỗ lực vượt bậc của toàn bộ hệ thống chính trị, các bộ ngành, địa phương, doanh nghiệp và người dân. Nền tảng vĩ mô duy trì ổn định, lạm phát được kiểm soát trong giới hạn cho phép, trong khi chính sách tài khóa và tiền tệ tiếp tục được duy trì để hỗ trợ, giúp củng cố niềm tin và tạo dư địa thuận lợi cho phát triển kinh tế.
Đồng thời, tăng trưởng kinh tế năm 2025 cũng cho thấy nội lực và khả năng thích ứng của nền kinh tế Việt Nam đang dần được củng cố, tạo điểm tựa vững chắc cho tăng trưởng trong năm 2026 và những năm tiếp theo.
Giai đoạn 2026-2030: Tăng tốc và đột phá để hiện thực hóa khát vọng
Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, giai đoạn 2026-2030 sẽ là thời kỳ đất nước tăng tốc, bứt phá, bước vào kỷ nguyên mới nhằm hiện thực hóa khát vọng trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. Các mục tiêu cụ thể bao gồm:
- Phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên để phát triển nhanh và bền vững.
- Cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống Nhân dân, với GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD.
- Tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt khoảng 40% GDP.
- Huy động ngân sách đạt 18% GDP, với bội chi khoảng 5% GDP.
Để hiện thực hóa những mục tiêu này, dự thảo Nghị quyết xác định nhiệm vụ trọng tâm là "tập trung hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế phát triển nhanh, bền vững đất nước... trong đó thể chế kinh tế là trọng tâm". Bộ trưởng Thắng nhấn mạnh, đây là "mệnh lệnh" để ngành Tài chính tiếp tục đổi mới tư duy, cách làm và hành động quyết liệt hơn trong việc xây dựng và hoàn thiện thể chế, nhằm huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh chóng và bền vững.
Điều kiện then chốt để đạt tăng trưởng hai con số
Theo báo cáo của Cục Thống kê, để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và các năm tiếp theo, cần hội tụ năm điều kiện quan trọng:
- Giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết: Kiểm soát lạm phát, bảo đảm an toàn nợ công, duy trì các cân đối lớn của nền kinh tế, cùng với việc điều hành chính sách tài khóa - tiền tệ linh hoạt và thận trọng sẽ tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, sản xuất và kinh doanh, tăng cường khả năng chống chịu và hỗ trợ tăng trưởng bền vững.
- Huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho tăng trưởng giữ vai trò then chốt: Đầu tư công cần tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt, tập trung vào các lĩnh vực hạ tầng then chốt, tăng cường giải ngân vốn đúng tiến độ, đặc biệt là các dự án trọng điểm quốc gia. Đồng thời, cần tạo điều kiện thuận lợi để khu vực đầu tư tư nhân phát triển, trở thành động lực quan trọng, trong khi thu hút đầu tư FDI cần được thực hiện có chọn lọc, gắn với chuyển giao công nghệ, bảo vệ môi trường và tăng cường liên kết với khu vực kinh tế trong nước.
- Nâng cao chất lượng và hiệu quả tăng trưởng: Tăng trưởng kinh tế cần chuyển dần từ mô hình dựa nhiều vào vốn và lao động sang mô hình dựa trên nâng cao năng suất, hiệu quả phân bổ nguồn lực và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, bền vững.
- Tạo đột phá về năng suất lao động và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư: Thông qua việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số, đặc biệt trong các ngành có hàm lượng công nghệ cao, để gia tăng giá trị gia tăng và nâng cao chất lượng tăng trưởng. Đồng thời, tăng cường đào tạo gắn với nhu cầu thị trường, nhất là trong khu vực kinh tế tư nhân và các ngành giá trị cao, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
- Hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu lực, hiệu quả điều hành của Nhà nước: Tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, bảo đảm tính minh bạch, ổn định và nhất quán của chính sách, cùng với sự phối hợp chặt chẽ giữa các chính sách vĩ mô, để các động lực tăng trưởng có thể phát huy hiệu quả tối đa.
Những phân tích trên cho thấy, dù đối mặt với nhiều thách thức, kinh tế Việt Nam vẫn đang trên đà phát triển mạnh mẽ, với sự chuẩn bị kỹ lưỡng cho giai đoạn tăng tốc sắp tới.
