Bộ Tài chính đề xuất giảm thuế nhập khẩu xăng dầu về 0% trước khủng hoảng nguồn cung
Bộ Tài chính vừa hoàn tất hồ sơ và gửi đến Bộ Tư pháp để thẩm định dự thảo nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với một loạt mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu sản xuất xăng dầu. Đề xuất trọng tâm là giảm mức thuế suất về 0% nhằm ứng phó với tình hình khủng hoảng nguồn cung đang diễn ra trên toàn cầu.
Bối cảnh khủng hoảng từ xung đột Trung Đông
Theo cơ quan soạn thảo, tình hình chiến sự leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran đã tác động nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh xăng dầu tại Việt Nam và thế giới. Eo biển Hormuz hiện đang bị Iran phong tỏa, khiến khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ các nước Trung Đông không thể vận chuyển qua đây để đến các nhà máy lọc dầu, đặc biệt là tại khu vực châu Á.
Hậu quả trực tiếp là nhiều nhà máy lọc dầu ở châu Á buộc phải cắt giảm công suất, khai thác kho dự trữ dầu thô, đồng thời hạn chế hoặc thậm chí dừng xuất khẩu các sản phẩm xăng dầu. Điều này đã đẩy giá xăng dầu trên thị trường quốc tế lên mức rất cao, gây áp lực lớn cho nền kinh tế.
Tương tự, một số nhà máy lọc dầu trong nước cũng đối mặt với khó khăn khi nguồn cung dầu thô từ nước ngoài có nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng. Tình trạng này khiến việc thực hiện các hợp đồng giao hàng hiện hữu trở nên khó khăn, thậm chí bị đình trệ.
Nguy cơ thiếu hụt nguồn cung và giá cả bất ổn
Bộ Tài chính cho biết, hiện nay nguồn xăng dầu nhập khẩu vào Việt Nam chủ yếu đến từ các quốc gia ASEAN và Hàn Quốc, với mức thuế suất chủ yếu là 0% theo các cam kết trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại Tự do (FTA). Tuy nhiên, trong bối cảnh chung của thế giới, việc mua xăng dầu thành phẩm từ những nguồn này cũng đang gặp phải nhiều trở ngại.
Nếu tình trạng trên tiếp tục kéo dài, nguồn nhập khẩu thay thế và bổ sung sẽ vừa khan hiếm vừa chịu áp lực đội giá kép. Thậm chí, khả năng không có hàng để mua nhập khẩu là hoàn toàn có thể xảy ra. Khi nguồn cung trong nước gặp khó khăn, Việt Nam có thể phải đối mặt với bất lợi kép: vừa không đảm bảo được nguồn cung ổn định, vừa khó kiểm soát được giá cả thị trường.
Chi tiết đề xuất giảm thuế suất cụ thể
Để chủ động ứng phó, Bộ Tài chính đã đưa ra đề xuất giảm thuế suất thuế nhập khẩu MFN đối với nhiều nhóm hàng hóa quan trọng:
- Giảm từ 10% xuống 0% đối với các mặt hàng xăng động cơ không pha chì (thuộc các mã HS: 2710.12.21, 2710.12.22, 2710.12.24, 2710.12.25) và mặt hàng Naphtha, reformate cùng các chế phẩm khác dùng để pha chế xăng động cơ (thuộc mã HS 2710.12.80).
- Giảm từ 7% xuống 0% đối với các mặt hàng nhiên liệu diesel, các loại dầu nhiên liệu (thuộc các mã HS 2710.19.71, 2710.19.72, 2710.19.79); nhiên liệu động cơ máy bay (thuộc mã HS 2710.19.81, 2710.19.82); các kerosine khác (thuộc mã HS 2710.19.83).
- Giảm từ 3% xuống 0% đối với mặt hàng Xylen (thuộc mã HS 2707.30.00), condensate (thuộc mã HS 2709.00.20), P-Xylen (thuộc mã HS 2902.43.00).
- Giảm từ 2% xuống 0% đối với mặt hàng Hydrocarbon mạch vòng loại khác thuộc mã HS 2902.90.90.
Thời gian hiệu lực và tác động dự kiến
Dự kiến nghị định này sẽ có hiệu lực từ ngày ký ban hành cho đến hết ngày 30 tháng 4 năm 2026. Với việc giảm thuế suất như đề xuất, cơ quan soạn thảo ước tính sẽ giảm thu ngân sách nhà nước (tính theo kim ngạch nhập khẩu dự kiến năm 2025) vào khoảng 1.024 tỉ đồng.
Trong trường hợp cần thiết phải kéo dài thời gian hiệu lực của nghị định, Bộ Công Thương sẽ có ý kiến đề xuất gửi Bộ Tài chính. Sau đó, Bộ Tài chính sẽ chủ trì tổng hợp và trình Chính phủ ban hành nghị quyết để gia hạn hiệu lực của nghị định này, đảm bảo sự linh hoạt trong việc ứng phó với diễn biến thị trường.
