Vĩnh Long mở rộng vùng chuyên canh thanh long ruột đỏ, hướng tới thị trường châu Âu
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, địa phương này sở hữu hệ thống sông rạch chằng chịt, địa hình thấp và bằng phẳng, cùng với đất đai màu mỡ và khí hậu mát mẻ, ít chịu ảnh hưởng của lũ lụt và bão. Những điều kiện tự nhiên thuận lợi này đã tạo nền tảng vững chắc để phát triển đa dạng các mô hình sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là kinh tế vườn cây ăn trái.
Sự bùng nổ của cây thanh long ruột đỏ
Từ vài hecta ban đầu, nhiều xã, phường ven biển của Vĩnh Long đã chuyển đổi đất trồng lúa và đất vườn tạp sang trồng thanh long ruột đỏ, dẫn đến diện tích canh tác loại cây này tăng mạnh. Thanh long ruột đỏ, có nguồn gốc nhiệt đới, sinh trưởng tốt ở những nơi có ánh sáng đầy đủ. Hiện nay, Vĩnh Long là một trong những tỉnh có diện tích trồng thanh long ruột đỏ lớn nhất cả nước, chỉ sau Lâm Đồng, Tây Ninh và Đồng Tháp.
Đến thời điểm hiện tại, tỉnh đã hình thành vùng chuyên canh thanh long ruột đỏ khoảng 500 ha tại các xã Bình Phú, Nhị Long, Châu Thành và phường Nguyệt Hóa. Trước đó, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh phối hợp với các địa phương đã đăng ký thành công nhãn hiệu “Thanh long ruột đỏ Trà Vinh”, được Cục Sở hữu trí tuệ chấp nhận theo Quyết định số 68313/QĐ-SHTT ngày 12/9/2023.
Lợi ích kinh tế và thách thức từ cây thanh long
Ông Nguyễn Văn Tiền, một nông dân ở ấp Nguyệt Trường, xã Bình Phú, chia sẻ rằng thanh long ruột đỏ là loại cây dễ trồng, phát triển nhanh và cho trái quanh năm. Mỗi cây có thể đạt 15-20 trái mỗi đợt, với năng suất trung bình khoảng 40-45 tấn/ha. Gia đình ông thu lợi nhuận hàng trăm triệu đồng mỗi năm từ vụ nghịch, cao hơn gấp nhiều lần so với trồng lúa.
Ông Tiền cũng cho biết, chính quyền địa phương đã vận động gia đình tham gia Hợp tác xã nông nghiệp Nguyệt Trường, áp dụng tiêu chuẩn VietGAP và hữu cơ để đảm bảo sản phẩm sạch, an toàn cho xuất khẩu và sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, chi phí đầu tư ban đầu khá lớn, khoảng 200 triệu đồng/ha, khiến nhiều nông dân còn e ngại trong việc chuyển đổi toàn bộ diện tích.
Hạ tầng và thương hiệu: Những bước tiến và trở ngại
Theo ông Trần Văn Thôi, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Nguyệt Trường, hạ tầng thủy lợi và điện đã đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế vườn cây ăn trái. Hợp tác xã hiện có 43 thành viên, trong đó 20 thành viên trồng 15 ha thanh long đạt chuẩn VietGAP. Thương hiệu “Thanh long ruột đỏ Trà Vinh” đã đáp ứng các tiêu chí về chất lượng, nguồn gốc và quy trình kỹ thuật.
Tuy nhiên, hợp tác xã vẫn gặp khó khăn trong việc huy động nguồn lực cho cơ sở hạ tầng, như nhà kho bảo quản, công nghệ sơ chế và đóng gói. Một dự án kho lạnh thông minh tại xã Bình Phú, với tổng đầu tư 24,4 tỷ đồng và được Chính phủ Bỉ hỗ trợ thiết bị, vẫn chưa thể đưa vào hoạt động. Dự án này nhằm mục tiêu phát triển chuỗi kho lạnh tại Đồng bằng sông Cửu Long để xuất khẩu nông sản chất lượng cao sang châu Âu, nhưng đến nay, thanh long ruột đỏ Trà Vinh vẫn chưa có cơ hội tiếp cận thị trường này.
Hướng đi tương lai cho ngành thanh long
Để bảo vệ và phát triển thương hiệu, tỉnh Vĩnh Long đang thực hiện các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và hợp tác xã tham gia các chương trình xúc tiến thương mại, hội chợ triển lãm trong và ngoài nước. Bên cạnh đó, việc đa dạng hóa sản phẩm thanh long thông qua công nghệ chế biến—như sản xuất bột, kem, tương, hay mỳ tôm thanh long—được kỳ vọng sẽ giảm áp lực tiêu thụ trái tươi và nâng cao giá trị kinh tế.
Với những nỗ lực này, Vĩnh Long đang từng bước khẳng định vị thế của mình trong ngành nông nghiệp, hướng tới một tương lai bền vững và thịnh vượng hơn cho người dân địa phương.
