Dòng Vốn Xanh Kiến Tạo Tương Lai Nông Nghiệp Việt Nam
Trước những thách thức của biến đổi khí hậu và cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, ngành nông nghiệp Việt Nam đang trải qua một cuộc chuyển mình mạnh mẽ. Từ những phương thức canh tác truyền thống, nông dân tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang dần chuyển sang các mô hình phát thải thấp, thân thiện với môi trường. Sự chuyển đổi này không chỉ giúp cải thiện sinh kế mà còn mở ra hành trình kinh tế tuần hoàn, tích hợp năng lượng sạch và kết nối chuỗi giá trị xanh với thị trường quốc tế.
Những Thửa Ruộng Biết "Thở" Ra Vàng Carbon
Giữa cánh đồng lúa mênh mông ở xã Thạnh An, thành phố Cần Thơ, người nông dân vừa thu hoạch vừa cười nói: "Giờ rơm cũng là vàng carbon". Câu nói giản dị này ẩn chứa một triết lý sản xuất mới, biểu trưng cho bước chuyển mạnh mẽ từ canh tác truyền thống sang mô hình lúa phát thải thấp. Điều này hướng tới tương lai nơi nông dân có thể bán tín chỉ carbon, biến những phế phẩm nông nghiệp thành nguồn thu nhập giá trị.
Từ Cam Kết Quốc Gia Đến Thực Tiễn Đồng Ruộng
Khi Việt Nam tuyên bố cam kết Net Zero vào năm 2050, đó không chỉ là trách nhiệm toàn cầu mà còn là định hướng phát triển bền vững. Với ĐBSCL, vùng đất cung cấp hơn 50% sản lượng lúa quốc gia và 90% lượng gạo xuất khẩu, thách thức này càng cấp thiết. Canh tác lúa nước chiếm tỷ trọng lớn trong phát thải khí nhà kính, đặc biệt là khí mê-tan từ ruộng ngập nước.
Để đối phó, Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng ĐBSCL đã được triển khai, với mục tiêu đảm bảo an ninh lương thực và hướng đến xuất khẩu gạo bền vững. Trong chuỗi liên kết này, Agribank được chọn là ngân hàng chủ lực, cung cấp dòng vốn xanh ưu đãi cho doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân.
Bứt Phá Nhờ Dòng Vốn Xanh Và Kỹ Thuật Tiên Tiến
Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ Tiến Thuận tại Cần Thơ là một điểm sáng tiêu biểu. Nhờ tiếp cận nguồn vốn ưu đãi từ Agribank, với lãi suất thấp hơn thị trường 1%/năm, HTX đã đầu tư vào máy móc hiện đại như máy cuốn rơm và cảm biến đo mực nước. Ông Nguyễn Cao Khải, Giám đốc HTX, chia sẻ: "Agribank không chỉ cho vay vốn mà còn đồng hành cùng chúng tôi, xuống tận ruộng để lựa chọn mô hình giảm phát thải phù hợp".
Áp dụng kỹ thuật tưới ướt khô xen kẽ (AWD), HTX chỉ giữ mực nước 5 cm và để ruộng khô tự nhiên vài ngày, giúp cắt giảm phát thải khí mê-tan đáng kể. Vụ hè thu năm 2024, năng suất đạt từ 6,13 đến 6,51 tấn/ha, cao hơn so với ruộng đối chứng. Việc thu gom 100% rơm rạ để làm nấm hoặc ủ phân hữu cơ cũng góp phần giảm phát thải CO2 và tạo thêm thu nhập.
Tiến Tới Lợi Nhuận Kép Và Thị Trường Tín Chỉ Carbon
Sự chuyển đổi thành công dựa trên mô hình liên kết chuỗi 5 nhà: Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà nông và ngân hàng. Nhờ đó, sản phẩm lúa được thu mua với giá cao hơn thị trường 200-300 đồng/kg, giúp nông dân yên tâm sản xuất. HTX Tiến Thuận đang tham gia thí điểm sản xuất lúa hướng tới bán tín chỉ carbon, mở ra cơ hội thu nhập mới từ "giá trị của không khí sạch".
Sau một năm triển khai, mô hình đã chứng minh hiệu quả với năng suất ổn định, chi phí giảm và lợi nhuận tăng. Ước tính mỗi hecta giảm trung bình 0,3 tấn CO2, đóng góp tích cực vào môi trường. Không chỉ tại Cần Thơ, nhiều tỉnh khác ở ĐBSCL cũng đang triển khai mô hình tương tự với sự hỗ trợ của Agribank, tạo nên cuộc cách mạng xanh trên đồng ruộng.
