Tỉnh Tuyên Quang Đẩy Mạnh Truy Xuất Nguồn Gốc Trong Nông Lâm Nghiệp
Kế hoạch triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm và hàng hóa giai đoạn 2026-2030 vừa được Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang chính thức ban hành, thể hiện quyết tâm đưa công nghệ này trở thành nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững của ngành nông, lâm nghiệp và hội nhập quốc tế. Đây là bước đi chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng, đảm bảo minh bạch thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển ổn định.
Ứng Dụng Mã QR: Công Cụ Quản Lý Hiệu Quả Trong Thực Tiễn
Tại Công ty Lâm nghiệp Yên Sơn, anh Trần Mạnh Huấn, Trưởng phòng Kỹ thuật, chia sẻ rằng từ khi diện tích rừng của Đội 821 được cấp mã số vùng trồng và gắn mã QR, công tác quản lý đã trở nên thuận lợi hơn rất nhiều. Thay vì phải vất vả đi thực tế kiểm tra hiện trạng, anh chỉ cần sử dụng một chiếc điện thoại thông minh để quét mã và nắm bắt đầy đủ thông tin về rừng, bao gồm hình ảnh, nhật ký chăm sóc và khai thác. Dữ liệu được cập nhật thường xuyên, giúp việc chỉ đạo sản xuất trở nên chính xác và minh bạch hơn.
Phần mềm truy xuất không chỉ hỗ trợ quản lý nội bộ mà còn tạo thuận lợi cho các đối tác. Khách hàng có thể dễ dàng truy xuất tận gốc quá trình hình thành sản phẩm, từ đó xây dựng niềm tin và nâng cao giá trị lô hàng. Không dừng lại ở lĩnh vực lâm nghiệp, việc ứng dụng công nghệ số, đặc biệt là hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, đang từng bước được mở rộng sang các vùng sản xuất nông nghiệp chủ lực của tỉnh.
Mở Rộng Sang Nông Sản: Từ Chè, Bưởi Đến Thanh Long
Tại các vùng chuyên canh như chè, bưởi, thanh long, người dân đã chủ động tiếp cận và áp dụng quy trình sản xuất an toàn, đồng thời số hóa thông tin sản phẩm để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế. Ông Đỗ Khắc Thỏa ở thôn Soi Hà, xã Xuân Vân, cho biết gia đình ông có gần 4 ha trồng khoảng 200 gốc bưởi Soi Hà, tuổi đời từ 25 đến 30 năm. Bưởi Soi Hà là sản phẩm nằm trong top 10 thương hiệu nổi tiếng và đã được cấp chỉ dẫn địa lý, khẳng định uy tín và chất lượng.
Những năm gần đây, gia đình ông đẩy mạnh sản xuất theo hướng hữu cơ, áp dụng quy trình VietGAP nghiêm ngặt để nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm, đủ điều kiện xuất khẩu sang Vương quốc Anh. Quy trình thu hoạch bưởi xuất khẩu được thực hiện chặt chẽ, với việc cắt quả bằng kéo chuyên dụng và chỉ chọn những quả đạt tiêu chuẩn về mẫu mã, chất lượng để đóng gói. Sau đó, sản phẩm được dán tem truy xuất nguồn gốc, đảm bảo đầy đủ điều kiện xuất khẩu theo quy định.
Kết Quả Khả Quan Và Những Thách Thức Còn Tồn Tại
Theo thống kê, toàn tỉnh Tuyên Quang đã có 149 mã số vùng sản xuất được cấp, trong đó 25 mã phục vụ xuất khẩu sang thị trường Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc, cùng 124 mã nội tiêu cho các sản phẩm như chè, bưởi, thanh long, hồng, nhãn và cây lâm nghiệp. Những con số này cho thấy truy xuất nguồn gốc không còn là khái niệm thử nghiệm mà đã trở thành công cụ quản lý thực tiễn. Quan trọng hơn, thực tế thị trường cho thấy sản phẩm có đầy đủ thông tin truy xuất thường có giá trị gia tăng cao hơn từ 15-20% so với sản phẩm không rõ nguồn gốc.
Tuy nhiên, hành trình xây dựng hệ sinh thái truy xuất nguồn gốc vẫn còn những rào cản, đặc biệt là chi phí đầu tư. Nhiều hộ sản xuất cho rằng các thiết bị cảm biến, phần mềm quản lý và tem nhãn làm tăng thêm gánh nặng tài chính. Cùng với đó, việc kết nối dữ liệu giữa các ngành nông nghiệp, công thương, khoa học-công nghệ và doanh nghiệp cung ứng tem nhãn đôi khi còn chưa nhịp nhàng.
Lộ Trình Rõ Ràng Hướng Đến Năm 2030
Để hệ sinh thái thực sự phát huy hiệu quả, Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang đã đề ra kế hoạch triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa giai đoạn 2026-2030. Các nhiệm vụ chính bao gồm rà soát hệ thống văn bản pháp luật, tăng cường thông tin và tuyên truyền, vận hành và nâng cấp hệ thống, thu thập dữ liệu đánh giá thực trạng, và triển khai áp dụng cho doanh nghiệp.
Mục tiêu đặt ra đến năm 2030 là 100% số sản phẩm, hàng hóa thuộc danh mục ưu tiên trên địa bàn tỉnh được hướng dẫn áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc và kết nối với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia. Ông Đỗ Tấn Sơn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết Sở sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan để tăng cường khâu hậu kiểm và xử lý nghiêm các trường hợp gian lận mã số, mã vạch, nhằm bảo vệ các đơn vị làm ăn chân chính.
Xây dựng hệ sinh thái truy xuất nguồn gốc hiện đại là một hành trình dài, nhưng với quyết tâm và lộ trình rõ ràng, tỉnh Tuyên Quang đang từng bước biến "nguồn gốc minh bạch" thành thương hiệu nhận diện, góp phần khẳng định vị thế của nông, lâm sản địa phương trên thị trường trong nước và quốc tế.
