Nông dân Quảng Ngãi lao đao vì ớt rớt giá thê thảm dù được mùa
Tại xã An Phú, tỉnh Quảng Ngãi, bà Nguyễn Thị Hiền (61 tuổi) chia sẻ một thực tế đầy chua xót. Gia đình bà canh tác khoảng 500 mét vuông ớt, vụ này cây trái sum suê, năng suất cao, trái đẹp mắt. Thế nhưng, niềm vui được mùa nhanh chóng tan biến khi giá bán trên thị trường sụt giảm nghiêm trọng. “Chi phí đầu tư cho phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đã lên tới gần 7 triệu đồng, chưa tính đến công sức chăm sóc hàng ngày. Với mức giá hiện tại, bán ra còn không đủ bù đắp chi phí nên gia đình tôi không dám thuê người hái”, bà Hiền bộc bạch với giọng đầy lo âu.
Giá ớt lao dốc không phanh, nông dân tự thu hoạch để giảm lỗ
Câu chuyện của bà Hiền không phải là trường hợp cá biệt. Ông Đinh Hoàng Hà, cũng trú tại xã An Phú, cho biết gia đình ông canh tác 1.000 mét vuông ớt. Năm nay, sản lượng thu hoạch khá tốt, nhưng hiệu quả kinh tế lại sụt giảm mạnh do giá cả bấp bênh. “Tiền công thuê người hái ớt trước đây dao động từ 200.000 đến 250.000 đồng mỗi ngày. Giờ đây, nếu tiếp tục thuê nhân công, chắc chắn sẽ lỗ nặng. Vì vậy, cả nhà phải tự tay thu hoạch để đỡ bớt một phần chi phí”, ông Hà giải thích.
Theo ông Hà, nếu như năm 2025, giá ớt tươi luôn ở mức cao, dao động từ 70.000 đến 80.000 đồng mỗi kilogram, thì năm nay, con số này đã giảm xuống chỉ còn 5.000 đến 6.000 đồng/kg. Sự chênh lệch khủng khiếp này khiến người nông dân rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: bỏ thì tiếc của, mà thu hoạch thì không đủ trang trải chi phí sản xuất. Họ đang phải đối mặt với vòng luẩn quẩn quen thuộc nhưng không kém phần cay đắng: “được mùa, mất giá”.
Ngưỡng giá sinh lời xa vời, thị trường xuất khẩu bế tắc
Các hộ trồng ớt tại Quảng Ngãi tính toán, để có thể hòa vốn, giá ớt tươi cần đạt ít nhất 15.000 đồng/kg. Còn nếu muốn có lãi, mức giá phải nằm trong khoảng từ 20.000 đến 30.000 đồng/kg. Tuy nhiên, thực tế hiện nay chỉ đang ở mức khoảng 5.000 đồng/kg, khiến nhiều nông dân có cảm giác như “ngồi trên đống lửa”.
Nguyên nhân chính của tình trạng này bắt nguồn từ thị trường tiêu thụ chính. Ớt Quảng Ngãi chủ yếu được xuất khẩu sang Trung Quốc thông qua hệ thống thương lái. Do đó, năm nào thị trường này có nhu cầu nhập khẩu mạnh, người trồng ớt mới có thể thu về lợi nhuận khả quan và ngược lại. Dù ý thức được rủi ro cao, không ít nông dân vẫn tiếp tục gắn bó với loại cây trồng này với tâm lý “đánh cược” vào giá cả. Bởi lẽ, đã có thời điểm như năm 2025, giá ớt từng tăng vọt lên 70.000 - 80.000 đồng/kg, mang về nguồn thu nhập đáng kể.
Tuy nhiên, sự biến động thất thường của thị trường quốc tế luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Gần đây, nhu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc có dấu hiệu giảm sút, trong khi chi phí vận chuyển lại tăng cao, khiến hoạt động thu mua bị chậm lại đáng kể. Hiện tại, các thương lái đang áp dụng biện pháp thu mua ớt tươi về để cấp đông hoặc phơi khô, nhằm kéo dài thời gian bảo quản. Họ chờ đợi thị trường Trung Quốc phục hồi và tiêu thụ mạnh trở lại mới xuất bán.
Giải pháp từ cơ quan chức năng: Quy hoạch và liên kết bền vững
Ông Nguyễn Quang Trung, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi, nhận định rằng tình trạng được mùa mất giá một phần xuất phát từ việc quy hoạch vùng trồng ớt chưa thực sự rõ ràng. Bên cạnh đó, hoạt động sản xuất của người dân vẫn còn mang tính tự phát, mở rộng diện tích ồ ạt dẫn đến tình trạng cung vượt quá cầu, khiến đầu ra bấp bênh.
“Để hạn chế tình trạng “được mùa, mất giá”, ngành nông nghiệp tỉnh khuyến cáo nông dân cần canh tác với quy mô hợp lý, đồng thời tăng cường liên kết với các doanh nghiệp để được bao tiêu sản phẩm. Qua đó, chúng ta có thể ổn định sản xuất và hạn chế tối đa rủi ro về giá cả. Ngoài ra, cần có những giải pháp chế biến, bảo quản hiệu quả để giảm bớt áp lực tiêu thụ trong thời gian ngắn”, ông Trung nhấn mạnh.
Trong bối cảnh hiện nay, việc tìm kiếm hướng đi bền vững cho cây ớt Quảng Ngãi là vấn đề cấp thiết, nhằm giúp người nông dân thoát khỏi vòng xoáy khó khăn và có thể yên tâm sản xuất.
