Sơn La định hình chuỗi giá trị thủy sản khép kín, hướng tới mục tiêu 10.700 tấn vào năm 2030
Tỉnh Sơn La vừa ban hành Kế hoạch số 37/KH-UBND cho giai đoạn 2026-2030, mở ra dư địa tăng trưởng mới và đặt nền móng cho việc hình thành chuỗi giá trị thủy sản khép kín. Chiến lược này không chỉ tập trung vào sản xuất mà còn gắn liền với bảo vệ môi trường sinh thái và phát triển du lịch bền vững.
Tiềm năng từ hơn 26.000 ha mặt nước
Sơn La hiện sở hữu hơn 26.000 ha mặt nước, trong đó lòng hồ thủy điện Sơn La và Hòa Bình mang tiềm năng hiếm có đối với phát triển nuôi trồng thủy sản nước ngọt. Những năm qua, nhiều cơ sở trong tỉnh đã chủ động tận dụng lợi thế này, từng bước chuyển từ khai thác tự nhiên sang nuôi trồng có kiểm soát, hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung.
Tại xã Quỳnh Nhai, một trong những xã thuộc vùng lòng hồ sông Đà, nghề nuôi cá lồng phát triển mạnh với 25 hợp tác xã thủy sản và hơn 4.000 lồng nuôi, cho sản lượng hơn 1.800 tấn mỗi năm. Ông Nguyễn Ngọc Tú, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Quỳnh Nhai cho biết: "Định hướng của xã là phát triển thủy sản theo hướng bền vững, gắn sản xuất với chế biến."
Không dừng lại ở sản xuất nguyên liệu, xã đã chú trọng phát triển chế biến, đa dạng hóa sản phẩm như chả cá, xúc xích cá, ruốc cá, cá phi-lê cấp đông. Các hộ dân và hợp tác xã được khuyến khích áp dụng quy trình Viet GAP, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, đồng thời tăng cường liên kết với doanh nghiệp để hình thành chuỗi sản xuất-chế biến-tiêu thụ.
Điểm sáng từ các mô hình nuôi trồng
Không chỉ Quỳnh Nhai, xã Mường La cũng là điểm sáng trong phát triển thủy sản lòng hồ. Tận dụng mặt hồ sông Đà, các hộ dân đã nuôi các loại cá lăng, diêu hồng, rô phi, trắm, chép, tạo nguồn thu nhập ổn định. Toàn xã hiện có hơn 1.100 lồng cá, tăng đáng kể so với năm 2020, với tổng sản lượng thủy sản đạt khoảng 1.000 tấn.
Anh Cầm Văn Minh, bản Lả Mường, xã Mường La chia sẻ: "Năm 2016 tôi bắt đầu nuôi cá lồng quy mô nhỏ, thấy cá sinh trưởng tốt, tôi mạnh dạn vay hơn 200 triệu đồng mua lưới quây toàn bộ vùng nuôi trên diện tích 2 ha. Hiện gia đình nuôi nhiều loại cá như trắm, chép, lăng, diêu hồng,... cho thu hoạch quanh năm, thu lãi hơn 200 triệu đồng/năm."
Tái cơ cấu ngành thủy sản theo hướng chiều sâu
Năm 2025, giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản của Sơn La đạt hơn 9.144 tỷ đồng, tăng 6,76% so với năm 2024, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GRDP của tỉnh. Trên cơ sở đó, tỉnh xác định tái cơ cấu ngành thủy sản theo hướng chuyển từ phát triển chiều rộng sang chiều sâu, tập trung nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng.
Một trong những khâu then chốt là phát triển giống thủy sản. Tỉnh nâng cấp, mở rộng các cơ sở sản xuất giống, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao trong chọn tạo và nhân giống, ưu tiên các loài có giá trị kinh tế cao, phù hợp điều kiện tự nhiên. Song song đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý sản xuất cũng được chú trọng.
Chuyển từ sản phẩm thô sang chế biến sâu
Một điểm nhấn quan trọng trong chiến lược phát triển thủy sản của Sơn La là chuyển từ xuất bán sản phẩm thô sang chế biến sâu. Ông Vũ Tiến Đĩnh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh cho biết: "Địa phương đang khuyến khích thu hút đầu tư vào các nhà máy chế biến, hệ thống kho lạnh bảo quản nhằm kéo dài chuỗi giá trị sản phẩm."
Đồng thời, tỉnh tiếp tục củng cố và phát triển các nhãn hiệu chứng nhận như "Cá Tầm Sơn La", "Cá Sông Đà Sơn La"; ứng dụng mã QR cho từng sản phẩm, lồng nuôi, minh bạch hóa thông tin, giúp người tiêu dùng truy xuất nguồn gốc.
Mục tiêu cụ thể đến năm 2030
Để hiện thực hóa mục tiêu đề ra, Sơn La đang tập trung lồng ghép các nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia và nghiên cứu ban hành các chính sách đặc thù. Theo kế hoạch, đến năm 2030, tỉnh phấn đấu:
- Nâng diện tích nuôi trồng thủy sản lên 3.165 ha.
- Tăng số lượng lồng nuôi thêm hơn 7.200 lồng.
- Sản lượng nuôi trồng đạt hơn 10.700 tấn.
- Tỷ lệ sản phẩm áp dụng quy trình sản xuất an toàn như Viet GAP đạt ít nhất 35%.
Các chuỗi liên kết giá trị tiếp tục được xây dựng, trong đó doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân đóng vai trò trung tâm, hứa hẹn đưa thủy sản trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh.
