Những ngày này, không khí tại các khu vườn sâm dưới tán rừng nguyên sinh ở xã Măng Ri, tỉnh Quảng Ngãi, trở nên sôi động hơn bao giờ hết. Sau nhiều tháng "ngủ đông" trong lớp đất ẩm, từng mầm sâm Ngọc Linh bắt đầu nhú lên, vươn cuống và bung ra những chiếc lá non xanh mướt, báo hiệu một mùa trồng mới đầy hứa hẹn.
Măng Ri – Thủ Phủ Của Sâm Ngọc Linh
Măng Ri từ lâu đã được mệnh danh là "thủ phủ" của sâm Ngọc Linh, với hàng chục nghìn hecta trồng dưới tán rừng. Đối với đồng bào dân tộc Xơ Đăng nơi đây, cây sâm không chỉ là nguồn sinh kế quan trọng mà còn được xem như một "báu vật" gắn liền với đời sống văn hóa và truyền thống của cộng đồng.
Giai Đoạn Sinh Trưởng Quan Trọng
Theo kinh nghiệm của những người trồng sâm lâu năm, mỗi năm sâm Ngọc Linh trải qua ba giai đoạn sinh trưởng rõ rệt:
- Từ tháng 11 đến tháng 1: Thời kỳ ngủ đông, cây rụng lá và dồn dinh dưỡng về củ.
- Tháng 2 và tháng 3: Cây "thức giấc", bắt đầu mọc cuống, ra lá, hình thành hoa, đồng thời những hạt giống từ vụ trước cũng nảy mầm.
- Giai đoạn bật mầm: Đây là thời điểm then chốt nhất trong năm, đánh dấu sự khởi đầu của mùa trồng mới.
Chăm Sóc Tỉ Mỉ Để Bảo Vệ Cây Sâm
Anh A Đức, một người trồng sâm tại thôn Đắk Viên, xã Măng Ri, chia sẻ: "Khi cây vừa nhú lên, chỉ cần một cơn mưa lớn hoặc một cành cây rơi trúng cũng có thể làm gãy cuống, hư lá. Một năm cây chỉ phát triển một lá và không thể mọc lại được." Chính vì vậy, vào thời điểm này, người trồng sâm gần như "ăn ngủ cùng rừng", luôn túc trực để chăm sóc và bảo vệ từng cây sâm quý giá.
Các biện pháp bảo vệ được thực hiện nghiêm ngặt:
- Kiểm tra thường xuyên các vườn sâm để phát hiện sớm các nguy cơ.
- Gia cố mái che nhằm hạn chế tác động tiêu cực của thời tiết.
- Bọc từng chùm hạt lại để ngăn chặn côn trùng phá hoại.
Anh Đức tâm sự: "Làm sâm cực lắm, nhưng nhìn cây lớn lên từng ngày, ai cũng thấy công sức bỏ ra thật đáng."
Phát Triển Bền Vững Từ Cây Sâm Quý
Những năm gần đây, việc liên kết chặt chẽ giữa người dân và các doanh nghiệp đã giúp hoạt động trồng, chăm sóc và bảo vệ sâm Ngọc Linh ngày càng trở nên bài bản hơn. Sự hợp tác này không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững từ loại dược liệu quý hiếm này.
Ông Phạm Xuân Quang, Chủ tịch UBND xã Măng Ri, nhấn mạnh: "Nhờ cây sâm Ngọc Linh, nhiều bà con địa phương đã vươn lên làm giàu chân chính. Từ chỗ sản lượng thấp và chủ yếu bán dạng tự nhiên nên giá trị chưa cao, chúng tôi đang hướng đến mục tiêu chế biến sâu ngay tại địa phương, biến sâm Ngọc Linh thành sản phẩm chủ lực, vươn xa ra thị trường."
Định Hướng Phát Triển Tương Lai
Xã Măng Ri xác định phát triển dược liệu gắn liền với công tác bảo tồn rừng. Ông Quang cho biết thêm: "Xã sẽ hỗ trợ bà con mở rộng diện tích trồng, xây dựng đề án nâng cao thương hiệu và giá trị của sâm Ngọc Linh, hướng đến mục tiêu trở thành trung tâm dược liệu của tỉnh Quảng Ngãi."
Không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao, sâm Ngọc Linh còn đóng góp tích cực vào việc giữ rừng, giữ đất và tạo ra sinh kế ổn định, giúp người dân gắn bó lâu dài với núi rừng. Sự phát triển này không chỉ cải thiện đời sống mà còn bảo tồn được bản sắc văn hóa độc đáo của cộng đồng Xơ Đăng.
