OCOP Việt Nam: Thành tựu nổi bật và định hướng phát triển bền vững
Tính đến cuối năm 2025, chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) của Việt Nam đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, với gần 17.400 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên. Con số này không chỉ phản ánh sự phát triển mạnh mẽ của nông nghiệp địa phương mà còn khẳng định hiệu quả trong việc nâng cao giá trị sản xuất và thu nhập cho người dân khu vực nông thôn.
Sự tham gia rộng rãi và tác động kinh tế tích cực
Trong tổng số hơn 9.300 chủ thể tham gia OCOP, có tới 40% là phụ nữ và gần 20% là người dân tộc thiểu số. Điều này minh chứng cho tính bao trùm và lan tỏa mạnh mẽ của chương trình, góp phần thúc đẩy bình đẳng giới và hỗ trợ các cộng đồng thiểu số phát triển kinh tế. Hiện nay, cả nước có hơn 4.000 sản phẩm OCOP được tích hợp mã QR, gần 3.000 sản phẩm được phân phối trên các sàn thương mại điện tử lớn như Postmart, Voso, Shopee và Lazada, giúp mở rộng thị trường tiêu thụ.
Về hiệu quả kinh tế, 60,7% số chủ thể OCOP ghi nhận doanh thu tăng bình quân 17,6% mỗi năm, đồng thời 42,3% đã mở rộng quy mô lao động, tạo thêm việc làm tại địa phương. Doanh thu từ du lịch gắn với OCOP và làng nghề hiện đạt hơn 25.000 tỷ đồng mỗi năm, chiếm khoảng 15% tổng giá trị sản xuất khu vực nông thôn, cho thấy sự đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội.
Vươn ra thị trường quốc tế và định hướng tương lai
Nhiều sản phẩm OCOP của Việt Nam, chẳng hạn như gạo ST25, cà phê rang xay, tinh dầu quế, hạt điều, mật ong rừng và chè thảo mộc, đã xuất khẩu thành công ra hơn 60 quốc gia trên thế giới. Điều này không chỉ khẳng định chất lượng và uy tín của nông sản Việt mà còn mở ra cơ hội lớn trong việc xây dựng thương hiệu quốc gia trên trường quốc tế.
Trong giai đoạn từ năm 2026 đến 2030, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt ra định hướng chiến lược chuyển đổi từ OCOP "theo sản phẩm" sang OCOP "theo vùng và chuỗi giá trị". Mục tiêu cụ thể là đến năm 2030, cả nước sẽ có 20.000 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó có 150 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao quốc gia.
Các nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp hỗ trợ
Để đạt được các mục tiêu này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xác định một loạt nhiệm vụ then chốt, bao gồm:
- Hoàn thiện cơ chế và chính sách pháp lý, nghiên cứu xây dựng nghị định riêng về phát triển OCOP và du lịch nông thôn.
- Phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan để thực hiện các cơ chế ưu đãi về đất đai, tín dụng, lao động và công nghệ.
- Ứng dụng khoa học - công nghệ và thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu số quốc gia về OCOP và du lịch nông thôn.
- Tăng cường truy xuất nguồn gốc, quản lý chất lượng sản phẩm và kết nối hiệu quả với các sàn thương mại điện tử.
Những nỗ lực này hứa hẹn sẽ tạo ra hành lang pháp lý vững chắc, giúp sản phẩm OCOP không chỉ phát triển mạnh trong nước mà còn vươn xa hơn nữa ra thị trường toàn cầu, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế nông thôn Việt Nam.
