Thái Nguyên: OCOP 'đánh thức' tiềm năng nông sản vùng cao, miến dong 5 sao vươn ra châu Âu
Nằm cách trung tâm tỉnh Thái Nguyên hơn 110 km, xã miền núi Côn Minh sở hữu điều kiện đất đai và khí hậu lý tưởng cho các cây trồng đặc hữu như dong riềng, hồng không hạt, quế, hồi và dược liệu dưới tán rừng. Tiềm năng này đã được chính quyền và người dân nơi đây tích cực khai thác, đặc biệt là trong nghề trồng và chế biến miến dong.
Sản phẩm miến dong của Hợp tác xã Tài Hoan đã đạt chứng nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia, không chỉ khẳng định chất lượng vượt trội mà còn xuất khẩu thành công sang một số thị trường châu Âu. Ông Nguyễn Ngọc Cương, Bí thư Đảng ủy xã Côn Minh, cho biết xã xác định phát triển sản phẩm OCOP là giải pháp chiến lược để phát huy lợi thế và nâng cao giá trị nông sản.
Sáng tạo từ chè Shan tuyết cổ thụ
Tại thôn Phiêng Phung, xã Đồng Phúc, chị Đặng Thị Dất đã mạnh dạn vay vốn ngân hàng để đầu tư mở xưởng chế biến và thành lập Hợp tác xã Nông nghiệp Xanh Bình An. Chị đã nghiên cứu và sáng tạo ra phương pháp làm chè độc đáo: nhồi chè Shan tuyết vào ống nứa tươi rồi đem lên gác bếp để lên men, tạo ra sản phẩm "Trà lam gác bếp".
Nhờ quá trình lên men tự nhiên, trà có hương vị đậm đà, ngọt hậu và thơm dịu, đồng thời bảo quản được lâu. Mỗi ống trà nhỏ gọn chứa 2,5-3 lạng chè, được bán với giá từ 120.000 đến 150.000 đồng. Ông Triệu Quang Hùng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đồng Phúc, nhấn mạnh tiềm năng lớn từ hàng trăm hecta chè Shan tuyết, trong đó có hơn 700 cây cổ thụ, để phát triển các sản phẩm OCOP.
Hợp tác xã thúc đẩy liên kết sản xuất
Hệ thống hợp tác xã đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển hiệu quả các sản phẩm OCOP ở vùng cao Thái Nguyên. Tại thôn Phiêng Phàng, xã Thượng Minh, chị Triệu Thị Tâm chia sẻ rằng nhờ liên kết với Hợp tác xã Yến Dương, người dân không chỉ được hỗ trợ kỹ thuật canh tác hữu cơ mà còn được bao tiêu sản phẩm, mang lại thu nhập cao và ổn định.
Xã Thượng Minh hiện có 10 sản phẩm được công nhận OCOP, trong đó 3 sản phẩm đạt 4 sao như bí thơm, gạo nếp Tài, trà bí thơm, và 7 sản phẩm đạt 3 sao như miến dong Yến Dương, trà Lê Hà. Các sản phẩm này không chỉ tiêu thụ trong tỉnh mà đã vươn tới các tỉnh lân cận và bước đầu tiếp cận thị trường xuất khẩu.
Thái Nguyên dẫn đầu cả nước về OCOP
Thái Nguyên là một trong những địa phương triển khai chương trình OCOP bài bản và đạt kết quả cao trên cả nước. Toàn tỉnh hiện có 598 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, bao gồm nhiều sản phẩm 4 sao và 10 sản phẩm 5 sao cấp quốc gia, xếp thứ ba toàn quốc. Tỉnh cũng là một trong hai địa phương đầu tiên có sản phẩm OCOP 5 sao về du lịch.
Chương trình OCOP đã tác động tích cực, khơi dậy tiềm năng và thế mạnh của kinh tế nông thôn. Giá trị sản phẩm nông nghiệp được nâng lên rõ rệt nhờ tiêu chuẩn hóa quy trình sản xuất, chú trọng chất lượng, an toàn thực phẩm, và cải tiến bao bì, nhãn mác. Nhiều sản phẩm sau khi được công nhận OCOP có doanh thu tăng từ 1,3 đến hàng chục lần, góp phần nâng cao thu nhập và tạo việc làm ổn định cho người dân, đặc biệt ở vùng nông thôn, miền núi và đồng bào dân tộc thiểu số.
Hỗ trợ đa dạng để sản phẩm vươn xa
Để đưa các sản phẩm OCOP tiếp cận thị trường rộng lớn hơn, tỉnh Thái Nguyên đã triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ hiệu quả. Các hoạt động bao gồm tổ chức chương trình xúc tiến thương mại, xây dựng website quản lý và quảng bá sản phẩm, hỗ trợ kinh phí xây dựng website bán hàng cho các chủ thể, và lắp đặt biển hiệu giới thiệu sản phẩm tại hơn 360 cửa hàng ở cấp huyện và xã.
Ngoài ra, tỉnh còn xây dựng gian hàng công nghệ thực tế ảo cho sản phẩm OCOP và tổ chức Hội chợ triển lãm sản phẩm OCOP Thái Nguyên. Đại diện Chi cục Kinh tế hợp tác và phát triển nông thôn Thái Nguyên cho biết, trong thời gian tới, đơn vị sẽ tăng cường hỗ trợ hoàn thiện chất lượng sản phẩm, từ tư vấn tiêu chí OCOP đến hướng dẫn cải tiến bao bì và kết nối thị trường.
Tỉnh phấn đấu đến năm 2030 phát triển thêm 100 lượt sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP từ 3 sao trở lên, với ít nhất 5 sản phẩm đạt 5 sao quốc gia. Đặc biệt, mục tiêu là có 250 sản phẩm trà được chứng nhận OCOP 3-5 sao, trong đó ít nhất 6 sản phẩm trà đạt 5 sao, tiếp tục khẳng định vị thế của Thái Nguyên trong phát triển nông sản chất lượng cao.
