Những ngày này, trên khúc sông Lam chảy qua xã Hưng Nguyên Nam (Nghệ An), gia đình anh Nguyễn Văn Sơn (SN 1985) và chị Nguyễn Sông Hương (SN 1985), trú xóm Xuân Lam 5, đang thu hoạch cá lồng. Từ sáng sớm, vợ chồng anh Sơn đã có mặt trên bè, kiểm tra lồng nuôi, cho cá ăn và chuẩn bị những mẻ cá tươi giao cho khách hàng. Gắn bó với nghề nuôi cá lồng nhiều năm, gia đình anh có nguồn thu nhập ổn định.
Khu vực nuôi cá của gia đình anh Sơn nằm dưới cầu sắt Yên Xuân. Trên mặt nước sông Lam rộng lớn, những lồng bè được neo đậu chắc chắn, bên trong là hàng vạn con cá đang phát triển khỏe mạnh. Anh Sơn cho biết mỗi lồng nuôi có kích thước 6x4m, thả khoảng 5.000 con cá diêu hồng. Sau khoảng 9 tháng nuôi, cá đạt trọng lượng 0,7-1kg/con và bắt đầu xuất bán. Ngoài cá diêu hồng, gia đình còn nuôi cá trắm, chép. Cá trắm được nuôi khoảng một năm có thể đạt trọng lượng 4-5kg/con. Hiện cá chép được bán với giá khoảng 80.000 đồng/kg, cá trắm khoảng 120.000 đồng/kg.
Theo anh Sơn, lợi thế lớn nhất của mô hình là tận dụng được nguồn nước tự nhiên luôn lưu thông của sông Lam. Nhờ môi trường nước giàu oxy nên cá phát triển nhanh, ít dịch bệnh. Anh chia sẻ: "Đối với nuôi cá trắm chúng tôi cho ăn cỏ cắt từ bãi ven sông Lam, với cá diêu hồng, chúng tôi sử dụng nguồn thức ăn công nghiệp có nguồn gốc rõ ràng, thành phần chủ yếu từ ngô, lúa và các dưỡng chất cần thiết cho cá phát triển. Trong quá trình nuôi không sử dụng chất tăng trọng nên thịt cá săn chắc, ít mỡ và giữ được vị ngọt tự nhiên."
Đến kỳ thu hoạch, cá được đánh bắt trực tiếp tại lồng bè rồi vận chuyển đến khách hàng ngay trong ngày. Dù mang lại hiệu quả kinh tế khá, nghề nuôi cá lồng trên sông Lam cũng đối mặt với không ít khó khăn. Theo anh Sơn, nỗi lo lớn nhất của người nuôi cá là mỗi khi mùa mưa lũ đến. Khi nước từ thượng nguồn đổ về, mực nước sông dâng cao và dòng chảy trở nên rất mạnh, đe dọa trực tiếp đến hệ thống lồng bè. Anh nói: "Có những năm nước lũ lên quá nhanh, người nuôi không kịp trở tay. Nhiều lồng cá chuẩn bị đến ngày thu hoạch nhưng vẫn bị nước cuốn trôi hoặc hư hỏng, thiệt hại rất lớn."
Để hạn chế rủi ro, gia đình anh Sơn thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, gia cố lồng bè và chủ động các phương án ứng phó khi xuất hiện mưa lũ. Không riêng gia đình anh Sơn, hiện nay nhiều hộ dân ven sông Lam thuộc xã Hưng Nguyên Nam cũng phát triển nghề nuôi cá lồng. Mô hình này đã và đang mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân địa phương.
Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo UBND xã Hưng Nguyên Nam cho biết địa phương có lợi thế lớn về mặt nước tự nhiên để phát triển nuôi trồng thủy sản. Từ những lồng cá nổi trên sông Lam, nhiều hộ dân ở Hưng Nguyên Nam đang từng bước xây dựng sinh kế ổn định. Vị lãnh đạo nhấn mạnh: "Những năm gần đây, nhiều hộ dân trên địa bàn đã mạnh dạn đầu tư nuôi cá lồng trên sông Lam. Đây là mô hình mang lại hiệu quả kinh tế khá, góp phần nâng cao thu nhập, tạo việc làm, cung cấp nguồn thực phẩm cho thị trường. Chính quyền địa phương luôn khuyến khích người dân phát triển sản xuất theo hướng bền vững, chủ động các biện pháp phòng chống thiên tai để giảm thiểu thiệt hại trong mùa mưa lũ."
