Hình ảnh những nhà màng rộng lớn với hệ thống tưới nhỏ giọt và cảm biến môi trường đang phản chiếu rõ nét hành trình chuyển mình của nông nghiệp Khánh Hòa. Từ sản xuất truyền thống, địa phương đang tiến dần sang nông nghiệp công nghệ cao, thay vì chạy theo sản lượng thì nay chú trọng chất lượng và tính bền vững.
Công nghệ hiện diện trên đồng đất khô
Bên trong những nhà màng của nông trại Chapor Farm, anh Hoàng Đình Huy kiểm tra hệ thống tưới nhỏ giọt và các cảm biến môi trường. Hơn 1ha dưa lưới công nghệ cao với 6 nhà màng được đầu tư bài bản đang mang lại nguồn thu ổn định cho gia đình ông. Nhờ áp dụng công nghệ tiên tiến, mỗi năm nông trại thu hoạch hàng trăm tấn dưa lưới đạt tiêu chuẩn cao, đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường.
Theo anh Huy, hệ thống tưới tự động, cảm biến nhiệt độ, độ ẩm cùng quy trình dinh dưỡng khép kín không chỉ tiết kiệm nước, giảm nhân công mà còn nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Trong điều kiện khí hậu ngày càng khô nóng và khắc nghiệt, anh Huy cho rằng nông nghiệp công nghệ cao không còn là hướng đi thử nghiệm mà đã trở thành lựa chọn tất yếu. Muốn cạnh tranh, nông sản phải sạch, đồng đều, truy xuất được nguồn gốc và đáp ứng tiêu chuẩn thị trường.
Hệ thống điều khiển tưới nước và châm phân tự động Growsphere do thương hiệu Netafim (Israel) sản xuất được lắp đặt tại nông trại Chapor Farm, vừa giảm chi phí nhân công, vừa bảo đảm điều kiện cho cây trồng sinh trưởng ổn định. Từ những mô hình tiên phong, nông nghiệp công nghệ cao tại Khánh Hòa đang từng bước mở rộng cả quy mô lẫn hiệu quả.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có hơn 720ha sản xuất ứng dụng công nghệ cao, tập trung vào các cây trồng chủ lực như nho, táo, măng tây, dưa lưới… Các mô hình chú trọng ứng dụng nhà kính, nhà màng, hệ thống tưới tiết kiệm, quy trình sản xuất đạt chuẩn và truy xuất nguồn gốc, hướng đến phân khúc thị trường chất lượng cao.
Hình thành chuỗi liên kết bền vững
Không chỉ đổi mới công nghệ, ngành nông nghiệp Khánh Hòa còn thay đổi mạnh mẽ phương thức tổ chức sản xuất. Trước đây, sản xuất nhỏ lẻ, manh mún từng là điểm nghẽn của nông nghiệp địa phương. Nay, các mô hình cánh đồng lớn đang dần hình thành chuỗi liên kết bền vững giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân.
Nhiều năm qua, Công ty cổ phần Giống cây trồng Nha Hố đã liên kết với các hợp tác xã để xây dựng vùng nguyên liệu tập trung. Tiêu biểu là mô hình liên kết với hợp tác xã sản xuất-dịch vụ-tổng hợp nông nghiệp Mỹ Sơn với 60ha bắp giống. Trong chuỗi liên kết này, doanh nghiệp cung ứng giống, chuyển giao kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm; hợp tác xã tổ chức sản xuất theo quy trình thống nhất. Sự gắn kết này giúp nông dân yên tâm đầu ra và từng bước xóa bỏ tư duy sản xuất tự phát.
Từ sản xuất theo kinh nghiệm, người dân đã chuyển sang sản xuất theo đơn đặt hàng, theo tiêu chuẩn thị trường. Trên những cánh đồng lớn, các cây trồng chủ lực như lúa, ngô, măng tây, hành tím, nho… được phát triển theo hướng hàng hóa quy mô lớn, tạo nguồn cung ổn định. Sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao của nông dân Khánh Hòa đang thu hút nhiều người tiêu dùng.
Năm 2026, ngành nông nghiệp Khánh Hòa đặt mục tiêu triển khai thêm 3 cánh đồng lớn sản xuất lúa với diện tích hơn 232ha và 371 hộ tham gia; đồng thời duy trì, mở rộng 33 cánh đồng lớn hiện có với diện tích hơn 4.671ha, thu hút hơn 10.000 hộ dân.
Hướng đến nền nông nghiệp xanh
Đằng sau những con số tăng trưởng là tư duy phát triển mới: phát triển xanh, tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu. Ông Nguyễn Duy Quang, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết Khánh Hòa đang tập trung nâng cao chất lượng tăng trưởng nông nghiệp thông qua mô hình sản xuất xanh, ứng dụng công nghệ cao và phát triển cánh đồng lớn. Đây là hướng đi chiến lược nhằm nâng cao giá trị nông sản, khả năng truy xuất nguồn gốc và sức cạnh tranh.
Để hiện thực hóa mục tiêu, ngành nông nghiệp triển khai hàng loạt đề án nền tảng và lâu dài. Đáng chú ý là Đề án đánh giá đặc điểm thổ nhưỡng, nông hóa đất đai và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ phát triển cây trồng, vật nuôi giai đoạn 2026-2030. Đề án hướng tới xác định rõ cây gì, con gì, ở đâu để phát huy tối đa lợi thế từng vùng sinh thái.
Song song là Đề án số hóa vùng chuyên canh cây trồng, vật nuôi nhằm thúc đẩy chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang nông nghiệp thông minh; kế hoạch phát triển vùng rau an toàn gắn với truy xuất nguồn gốc và thị trường tiêu thụ; cùng đề án phát triển cây công nghiệp chủ lực sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang nông nghiệp thông minh, quản lý, chăm sóc cây trồng bằng công nghệ đang được nhân rộng tại tỉnh Khánh Hòa. Dù còn nhiều khó khăn như biến đổi khí hậu, thiếu nước sản xuất, áp lực cạnh tranh, nhưng những tín hiệu tích cực cho thấy nông nghiệp Khánh Hòa đã bước vào giai đoạn phát triển mới, nơi giá trị không chỉ đo bằng sản lượng mà còn bằng chất lượng, tính bền vững và khả năng thích ứng.
Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Môi trường, vụ đông xuân 2025-2026, cây lúa đạt năng suất bình quân hơn 73 tạ/ha, tăng hơn 5 tạ/ha so với năm trước. Các cây lâu năm như nho, táo tiếp tục cho kết quả khả quan với sản lượng gần 5,9 nghìn tấn, tăng hơn 3%. Cây nho trên vùng đất phía nam tỉnh Khánh Hòa tiếp tục cho sản lượng cao so với các cây trồng truyền thống khác.
Những con số ấy không chỉ phản ánh hiệu quả sản xuất mà còn cho thấy hành trình chuyển đổi tư duy đang diễn ra mạnh mẽ trên những cánh đồng Khánh Hòa. Từ vùng đất nắng gió khắc nghiệt, một nền nông nghiệp hiện đại, xanh và bền vững đang từng ngày hình thành, mở ra kỳ vọng mới cho người nông dân và sự phát triển lâu dài của địa phương.
