Nông dân Nghệ An chờ hỗ trợ sau bão: Hồ sơ chậm, nợ nần chất chồng
Sau khi bão số 10 quét qua vào cuối tháng 9 năm 2025, gia đình ông Hoàng Lục (60 tuổi, trú tại xã An Châu, tỉnh Nghệ An) gần như mất trắng khi toàn bộ trang trại gà của họ bị ngập sâu. Khoảng 14.000 con gà đã chết la liệt, đây là thiệt hại chưa từng có trong suốt 15 năm làm nghề chăn nuôi của gia đình. Hơn 6 tháng trôi qua kể từ thời điểm thiên tai xảy ra, điều khiến ông Lục sốt ruột không chỉ là khoản nợ vay để tái sản xuất mà còn là việc chưa nhận được thông tin cụ thể về tiến độ hỗ trợ từ chính quyền địa phương.
Ông Lục chia sẻ: “Gia đình tôi phải vay mượn khoảng 400 triệu đồng để dựng lại chuồng trại và tái đàn gà. Nếu có nguồn hỗ trợ sớm, chúng tôi sẽ đỡ áp lực hơn rất nhiều.” Tình cảnh tương tự cũng xảy ra với anh Nguyễn Hữu Sỹ (42 tuổi, cùng trú tại xã An Châu), người đã chịu ảnh hưởng trực tiếp từ cả bão số 5 và bão số 10. Trang trại gà của anh có hàng vạn con bị chết, riêng cơn bão số 10 đã gây thiệt hại lên tới hàng tỷ đồng.
Anh Sỹ cho biết: “Gia đình tôi phải thế chấp sổ đỏ để vay ngân hàng 1 tỷ đồng nhằm tái sản xuất. Mỗi tháng phải trả hàng chục triệu đồng tiền lãi, nên chúng tôi rất mong sớm nhận được hỗ trợ từ chính quyền.” Câu chuyện của ông Lục và anh Sỹ không phải là cá biệt. Tại tỉnh Nghệ An, hàng chục nghìn hộ dân đã chịu thiệt hại nặng nề sau các đợt thiên tai liên tiếp, đặc biệt là bão số 3, số 5 và số 10 trong năm 2025.
Thiệt hại lan rộng và nhu cầu khôi phục cấp bách
Nhiều diện tích lúa và hoa màu đã bị cuốn trôi; gia súc, gia cầm chết hàng loạt; ao nuôi thủy sản bị xói lở… cuốn theo công sức và vốn liếng tích góp của người dân. Trong khi nhu cầu khôi phục sản xuất là cấp bách, việc chậm trễ trong lập và hoàn thiện hồ sơ đề nghị hỗ trợ đang trở thành “nút thắt”, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Nghệ An, đơn vị này đã triển khai thực hiện các chính sách hỗ trợ theo Nghị định 09/2025/NĐ-CP và Nghị quyết 16/2025/NQ-HĐND, đồng thời ban hành nhiều văn bản yêu cầu các xã, phường khẩn trương lập hồ sơ. Các đoàn công tác cũng được cử về cơ sở để hướng dẫn, đôn đốc và tháo gỡ vướng mắc.
Nguyên nhân chậm trễ từ cấp cơ sở
Tuy nhiên, dù đã 3 lần có văn bản đôn đốc, tiến độ từ phía cơ sở vẫn chậm. Gần đây nhất, Sở NN&MT yêu cầu hoàn thiện hồ sơ trước ngày 30 tháng 3, nhưng nhiều địa phương vẫn chưa đáp ứng được. Thực tế, không ít xã, phường chưa hoàn tất báo cáo thiệt hại hoặc hồ sơ còn thiếu, sai mẫu biểu.
Điều này khiến cơ quan chuyên môn không có đủ căn cứ để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt tổng thể, buộc phải chia nhỏ theo từng đợt. Hệ quả là tiến độ chung của toàn tỉnh bị kéo dài. Đến ngày 27 tháng 3, Sở NN&MT mới tổng hợp và trình phê duyệt 3 đợt với 94 hồ sơ, tổng kinh phí hơn 487 tỷ đồng; hiện vẫn còn hơn 100 hồ sơ đang được hoàn thiện để tiếp tục trình phê duyệt.
Thông tin từ Phòng Quản lý kỹ thuật và Khoa học công nghệ (thuộc Sở NN&MT) cho hay, nguyên nhân chậm trễ xuất phát từ việc khối lượng công việc tại cấp xã, phường nhiều, thiệt hại lại xảy ra trên diện rộng, qua nhiều đợt thiên tai khác nhau nên việc tổng hợp, rà soát và thẩm định mất nhiều thời gian. Đặc biệt, tại một số địa phương, hạn chế về nhân lực và năng lực xử lý hồ sơ cũng là rào cản khiến tiến độ bị chậm lại, dù đã được hướng dẫn.
Hậu quả đối với người dân
Ngoài ra, các địa phương cũng cho rằng quy trình và mẫu biểu hồ sơ yêu cầu chặt chẽ, cần xác minh cụ thể từng loại thiệt hại từ cây trồng, vật nuôi đến thủy sản. Việc này nhằm đảm bảo hỗ trợ đúng đối tượng, đúng mức, tránh sai sót nên không thể làm qua loa.
Dù có nhiều nguyên nhân khách quan, song thực tế cho thấy việc chậm hoàn thiện hồ sơ đang dồn khó khăn về phía người dân. Khi nguồn hỗ trợ chưa đến kịp thời, nhiều hộ buộc phải vay mượn để tái sản xuất, đối mặt với rủi ro nợ nần kéo dài. Nếu không được xử lý kịp thời, sự chậm trễ này sẽ tiếp tục ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của người dân – những người vốn đã chịu nhiều tổn thất nặng nề sau các cơn bão.
