Với sự chỉ đạo sát sao của ngành nông nghiệp, sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương cùng tinh thần lao động hăng say của bà con nông dân ngay từ những ngày đầu năm mới, vụ đông xuân 2026 đang mở ra những tín hiệu tích cực, hứa hẹn một mùa vụ thắng lợi toàn diện cả về diện tích, năng suất lẫn chất lượng nông sản.
Không khí lao động rộn ràng khắp các cánh đồng
Ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, không khí sản xuất nông nghiệp đã trở nên nhộn nhịp tại nhiều địa phương thuộc khu vực miền Bắc. Từ Thái Nguyên, Bắc Ninh đến Thanh Hóa, Hải Phòng, bà con nông dân đã đồng loạt ra quân, bắt tay vào công việc gieo cấy vụ đông xuân với một khí thế vô cùng phấn khởi.
Thái Nguyên: Phấn đấu gieo cấy 36.000ha lúa
Ông Lê Văn Lợi, một hộ dân tại xã Yên Thịnh, tỉnh Thái Nguyên, chia sẻ: "Từ mồng 3 Tết, bà con trong thôn đã rộn ràng ra đồng như đi trẩy hội. Năm nay thời tiết rất ủng hộ, nắng ấm ngay từ đầu tháng Giêng giúp mạ xuân phát triển đồng đều, thân khỏe, rễ tốt." Gia đình ông đã thực hiện hình thức cấy đổi công với các hộ trong thôn, tập trung cấy tay cho những chân ruộng nhỏ lẻ. Đến thời điểm hiện tại, công tác gieo cấy tại địa phương cơ bản đã hoàn thành.
Theo kế hoạch, năm 2026, tỉnh Thái Nguyên phấn đấu gieo cấy 36.000ha lúa đông xuân, trong đó trọng tâm là trà xuân muộn (chiếm khoảng 97-98% diện tích). Địa phương đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ diện tích trong tháng 2 để đảm bảo khung thời vụ tốt nhất, tạo nền tảng cho một vụ mùa bội thu.
Thanh Hóa: Hoàn thành 100% kế hoạch gieo cấy lúa
Tại tỉnh Thanh Hóa, không khí lao động cũng diễn ra hết sức sôi nổi. Ngay từ ngày mồng 5 Tết, nông dân địa phương đã hoàn thành việc gieo cấy 112.000ha lúa đông xuân, đạt 100% kế hoạch và đảm bảo đúng khung thời vụ tối ưu. Việc về đích sớm trong khâu gieo cấy lúa tạo điều kiện thuận lợi để địa phương tiếp tục triển khai gieo trồng hơn 77.000ha rau màu và các loại cây trồng khác, đa dạng hóa cơ cấu sản xuất nông nghiệp.
Bắc Ninh: Chú trọng chất lượng mạ và phòng chống rét
Với phương châm "mạ có khỏe thì lúa mới tốt", nông dân tỉnh Bắc Ninh đã chủ động áp dụng nhiều biện pháp kỹ thuật để bảo vệ cây trồng. Các hộ gia đình tích cực phòng chống rét và bón bổ sung các chế phẩm sinh học nhằm tăng sức đề kháng cho mạ non. Đồng thời, công tác cày ải, phơi đất, vệ sinh đồng ruộng cũng được đẩy nhanh tiến độ để hạn chế sự lưu trú của sâu bệnh gây hại.
Ông Lê Bá Thành, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh, cho biết: "Năm nay, tỉnh tiếp tục mở rộng diện tích lúa đông xuân có năng suất, chất lượng cao, phù hợp với nhu cầu thị trường và thích ứng với biến đổi khí hậu." Toàn tỉnh phấn đấu gieo trồng 91.880ha, trong đó diện tích lúa đạt 71.800ha, phần còn lại dành cho ngô, lạc và các loại rau màu.
Hải Phòng: Đạt 90% kế hoạch gieo cấy lúa
Trong và sau dịp Tết Nguyên đán, thành phố Hải Phòng đã gieo cấy đạt hơn 70.000ha lúa đông xuân, tương đương khoảng 90% kế hoạch. Đối với hơn 29.000ha cây rau màu vụ đông, chỉ còn khoảng 5.000ha chưa thu hoạch. Hiện nhiều địa phương trên địa bàn thành phố đã khẩn trương triển khai sản xuất rau màu vụ đông xuân, với diện tích gieo trồng đạt gần 7.000ha, tương đương 38% kế hoạch.
Bà Lương Thị Kiểm, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, chia sẻ: "Với trà lúa đông xuân sớm, thành phố chỉ gieo cấy dưới 6% diện tích ở các chân ruộng trũng, chủ yếu là các giống lúa thuần, lúa nếp DT22 và cấy trong khoảng từ ngày 1 đến ngày 10/2. Việc tuân thủ khung thời vụ sẽ giúp tránh hiện tượng lúa trổ quá sớm gặp rét." Đồng thời, địa phương mở rộng tối đa (hơn 94% diện tích) trà xuân muộn bằng các giống ngắn ngày, chất lượng cao, có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt.
Đẩy mạnh cơ giới hóa và chuyển trọng tâm sang chăm sóc
Tính đến ngày 26/2, các tỉnh phía Bắc đã gieo cấy được hơn 70% diện tích lúa vụ đông xuân. Ông Nguyễn Quốc Mạnh, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết để có một vụ đông xuân thắng lợi, ngành nông nghiệp đã khuyến cáo các tỉnh Đồng bằng sông Hồng và trung du miền núi phía Bắc siết chặt cơ cấu trà lúa. Trọng tâm là tập trung cho trà xuân muộn và hạn chế thấp nhất các trà xuân sớm hay xuân trung.
Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh ứng dụng đồng bộ cơ giới hóa từ khâu mạ khay, máy cấy đến máy gặt đập liên hợp được chú trọng nhằm tiết giảm chi phí và tối ưu hóa lợi nhuận cho bà con nông dân.
Khẩn trương thu hoạch cây vụ đông và chuẩn bị cho vụ xuân
Hiện nay, tại một số địa phương, nhiều diện tích cây vụ đông vẫn chưa được thu hoạch. Để đảm bảo khung thời vụ, các địa phương cần khẩn trương chỉ đạo thu hoạch cây vụ đông. Song song với đó, công tác chuẩn bị giống, quỹ đất cho việc gieo cấy lúa vụ đông xuân và gieo trồng các loại cây màu khác như lạc, ngô, dưa chuột, bí xanh… cũng được đẩy mạnh.
Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật lưu ý, các địa phương cần khuyến cáo người dân không gieo trồng các cây rau màu khi thời tiết rét đậm. Với diện tích rau trên đất chuyên màu đã thu hoạch, cần chỉ đạo nông dân khẩn trương vệ sinh đồng ruộng, làm đất và chuẩn bị hạt giống rau các loại để tiếp tục gieo trồng ngay trên diện tích mới thu hoạch.
Chuyển trọng tâm sang chăm sóc lúa sau gieo cấy
Ông Nguyễn Quốc Mạnh khuyến cáo, với những diện tích lúa đã gieo cấy xong, nông dân cần tập trung chuyển sang giai đoạn chăm sóc lúa. Người dân phải thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, duy trì mực nước nông từ 2-3cm để lúa sinh trưởng, phát triển và đẻ nhánh thuận lợi. Nếu thời tiết trở rét, cần giữ mực nước 3-5cm để giữ ấm cho lúa.
Khi lúa bắt đầu đẻ nhánh, cần bón thúc đợt một để lúa đẻ nhánh tập trung, hạn chế lúa đẻ nhánh vô hiệu. Đặc biệt, nông dân cần chú ý bón đủ lượng phân bón theo quy trình, cân đối phân NPK và lượng phân bón lót với lượng phân bón thúc. Tuyệt đối không bón phân khi nhiệt độ trung bình ngày dưới 15 độ C.
Đối với diện tích gieo thẳng, nông dân cần điều chỉnh mực nước tại ruộng hợp lý từ 1-3cm để lúa sinh trưởng thuận lợi. Khi cây lúa có từ 2,5-3 lá, tiến hành tỉa dặm để đảm bảo mật độ, bón thúc sớm để lúa sinh trưởng tốt.
Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cũng lưu ý thêm, tại những chân ruộng chua trũng, những diện tích lúa bị nghẹt rễ cần thay nước, làm cỏ sục bùn để kích thích ra rễ, đẻ nhánh. Khi lúa hồi phục, cần bón thúc sớm theo quy trình kỹ thuật, bón tập trung, bổ sung phân lân supe, phân hữu cơ khoáng để lúa sinh trưởng, phát triển tốt.
Ngoài ra, trong thời gian này, nông dân cần chủ động phòng chống chuột hại và ốc bươu vàng; khi lúa ở giai đoạn cuối đẻ nhánh cần kiểm tra đồng ruộng để phát hiện bệnh đạo ôn lá, kịp thời phòng chống bằng các thuốc trừ bệnh đạo ôn, không để bệnh lây lan gây hại diện rộng.
Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, tinh thần lao động nhiệt huyết của bà con nông dân cùng sự hỗ trợ tích cực từ các cấp chính quyền và ngành nông nghiệp, vụ đông xuân 2026 tại các tỉnh miền Bắc đang hứa hẹn một mùa vàng bội thu, góp phần quan trọng vào việc đảm bảo an ninh lương thực và phát triển nông nghiệp bền vững của cả nước.
