Nông dân Đắk Lắk thấp thỏm lo lúa mất mùa trước nắng nóng kéo dài
Cơn bão số 13 và đợt mưa lũ hồi tháng 11/2025 đã khiến lịch gieo sạ lúa tại các địa phương phía Đông tỉnh Đắk Lắk bị chậm trễ so với mọi năm. Tình trạng này càng trở nên nghiêm trọng khi nắng nóng kéo dài, đúng vào thời điểm cây lúa đang trong giai đoạn trổ bông, nhu cầu nước tăng cao. Hiện nay, khoảng 757 ha lúa trên địa bàn tỉnh đang được bơm nước chống hạn để đảm bảo năng suất.
Thách thức từ nguồn nước không ổn định
Tại các xứ đồng cao và xa, việc cung cấp nước không đảm bảo kịp thời và đúng lịch. Để ứng phó, Công ty TNHH MTV Thủy nông Đồng Cam đã triển khai công tác bơm chống hạn từ ngày 31/3/2026 cho diện tích lúa bị thiếu nước. Dù lượng nước được cung cấp đủ cho lúa phát triển, nông dân vẫn không khỏi lo lắng khi dự báo nhiều đợt nắng nóng còn kéo dài, đặc biệt là sau vụ Đông – Xuân sẽ chuyển sang vụ Hè – Thu 2026.
Ông Trần Tấn Chương, một nông dân trồng 5 sào ruộng, chia sẻ: "Hiện tại, đang mùa lúa trổ, trổ mà thiếu nước thì năng suất sẽ giảm. Thậm chí, lúa trổ mà không có nước thì chỉ có chết héo chứ không có hạt lúa nào cho mùa tới". Gia đình ông cùng các hộ dân trong vùng phải túc trực canh nước để bảo vệ mùa màng.
Nỗi lo kéo dài sang vụ Hè – Thu
Tại xã Hòa Đồng, ruộng của ông Hồ Thông hiện được cung cấp đủ nước nhờ hoạt động điều tiết thủy nông. Tuy nhiên, ông vẫn lo lắng về tình hình nắng nóng kéo dài và lượng mưa ít ỏi. Ông Thông bày tỏ: "Lúa trổ đến khi vào hạt là giai đoạn cây cần nước nhất. Mùa này đủ nước nhưng tình hình nắng thế này, vụ Hè – Thu sắp tới có thể sẽ khó khăn hơn, khả năng khô hạn sẽ diễn ra dài hơn gây thiếu hụt nước".
Giải pháp chống hạn và thách thức phía trước
Trước nỗi lo của nông dân, ông Nguyễn Văn Nhành – Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Thủy nông Đồng Cam – khẳng định đơn vị đang tập trung tối đa nguồn lực để điều tiết nước tưới cho giai đoạn cuối vụ Đông Xuân 2025 – 2026. Trạm bơm Hòa Mỹ Đông duy trì 2 máy 33kW để bơm nước đến các xứ đồng cao, xa bị hạn cục bộ.
Ông Nhành cho biết: "Đến thời điểm hiện tại, tỷ lệ diện tích được cấp nước tưới đảm an toàn trong đà sinh trưởng. Tuy nhiên, trên 700 ha đối với hệ thống Tam Giang, công ty đã dùng giải pháp bơm kịp thời để không ảnh hưởng năng suất". Các hợp tác xã địa phương cũng tổ chức ép nước ngày đêm để chống hạn.
Thách thức lớn nhất là dự báo cho vụ Hè - Thu 2026, khi nguy cơ thiếu nước sản xuất có thể nghiêm trọng. Sau đợt lũ tháng 11/2025, nhiều công trình kênh mương bị hư hỏng. Ông Nhành giải thích: "Công ty đã xin chủ trương sửa chữa khẩn cấp, nhưng do cấp nước muộn, việc sửa chữa phục vụ vụ Hè - Thu 2026 là không thể".
Để ứng phó, công ty triển khai các trạm bơm dã chiến và phối hợp với địa phương chuyển sang cây trồng cạn ở vùng cao, xa. Đối với diện tích nhiễm mặn, công ty tiến hành thau chua rửa mặn để sẵn sàng cho vụ Hè – Thu.
