Ninh Châu Nhộn Nhịp Mùa Cá Chép Đỏ Phục Vụ Ông Công, Ông Táo
Những ngày cận Tết Nguyên đán, không khí tại xã Ninh Châu, tỉnh Quảng Trị trở nên hối hả và nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Đây là thời điểm người dân địa phương tất bật thu hoạch cá chép đỏ – một sản phẩm truyền thống nổi tiếng, phục vụ cho nghi lễ tiễn ông Công, ông Táo về trời vào ngày 23 tháng Chạp. Trên các ao nuôi, cảnh tượng người bơm nước, kéo lưới, vớt cá, cân hàng và đóng gói diễn ra liên tục, tạo nên một bức tranh lao động sôi động.
Gia Đình Nuôi Cá Quy Mô Lớn Và Quy Trình Thu Hoạch
Gia đình ông Nguyễn Tam Hòa (55 tuổi), ở thôn Bắc Ngũ, là một trong những hộ nuôi cá chép đỏ quy mô lớn nhất tại Ninh Châu với diện tích ao nuôi khoảng 1ha. Để chuẩn bị cho vụ Tết năm nay, ông Hòa đã thả giống khoảng 30.000 con cá. Khi cận Tết, gia đình phải huy động thêm nhân công để kịp thu hoạch, đóng gói và giao hàng cho các mối ở trong tỉnh, thành phố Huế và một số tỉnh phía Bắc.
Cá được gom lại trữ sẵn trong những tấm lưới lớn, sẵn sàng kéo lên xuất bán ngay khi thương lái đến thu mua. Theo người dân địa phương, cá đạt chuẩn phải có thân hình cân đối, sắc đỏ tươi hoặc ánh vàng, vây cứng, vảy óng và có râu hai bên. Sau nhiều tháng chăm sóc, từ khoảng ngày 20 tháng Chạp trở đi, cá đạt kích cỡ đồng đều và có thể xuất bán.
Chất Lượng Và Kinh Tế Của Nghề Nuôi Cá
Hiện nay, cá chép đỏ tại Ninh Châu đạt kích cỡ đồng đều, màu đỏ tươi, đáp ứng quy chuẩn thị trường. Gia đình ông Hòa xuất bán khoảng 1 tấn cá cho dịp Tết. Giá bán sỉ tại hồ dao động khoảng 150.000 đồng/kg, với bình quân 35-40 con/kg tùy kích cỡ. Sau khi trừ chi phí, tiền lãi thu về khoảng từ 50-70 triệu đồng, mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân.
Quy Trình Nuôi Cá Và Những Thách Thức
Theo người dân địa phương, sau mùa mưa lũ, khoảng tháng 10 âm lịch, bà con bắt đầu cải tạo ao hồ và chuẩn bị xuống giống cá chép đỏ. Cá giống chủ yếu được nhập từ các tỉnh, thành phía Bắc. Tiêu chí quan trọng khi chọn giống là cá khỏe, bơi nhanh, màu sắc tươi và kích cỡ đồng đều. Trong quá trình nuôi, người dân thường xuyên thay nước và kiểm soát môi trường ao để đảm bảo chất lượng cá.
Điều khác biệt trong quá trình nuôi cá ở xã Ninh Châu là các hồ cá được dẫn từ nguồn nước chảy từ hệ thống đồi cát tự nhiên. Nước chảy quanh năm được nối thông với các hồ, tạo môi trường sạch sẽ và tự nhiên, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm.
Tuy nhiên, nghề nuôi cá cũng đối mặt với nhiều thách thức. Tại hồ cá của bà Nguyễn Thị Nang (63 tuổi), thôn Trường An, với diện tích khoảng 1.500m², năm nay bà thả nuôi 1.500 con cá chép đỏ. Do ảnh hưởng của đợt ngập lụt trước đó, sản lượng bị hao hụt đáng kể. Bà Nang chia sẻ: "Nuôi cá chép đỏ phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Năm nay có nhiều trận mưa lớn nên số lượng cá hao hụt nhiều. Cũng may gần Tết điều kiện tự nhiên thuận lợi, môi trường ao nuôi đảm bảo nên cá còn lại phát triển khá tốt…"
Quy Mô Và Định Hướng Phát Triển Của Địa Phương
Hiện toàn xã Ninh Châu có khoảng 300 hộ nuôi cá giống với tổng diện tích hơn 22ha; trong đó có 2 trang trại quy mô lớn. Riêng cá chép đỏ phục vụ thị trường ông Công, ông Táo được xem là vụ chính trong năm. Ông Trần Huỳnh Đức, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Ninh Châu, cho biết: "Địa phương có ngành kinh tế mũi nhọn phát triển nuôi cá giống; trong đó các loại cá chủ lực gồm cá chép, cá trắm, cá trê, cá lóc…"
Ông Đức cũng thông tin thêm: "Thời gian qua, xã đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ hộ nuôi mới, diện tích lớn, tạo điều kiện bà con vay vốn phát triển sản xuất. Đồng thời, tổ chức tập huấn áp dụng khoa học kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Thời gian tới, xã tiếp tục phối hợp với các ngành chức năng tổ chức tập huấn phòng chống dịch bệnh, thích ứng với biến đổi thời tiết trong quá trình ươm nuôi; từng bước ứng dụng công nghệ số trong nuôi trồng và tiêu thụ sản phẩm, hướng tới xây dựng thương hiệu cá chép đỏ phát triển ổn định và bền vững…"
Với sự nỗ lực của người dân và chính quyền địa phương, Ninh Châu đang khẳng định vị thế là "thủ phủ" cá chép đỏ, góp phần phát triển kinh tế nông thôn và bảo tồn nét văn hóa truyền thống trong dịp Tết cổ truyền.
