Tại hội nghị về phát triển hợp tác xã (HTX) trên địa bàn tỉnh Nghệ An, thông tin được công bố cho thấy toàn tỉnh hiện có 935 HTX đang hoạt động. Trong số đó, 730 HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, chiếm tỷ lệ 78,07%; 205 HTX hoạt động trong các lĩnh vực khác.
Kết quả hoạt động của các hợp tác xã
Theo đánh giá, trong tổng số HTX nói trên, có 578 HTX hoạt động hiệu quả, tương đương 61,8%. Đáng chú ý, 150 HTX đã ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất, chiếm 5,77% số HTX ứng dụng công nghệ cao trên toàn quốc. Bên cạnh đó, 280 HTX có liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, chiếm 29,95%, cao hơn mức bình quân chung của cả nước.
Doanh thu trung bình của một HTX đạt khoảng 1.801,9 triệu đồng mỗi năm, trong khi lợi nhuận bình quân là 218,6 triệu đồng mỗi năm. Điển hình như mô hình trồng dứa rải vụ tại xã Quỳnh Thắng, Nghệ An. Ngoài ra, lần đầu tiên ghi nhận hình ảnh loài Sói Lửa quý hiếm tại Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt vào ngày 14/05/2026.
Sản phẩm OCOP và xuất khẩu
Trên địa bàn tỉnh, có 120 HTX có sản phẩm được chứng nhận OCOP, với tổng cộng 224 sản phẩm, chiếm hơn 4% số HTX là chủ thể OCOP cả nước. Nhiều sản phẩm OCOP chế biến từ nông sản đã tìm được thị trường xuất khẩu ổn định. Các mô hình HTX kiểu mới hoạt động ngày càng năng động trong cơ chế thị trường, huy động các nguồn lực để đầu tư, tích cực ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất kinh doanh, mạnh dạn kết nối để thực hiện tốt các dịch vụ đầu vào, đầu ra cho các thành viên, khẳng định rõ nét hướng đi và hiệu quả sản xuất kinh doanh.
Hạn chế và khó khăn
Bên cạnh những kết quả tích cực, hội nghị cũng chỉ ra không ít hạn chế, khó khăn mà các HTX ở Nghệ An đang gặp phải. Điển hình như các sản phẩm dệt thổ cẩm (khăn, váy, túi...), sản phẩm mây tre đan (bàn, ghế, giỏ quà, đồ trang trí từ tre, lùng), sợi dứa, rau củ, hải sản... Tuy nhiên, hầu hết các HTX chưa phải là đơn vị xuất khẩu trực tiếp, mà chỉ là đơn vị trung gian hoặc sản xuất gia công cho các công ty xuất khẩu. Nhiều HTX gặp khó khăn trong tiếp cận vốn do năng lực sản xuất, kinh doanh còn yếu, thiếu minh bạch tài chính, tạo ra vòng luẩn quẩn “thiếu vốn - thiếu đầu tư - khó mở rộng”. Đáng chú ý, “nút thắt” về nguồn nhân lực và năng lực quản trị vẫn chưa được tháo gỡ. Liên kết chuỗi giá trị cũng chưa thực sự bền vững; nhiều hợp đồng liên kết còn mang tính hình thức, thiếu ràng buộc pháp lý và cơ chế chia sẻ rủi ro.
Giải pháp và định hướng
Tại hội nghị, đại diện Liên minh Hợp tác xã các tỉnh, thành phố đã ký kết một số biên bản ghi nhớ hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm trong hoạt động xúc tiến thương mại, xây dựng chuỗi liên kết vùng miền để việc tiêu thụ sản phẩm của các địa phương hiệu quả hơn trong thời gian tới. Phát biểu tại hội nghị, ông Nguyễn Văn Đệ, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An, đề nghị các HTX và liên minh HTX cần tiếp tục tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại, hợp tác, kết nối để phát triển thị trường và tham gia xuất khẩu. Đồng thời, đẩy mạnh liên kết giữa các HTX, giữa HTX với doanh nghiệp để cùng đầu tư nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu hàng hóa. Các HTX cần gắn hoạt động sản xuất kinh doanh với phát triển các sản phẩm chủ lực của địa phương có chất lượng tốt, mẫu mã đẹp và nguồn gốc rõ ràng. Liên minh Hợp tác xã tỉnh cần tăng cường phối hợp với các liên minh HTX tỉnh bạn để học tập, trao đổi kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất - kinh doanh.
