Đồng Tháp đẩy nhanh thu hoạch lúa đông xuân trước nguy cơ hạn mặn
Những ngày này, các cánh đồng lúa đông xuân 2025-2026 tại vùng ngọt hóa Gò Công, tỉnh Đồng Tháp, đang bước vào cao điểm thu hoạch. Khung cảnh vàng ươm trải dài, điểm xuyết bởi tiếng máy gặt và tiếng cười nói rộn ràng của bà con nông dân. Nhiều hộ gia đình đã chủ động xuống giống sớm để tránh ảnh hưởng từ hạn hán và xâm nhập mặn dự báo vào cuối vụ.
Kết quả thu hoạch và lợi nhuận từ các hộ nông dân
Ông Nguyễn Hữu Phúc, trú tại xã Gia Thuận, tỉnh Đồng Tháp, chia sẻ: Gia đình ông canh tác 0,6 ha lúa giống VD20, đạt năng suất 6,2 tấn/ha. Với giá bán 6.900 đồng/kg, sau khi trừ chi phí, mỗi hecta mang về lợi nhuận khoảng 15 triệu đồng. Ông Phúc nhấn mạnh: "Do nằm trong vùng có nguy cơ thiếu nước, chúng tôi đã tranh thủ xuống giống sớm hơn để thu hoạch kịp thời, tránh được tác động của hạn và mặn. Tuy năng suất năm nay không cao và giá lúa ở mức trung bình, nhưng vẫn đảm bảo có lãi. Vụ tới, tôi dự định chuyển sang trồng rau màu để giảm thiểu rủi ro."
Tương tự, tại xã Tân Hòa, nông dân Nguyễn Văn Bảy vừa hoàn thành thu hoạch 0,7 ha lúa OM4900, với năng suất 6 tấn/ha và giá bán 5.200 đồng/kg. Ông Bảy tâm sự: "Nhờ nguồn nước chủ động và mùa mưa kết thúc muộn, ruộng lúa luôn đủ nước. Sản xuất năm nay tương đối thuận lợi, dù năng suất không bằng vụ chính vụ do xuống giống sớm, nhưng nông dân vẫn có lãi đáng kể."
Diễn biến thị trường và mô hình liên kết hiệu quả
Theo thương lái Nguyễn Minh Cảnh, hoạt động thu mua lúa tại xã Gia Thuận đang diễn ra sôi động. Giá lúa trong những ngày qua có xu hướng tăng nhẹ, dự kiến tiếp tục tăng trong thời gian tới do nguồn cung trong dân không nhiều và nhu cầu nhập kho từ doanh nghiệp vẫn cao. Cụ thể, lúa VD20 hiện có giá từ 6.700 đến 6.900 đồng/kg, tăng 100 đồng/kg; trong khi lúa OM4900 dao động từ 5.200 đến 5.300 đồng/kg, tăng 150 đồng/kg.
Mô hình liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp đang phát huy hiệu quả, giúp giảm thiểu rủi ro thị trường. Ông Nguyễn Thanh Quang, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp tổng hợp Hòa Thạnh, xã Long Bình, cho biết: Vụ đông xuân này, hợp tác xã liên kết với doanh nghiệp sản xuất 50 ha lúa ST25 theo mô hình chất lượng cao, giảm phát thải. Toàn bộ sản lượng được doanh nghiệp bao tiêu với giá cao hơn thị trường 200 đồng/kg. Mô hình này không chỉ nâng cao năng suất, giảm sử dụng phân bón và thuốc hóa học mà còn tiết kiệm chi phí, khiến nông dân rất phấn khởi.
Tình hình sản xuất và biện pháp hỗ trợ từ ngành nông nghiệp
Theo số liệu từ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Đồng Tháp, vụ lúa đông xuân 2025-2026, toàn tỉnh đã xuống giống khoảng 224.300 ha trên tổng kế hoạch 227.141 ha, đạt 98,8%. Đến thời điểm hiện tại, nông dân đã thu hoạch được 55.135 ha, với năng suất trung bình hơn 7,1 tấn/ha, sản lượng ước đạt gần 395.000 tấn.
Để ứng phó với hạn hán và xâm nhập mặn trong mùa khô 2025-2026, ngành nông nghiệp tỉnh Đồng Tháp đã triển khai đồng bộ các biện pháp:
- Tập trung hướng dẫn nông dân thâm canh, ứng dụng khoa học công nghệ, và công bố lịch thời vụ xuống giống tập trung.
- Nạo vét, duy tu và sửa chữa các công trình thủy lợi tại vùng ngọt hóa Gò Công để khai thông dòng chảy và trữ nước ngọt.
- Khuyến khích sử dụng các giống lúa thơm, chất lượng cao, có khả năng chịu hạn và chịu mặn tốt như VD20, OM6976, Nàng Hoa 9.
- Tăng cường tập huấn về hệ thống quản lý dịch hại tổng hợp IPM và mô hình "1 phải, 5 giảm" trên cây lúa, thúc đẩy sản xuất hữu cơ và theo tiêu chuẩn VietGAP.
Ông Nguyễn Đức Thịnh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, nhấn mạnh: "Chúng tôi đã tích cực tuyên truyền để người dân chủ động ứng phó với diễn biến phức tạp của thời tiết, đặc biệt là hạn hán và xâm nhập mặn trong mùa khô 2026. Đồng thời, phối hợp với địa phương kiểm tra và nâng cấp các công trình thủy lợi, đảm bảo công tác phòng chống hạn mặn được thực hiện hiệu quả."
Nhờ những nỗ lực này, nông dân Đồng Tháp đã tổ chức sản xuất và thu hoạch an toàn vụ lúa đông xuân trước khi hạn mặn vào cao điểm, góp phần ổn định sinh kế và phát triển bền vững ngành lúa gạo trong bối cảnh biến đổi khí hậu.
