Đồng Tháp: Nông dân đối mặt với thách thức kép trong vụ lúa hè thu 2026
Theo thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, vụ lúa đông xuân 2025-2026 đã xuống giống hơn 224.300 ha. Tính đến thời điểm hiện tại, trà lúa trong giai đoạn đẻ nhánh gần 2.000 ha, làm đòng khoảng 14.200 ha, trổ 54.700 ha, chín 75.500 ha, và thu hoạch 77.800 ha. Năng suất đạt hơn 7,2 tấn/ha, với sản lượng tổng cộng 561.300 tấn.
Vụ hè thu 2026: Diện tích xuống giống và giai đoạn phát triển
Trong vụ lúa hè thu 2026, địa phương đã xuống giống khoảng 221.000 ha. Hiện nay, một số diện tích có trà lúa đang ở giai đoạn mạ 20.600 ha, đẻ nhánh 35.300 ha, và làm đòng 1.580 ha. Sau khi thu hoạch vụ lúa đông xuân 2025-2026, nhiều nông dân đã tập trung xuống giống cho vụ hè thu 2026.
Lo ngại từ nông dân về chi phí và giá cả
Ông Nguyễn Văn Hạnh, ngụ ấp 5, xã Mỹ Thành, đang chuẩn bị xuống giống 0,8 ha lúa, chia sẻ: “Vụ đông xuân vừa qua, gia đình tôi trồng giống lúa OM18 và bán với giá 5.100 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận chỉ được hơn 5 triệu đồng. Trong vụ hè thu này, mọi chi phí cho sản xuất đều tăng, trong khi giá lúa ở mức quá thấp, khiến nông dân chúng tôi cảm thấy lo lắng. Nếu tình hình kéo dài, chúng tôi có thể sẽ bỏ đất lúa để chuyển sang loại cây trồng khác hiệu quả hơn.”
Tại xã Thạnh Phú, nông dân cũng đang tranh thủ vệ sinh đồng ruộng để gieo sạ vụ lúa hè thu 2026. Tuy nhiên, ai nấy đều buồn vì sản xuất không có lợi nhuận. Ông Nguyễn Văn Minh, ngụ ấp 3 với 0,6 ha đất trồng lúa, cho biết: “Từ khâu làm đất, bơm nước, phun thuốc, thu hoạch cho đến vận chuyển, hầu hết đều phụ thuộc vào máy móc chạy bằng xăng hoặc dầu. Khi giá xăng dầu tăng đột biến, chi phí sản xuất lập tức tăng cao, trong khi giá lúa không tăng mà còn giảm, điều đó rất đáng lo ngại.”
Chi phí dịch vụ cơ giới hóa tăng mạnh
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, giá nhiên liệu trên thị trường gần đây có xu hướng tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận hành máy móc và dịch vụ phục vụ sản xuất nông nghiệp. Khảo sát thực tế cho thấy giá các dịch vụ cơ giới hóa đều tăng sau khi giá nhiên liệu tăng, với mức độ dao động tùy theo loại hình dịch vụ:
- Dịch vụ làm đất tăng cao nhất, từ 300.000 đến 600.000 đồng/ha do sử dụng nhiều nhiên liệu và thời gian vận hành máy móc.
- Dịch vụ thu hoạch tăng khoảng 200.000 đến 500.000 đồng/ha, chủ yếu do chi phí vận hành máy gặt đập liên hợp tăng.
- Dịch vụ sử dụng drone như gieo sạ, phun thuốc và bón phân có mức tăng thấp hơn: gieo sạ tăng 50.000 đồng/ha, phun thuốc tăng 20.000 đồng/ha, bón phân tăng 5.000 đồng/bao.
- Dịch vụ bơm nước tăng khoảng 40.000 đồng/ha, và dịch vụ vận chuyển tăng 1.000 đồng/bao do chi phí xăng dầu tăng.
Sự tăng giá này đã làm chi phí sản xuất của người dân tăng lên đáng kể, đặc biệt trong sản xuất lúa khi nhiều khâu phụ thuộc vào dịch vụ thuê ngoài.
Nguy cơ và khuyến cáo từ cơ quan chức năng
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Hà Luân nhận định: “Trong trường hợp giá lúa và các nông sản không có sự điều chỉnh tăng tương ứng, lợi nhuận của nông dân sẽ giảm sút, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất và đời sống.” Ông cũng cảnh báo rằng giá vật tư nông nghiệp và chi phí dịch vụ tăng cao, trong khi giá bán lúa thấp, có thể khiến nông dân chuyển sang sử dụng vật tư giá rẻ, kém chất lượng, dẫn đến giảm năng suất và chất lượng lúa.
Ngoài ra, việc chi phí sản xuất ngày càng tăng và hiệu quả kinh tế từ cây lúa không ổn định có thể thúc đẩy nông dân chuyển sang trồng cây ăn trái hoặc cây trồng khác có giá trị kinh tế cao hơn. Điều này tiềm ẩn nguy cơ làm thay đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp tại địa phương và ảnh hưởng đến việc duy trì diện tích trồng lúa theo quy hoạch.
Giải pháp kỹ thuật và quản lý sản xuất
Để nâng cao hiệu quả sản xuất, Sở Nông nghiệp và Môi trường khuyến cáo nông dân áp dụng các giải pháp kỹ thuật và quản lý sản xuất bền vững, như quy trình “1 phải, 5 giảm”, “3 giảm, 3 tăng”, và tiêu chuẩn VietGAP. Cụ thể:
- Giảm lượng giống gieo sạ còn 80 kg/ha và tăng tỷ lệ sử dụng giống xác nhận.
- Quản lý nước theo nguyên lý ướt khô xen kẽ, điều chỉnh linh hoạt dựa trên điều kiện canh tác, tình hình hạn hán, xâm nhập mặn, và đặc tính giống lúa.
Những biện pháp này nhằm giúp nông dân giảm chi phí đầu vào, tăng năng suất và đảm bảo chất lượng sản phẩm, từ đó cải thiện thu nhập trong bối cảnh khó khăn hiện nay.
