Nghịch lý giá sầu riêng: Musang King rớt giá tại vườn, giá bán lẻ vẫn cao ngất
Thị trường sầu riêng Việt Nam thời gian gần đây ghi nhận một hiện tượng nghịch lý hiếm thấy. Nhiều dòng sầu riêng được xếp vào nhóm cao cấp, đặc biệt là Musang King – từng được mệnh danh là sầu riêng ngon nhất thế giới – lại có giá thu mua tại vườn thấp hơn đáng kể so với các giống phổ biến như sầu riêng Thái hay Ri6. Trong khi đó, ở khâu bán lẻ, giá của những loại sầu riêng này vẫn duy trì ở mức cao, tạo ra một khoảng chênh lệch lớn giữa người trồng, thương lái và người tiêu dùng cuối cùng.
Bức tranh giá sầu riêng hiện tại: Thái và Ri6 vẫn giữ đà tăng
Theo chia sẻ từ anh Nguyễn Hữu Lợi, một thương lái chuyên thu mua sầu riêng tại các vườn, giá sầu riêng hiện nay có xu hướng giảm nhẹ so với những ngày trước, nhưng nhìn chung vẫn đang ở mức cao. Cụ thể, sầu riêng Thái (Monthong) loại A hiện được mua tại vườn với giá khoảng 160.000 đồng/kg, loại B khoảng 140.000 đồng/kg và loại C khoảng 80.000 đồng/kg. Đối với sầu riêng Ri6, giá loại A vào khoảng 100.000 đồng/kg, loại B khoảng 85.000 đồng/kg, còn loại C và D chỉ dao động quanh mức 40.000 đồng/kg. Tại các chợ như chợ Thị Nghè, TP.HCM, sầu riêng Ri6 đang được bày bán với giá khoảng 130.000 đồng/kg.
Musang King: Từ hàng cao cấp đến dòng ế nhất thị trường
Trái ngược hoàn toàn, Musang King – một giống sầu riêng cao cấp có nguồn gốc từ Malaysia – lại đang chứng kiến sự sụt giảm mạnh về giá trị. Anh Lợi cho biết, giá mua tại vườn hiện dao động từ 80.000 đến 95.000 đồng/kg, thấp hơn đáng kể so với nhiều giống khác. Trong khi đó, một loại sầu riêng cao cấp khác là Black Thorn gai nhím vẫn được bán tại vườn với giá từ 150.000 đồng/kg trở lên. “Musang King đang là dòng ế nhất hiện nay, dù trước đó được xem là hàng cao cấp và từng được mệnh danh là sầu riêng ngon nhất thế giới”, anh Lợi nhận định.
Ông Võ Tấn Lợi, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đồng Tháp, cũng xác nhận xu hướng này. Ông cho biết mặt bằng giá sầu riêng hiện nay vẫn duy trì trên 100.000 đồng/kg đối với phần lớn các giống, với Ri6 phổ biến trên 100.000 đồng/kg và Monthong tiếp tục giữ vị trí cao nhất với mức giá dao động 160.000 - 170.000 đồng/kg. Tuy nhiên, Musang King lại đi theo chiều hướng ngược lại. “Giá Musang King tại vườn hiện chỉ khoảng 90.000 đồng/kg, giảm mạnh so với cùng kỳ năm ngoái, khi có thời điểm lên đến khoảng 130.000 đồng/kg”, ông Lợi nói.
Khoảng cách lớn giữa giá thu mua và bán lẻ
Điều đáng chú ý là trong khi giá thu mua giảm sâu, giá bán lẻ Musang King tại các chợ và điểm bán trái cây vẫn ở mức rất cao, lên đến vài trăm nghìn đồng/kg. Sự lệch pha này khiến không ít người tiêu dùng băn khoăn, còn nông dân và thương lái thì gặp khó khăn trong khâu tiêu thụ. Anh Ngô Văn Thành (ngụ phường Bình Trưng, TP.HCM) chia sẻ: “Tôi nghe thông tin Musang King đang giảm mạnh, giá tại vườn chưa tới 100.000 đồng/kg nên có ý định mua dùng thử. Tuy nhiên, khi ra các điểm bán sầu riêng thì giá vẫn 250.000 đồng/kg, ở một số cửa hàng giá còn cao hơn. Mức giá như vậy vẫn quá cao so với thu nhập của nhiều gia đình”.
Chị Thắm, một tiểu thương bán sầu riêng tại chợ Thị Nghè, cho biết hiện sầu riêng Ri6 chị đang bán với giá khoảng 130.000 đồng/kg, trong khi Musang King vẫn được niêm yết ở mức 250.000 đồng/kg.
Nguyên nhân khiến Musang King rớt giá tại vườn
Theo ông Võ Tấn Lợi, có nhiều nguyên nhân khiến Musang King trồng tại Việt Nam đang mất lợi thế cạnh tranh, dẫn đến việc giảm giá:
- Mẫu mã kém hấp dẫn: Người tiêu dùng hiện không còn mặn mà với Musang King do trái có vỏ dày, hình thức không đẹp, không đáp ứng kỳ vọng của một dòng sầu riêng cao cấp.
- Tỷ lệ cơm thấp: So với Musang King trồng tại Malaysia, giống trồng tại Việt Nam thường có vỏ dày hơn, khiến lượng cơm bên trong ít dù chất lượng vẫn ngon.
- Độ tuổi cây trồng: Những cây Musang King còn non, chỉ khoảng 5-6 năm tuổi, thường cho trái có vỏ dày và chất lượng chưa ổn định. Cây cần đạt từ 7-8 năm tuổi trở lên, kèm theo kỹ thuật chăm sóc tốt, thì vỏ mới mỏng và chất lượng cơm mới đồng đều.
Ông Lợi cũng tiết lộ, một số nhà vườn tại miền Tây đã lựa chọn giải pháp cắt ngang thân Musang King để ghép giống Monthong vào gốc cũ, tận dụng bộ rễ sẵn có nhằm cải thiện hiệu quả kinh tế và nhanh chóng bắt nhịp nhu cầu thị trường.
Yếu tố thị trường xuất khẩu quyết định
Ông Nguyễn Văn Mười, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, lý giải sâu hơn về sự chênh lệch giữa các dòng sầu riêng. Theo ông, yếu tố thị trường xuất khẩu đóng vai trò quyết định. Sầu riêng Thái (Monthong) hiện là mặt hàng chủ lực tại thị trường Trung Quốc, với nhu cầu rất lớn do có ưu điểm cơm nhiều, độ béo cao, ít xơ, thuận tiện cho chế biến thực phẩm. Ngược lại, Musang King của Việt Nam không phải là mặt hàng chính tại Trung Quốc, vì thị trường này chủ yếu nhập từ Malaysia – đối tác truyền thống và nơi xuất xứ của giống.
Ông Mười nhấn mạnh, Musang King là giống đòi hỏi cây phải già, thường trên 8 năm tuổi, mới cho chất lượng trái ổn định và ngon. Trong khi đó, tại Việt Nam, nhiều vùng mới trồng vài năm gần đây, cây còn non, dẫn đến chất lượng trái không đạt kỳ vọng của thị trường.
Bài học cho phát triển sầu riêng cao cấp
Thực tế này cho thấy, việc phát triển sầu riêng cao cấp nếu chỉ chạy theo giá nhất thời mà thiếu tính toán về kỹ thuật, thời gian đầu tư và thị trường tiêu thụ sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro. Khi chất lượng chưa đồng đều và đầu ra xuất khẩu chưa ổn định, những giống được gắn mác “cao cấp” vẫn có thể rơi vào cảnh rớt giá ngay tại vườn, gây thiệt hại cho nông dân và làm xáo trộn thị trường.
