Ninh Bình và Hải Phòng đẩy mạnh mô hình thủy sản nội đồng để khôi phục nguồn lợi tự nhiên
Việc khôi phục nguồn lợi thủy sản tự nhiên, vốn giàu tiềm năng kinh tế, đang trở thành yêu cầu cấp thiết tại nhiều địa phương. Tỉnh Ninh Bình, với hệ thống sông ngòi dày đặc và vùng đầm phá rộng lớn, từng nổi tiếng với sự phong phú của các loài tôm, cá nước ngọt, trong đó có nhiều loại đặc sản có giá trị cao. Tuy nhiên, thời gian gần đây, tình trạng khai thác quá mức và thiếu biện pháp bảo vệ đã khiến nguồn lợi này suy giảm nghiêm trọng.
Tình trạng khai thác trái phép và suy giảm nguồn lợi
Ông Trần Văn Long, một cư dân ở xã Giao Thủy, Ninh Bình, chia sẻ rằng các phương pháp khai thác hủy diệt như sử dụng thuốc nổ, thuốc bảo vệ thực vật, và lưới mắt dày vẫn diễn ra lén lút, dẫn đến sự cạn kiệt nhanh chóng của tôm cá trong tự nhiên. Mặc dù đã có quy định cấm, việc dùng xung điện để đánh bắt, đặc biệt vào ban đêm trên các cánh đồng lúa và sông ngòi, vẫn tiếp tục xảy ra, gây tổn hại lớn đến môi trường sống của các loài thủy sản.
Giải pháp từ mô hình thủy sản nội đồng
Để đối phó với thách thức này, tỉnh Ninh Bình và thành phố Hải Phòng đã triển khai nhiều chính sách khuyến khích phát triển thủy sản nội đồng. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã hỗ trợ người dân từ khâu con giống đến quá trình nuôi, nhằm từng bước khôi phục nguồn lợi. Tại xã Yên Mô, Ninh Bình, các mô hình nuôi thủy sản nội đồng cho năng suất và chất lượng cao đang được áp dụng rộng rãi.
Ông Trần Xuân Nam, một nông dân với hơn 40 năm kinh nghiệm từ xóm Đông Phú, đã chuyển đổi từ trồng lúa sang nuôi cá nước ngọt truyền thống như trắm, mè, trôi, chép, và chuối. Mỗi năm, ông thu hoạch khoảng một tấn cá thương phẩm và xuất bán 200 vạn cá giống cho các tỉnh lân cận, minh chứng cho hiệu quả kinh tế của mô hình này.
Thành công từ các mô hình đa dạng
Ở Hải Phòng, Trung tâm Khuyến nông (nay là Ban Quản lý rừng và Khuyến nông) đã thực hiện các mô hình nuôi thủy sản nội đồng sử dụng con giống thu gom tự nhiên, như cua, rạm, chạch, và lươn, nhằm đa dạng hóa đối tượng nuôi. Gia đình anh Lương Văn Toán ở thôn Lễ Hợp, xã Vĩnh Bảo, là một điển hình với mô hình nuôi kết hợp lươn không bùn, ếch, và cá. Anh đã đầu tư hệ thống chuồng trại bài bản, áp dụng mô hình nuôi tuần hoàn khép kín, mang lại thu nhập khoảng 250 triệu đồng mỗi năm.
Ngoài ra, mô hình nuôi lươn đồng thương phẩm trong bể không bùn có bổ sung thức ăn thảo dược đã được thử nghiệm thành công tại xã Nguyên Giáp, Hải Phòng. Ông Phạm Văn Vân, một hộ dân tham gia, cho biết sau 8 tháng nuôi hơn 20 nghìn con lươn, gia đình ông bắt đầu bán với giá 250 nghìn đồng/kg, lãi cao gấp 2-3 lần so với phương pháp truyền thống. Ưu điểm của mô hình này bao gồm tăng trọng nhanh, chu kỳ nuôi ngắn, và sức đề kháng cao.
Hợp tác liên ngành và định hướng tương lai
Tại Hội nghị tổng kết giữa Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường vào trung tuần tháng 3/2026 ở Hà Nội, các bên đã nhấn mạnh sự chuyển biến tích cực trong nhận thức xã hội về bảo vệ nguồn lợi thủy sản nhờ sự phối hợp của 34 địa phương. Để tiếp tục khôi phục nguồn lợi, các ngành chức năng cần xây dựng quy hoạch phát triển hài hòa giữa nông nghiệp và bảo vệ thủy sản, đồng thời bổ sung nguồn giống vào môi trường tự nhiên.
Các địa phương được khuyến khích thu hút doanh nghiệp đầu tư thông qua ưu đãi vay vốn, tạo thuận lợi trong giao đất và cho thuê mặt nước, hướng tới hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung và liên kết chuỗi từ cung cấp vật tư đến bao tiêu sản phẩm. Những nỗ lực này không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn đảm bảo đa dạng sinh học và phát triển bền vững trong tương lai.
