Xã Kiều Phú có diện tích tự nhiên 34,49 km², dân số hơn 60.800 người. Dù đô thị hóa nhanh, địa phương vẫn lấy nông nghiệp làm trọng tâm. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp còn manh mún, liên kết tiêu thụ thiếu bền vững, trong khi nhu cầu về nông sản sạch, dược liệu và du lịch trải nghiệm ngày càng lớn.
Mô hình sản xuất mới: Đặt hàng từ thị trường
Hội Nông dân xã Kiều Phú đề xuất xây dựng mô hình sản xuất rau an toàn, vùng dược liệu kết hợp du lịch trải nghiệm trên diện tích 2 ha đất nông nghiệp tại thôn Văn Quang. Điểm mới là Hội trực tiếp tổ chức sản xuất, kết nối tiêu thụ và điều phối hoạt động trải nghiệm, tạo chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu dùng.
Hội thành lập Ban Quản lý mô hình gồm 6 thành viên do Chủ tịch Hội Nông dân xã làm Trưởng ban, cùng 3 tổ chuyên trách: Tổ kỹ thuật, tổ sản xuất và tổ tiêu thụ. Các thành viên là chi hội trưởng giàu kinh nghiệm, am hiểu địa bàn, có uy tín vận động hội viên.
Hiệu quả kinh tế và thay đổi tư duy
Khác với phương thức truyền thống, mô hình được xây dựng theo hướng “đặt hàng từ thị trường”. Trước khi triển khai, Hội khảo sát nhu cầu, kết nối với hộ kinh doanh để xây dựng vùng nguyên liệu cung cấp dược liệu như tía tô, hương nhu cùng rau màu, cây trồng theo mùa như đậu, lạc, ngô, lúa. Nhờ đầu ra ổn định, người dân yên tâm đầu tư, thay đổi tư duy từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất theo chuỗi giá trị.
Sau hơn một năm, mô hình thu về gần 600 triệu đồng, thu hút 15 hộ dân trực tiếp tham gia sản xuất. Mô hình góp phần thay đổi nhận thức của hội viên về sản xuất an toàn, có liên kết tiêu thụ và gia tăng giá trị qua hoạt động trải nghiệm.
Chương trình “Một ngày làm nông dân”
Một điểm nhấn là chương trình “Một ngày làm nông dân” do Hội phối hợp các trường mầm non, tiểu học và nhóm cộng đồng tổ chức theo mùa vụ. Học sinh tham gia làm đất, gieo hạt, bón phân, làm cỏ dưới sự hướng dẫn của nông dân địa phương. Trải nghiệm giúp các em hiểu giá trị lao động, quá trình tạo ra hạt gạo, mớ rau và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.
Đến nay, mô hình tổ chức hơn 10 chương trình trải nghiệm, thu hút hàng trăm học sinh, đồng thời quảng bá sản phẩm rau, củ, quả địa phương. Ông Nguyễn Đức Thiêm, Chủ tịch Hội Nông dân xã Kiều Phú, cho biết: “Mục tiêu của chúng tôi là xây dựng một vùng sản xuất rau, dược liệu sạch và tạo thêm giá trị từ hoạt động trải nghiệm nông nghiệp. Khi có thêm nguồn thu từ dịch vụ, người nông dân sẽ yên tâm gắn bó với đồng ruộng, góp phần quảng bá nông sản và hình ảnh quê hương”.
Hướng phát triển bền vững
Theo ông Nguyễn Đức Thiêm, ngày càng nhiều trường học chủ động đăng ký cho học sinh tham gia trải nghiệm theo mùa vụ. Phụ huynh đánh giá đây là hoạt động bổ ích, giúp con em gần gũi thiên nhiên, rèn luyện kỹ năng sống và hiểu về nghề nông. Để mô hình phát huy hiệu quả bền vững, Hội Nông dân xã Kiều Phú cần hoàn thiện quy trình sản xuất an toàn, tăng cường chuyển đổi số trong quản lý vùng nguyên liệu và truy xuất nguồn gốc, mở rộng liên kết với doanh nghiệp, cơ sở chế biến và hệ thống phân phối.
Từ cánh đồng 2 ha ở thôn Văn Quang cho thấy, khi tổ chức Hội đổi mới tư duy, chủ động liên kết thị trường và phát huy lợi thế, nông nghiệp địa phương sẽ phát triển theo hướng xanh, bền vững và giàu bản sắc.
