Giữa tháng 5, khi người dân thôn Bồng Lai 2 (xã Bố Trạch, tỉnh Quảng Trị) đang thu hoạch lúa đông xuân với niềm vui được mùa, thì nỗi lo về vụ hè thu đã hiện hữu. Cánh đồng của thôn tuy không rộng lớn nhưng là vựa lúa chính của gần 200 hộ dân nơi đây.
Trưởng thôn Bồng Lai 2 Nguyễn Văn Sơn cho biết, ở vùng bán sơn địa này, để có ruộng lúa nước hai vụ như hiện tại là sự nỗ lực rất lớn của người dân. Hàng chục năm trước, bà con tự nguyện di dời nhà cửa lên triền núi để nhường đất bằng phẳng ở giữa thôn, cải tạo, bóc tách phong hóa, đưa đất mùn về tạo nên cánh đồng màu mỡ. Thành công của những mùa vàng nối tiếp nhờ nguồn nước từ hồ chứa Lục Cục nằm phía trên làng.
Theo ông Nguyễn Văn Sơn, sau thu hoạch lúa đông xuân, bà con quay lại làm đất để xuống giống vụ hè thu cho kịp thời vụ. Tuy nhiên, do công trình thủy lợi xuống cấp nghiêm trọng, nguy cơ thiếu nước sản xuất là rất lớn. Nông dân muốn tiết kiệm nước, tưới tiết kiệm cũng không được vì cống lấy nước của hồ chứa không thể vận hành đóng mở.
Mong muốn công trình thủy lợi sớm được nâng cấp
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Bố Trạch Đỗ Mạnh Tài cho biết, những năm qua, nhờ sự quan tâm của Ủy ban nhân dân tỉnh và các sở, ngành, bằng các nguồn vốn đầu tư từ ngân sách Trung ương, ngân sách tỉnh, vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia, hệ thống đường giao thông nội đồng, mương dẫn nước phục vụ sản xuất, cũng như các hồ đập nhỏ và vừa trên địa bàn xã cơ bản đáp ứng nhu cầu sản xuất nông nghiệp của nhân dân. Tuy nhiên, do địa bàn rộng, một số hồ chứa, đê, cống lấy nước từ các công trình hồ chứa trong xã chưa được đồng bộ. Cống lấy nước của hồ được xây dựng hơn 40 năm trước đến nay đã xuống cấp, không đóng mở được.
Đặc biệt, hồ Lục Cục tại thôn Bồng Lai 2 được xây dựng từ năm 1985 để cung cấp nước tưới cho sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của bà con hai thôn Bồng Lai 1 và Bồng Lai 2, nhưng đến nay vẫn chưa có hệ thống tràn ngăn nước và cống trên tràn phục vụ đi lại. Hệ thống đê Lục Cục, cống lấy nước đã xuống cấp trầm trọng, không đủ khả năng tích nước và tưới nước phục vụ sản xuất nông nghiệp.
Qua quan sát, hồ được xây hơn 40 năm trước với kỹ thuật đơn giản, vận hành lâu dài ít được đầu tư nâng cấp, sửa chữa dẫn đến xuống cấp nghiêm trọng. Đây là một trong số rất ít công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh Quảng Bình cũ còn đập đất và chưa có kè mái, nên hiện tượng thẩm thấu nước qua đập rất lớn, có nguy cơ mất an toàn công trình khi nước lũ dâng cao. Thực tế, chân đập từng xảy ra sạt trượt nhưng nhờ một cá nhân trong thôn trồng tre nên hạn chế được nguy cơ sạt lở thêm.
Kiến nghị đầu tư khẩn cấp
Theo ông Đỗ Mạnh Tài, sau sáp nhập, Ủy ban nhân dân xã Bố Trạch đã tích cực chỉ đạo các thôn và nhân dân cố gắng khắc phục để kịp thời sản xuất, nhưng do hệ thống tràn chưa được đầu tư xây dựng, hệ thống đê và cống lấy nước đã xuống cấp nên hiệu quả chưa cao. Do đó, việc đầu tư khẩn cấp xây dựng đập, cầu tràn, nâng cấp hệ thống đê và cống lấy nước hồ Lục Cục là hết sức cấp thiết.
Do mới thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã chưa thể huy động nguồn kinh phí để đầu tư công trình nói trên. Vì vậy, Ủy ban nhân dân xã Bố Trạch đề nghị Hội đồng nhân dân tỉnh, Ủy ban nhân dân tỉnh và các ngành liên quan của tỉnh Quảng Trị quan tâm hỗ trợ, bố trí kinh phí để đầu tư xây dựng công trình với nguồn kinh phí dự kiến 19,5 tỷ đồng.
Nguyện vọng của người dân Bồng Lai là rất chính đáng. Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị cần quan tâm, ưu tiên nguồn vốn nâng cấp công trình thủy lợi này để không chỉ ổn định sản xuất mà còn bảo đảm cuộc sống cho người dân và cả an toàn cho vùng hạ du dưới hồ chứa Lục Cục.
