Thời gian qua, Trung tâm Khuyến nông quốc gia thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đẩy mạnh hoạt động chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, tập trung vào nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn, hữu cơ, phát thải thấp và liên kết chuỗi giá trị. Công tác đào tạo, tập huấn được đổi mới theo hướng thiết thực, linh hoạt, gắn với nhu cầu thực tiễn của người nông dân.
Riêng lĩnh vực trồng trọt và lâm nghiệp, năm 2025, hệ thống khuyến nông triển khai 197 mô hình với quy mô gần 3.000 ha, thu hút gần 6.000 hộ nông dân tham gia trực tiếp. Nhiều mô hình đã phát huy hiệu quả rõ rệt, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế.
Kết quả nổi bật tại Hà Tĩnh và Phú Thọ
Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Hà Tĩnh Nguyễn Hữu Ngọc cho biết, trong giai đoạn 2023-2025, trung tâm đã xây dựng và nhân rộng 13 mô hình chuyển giao khoa học kỹ thuật sản xuất theo quy trình VietGAP, hữu cơ, tuần hoàn, có liên kết tiêu thụ sản phẩm. Điển hình là mô hình nuôi cá chim vây vàng đạt chuẩn VietGAP với diện tích 1,5 ha, có liên kết tiêu thụ. Kết quả cho thấy cá phù hợp điều kiện nuôi tại địa phương, tỷ lệ sống đạt 65-75%, năng suất bình quân 10 tấn/ha/vụ, lợi nhuận trung bình 190 triệu đồng/ha.
Mô hình thâm canh bưởi Phúc Trạch đạt tiêu chuẩn hữu cơ quy mô 0,4 ha tại xã Phúc Trạch sinh trưởng và phát triển tốt, năng suất tương đương trồng đại trà nhưng giá bán cao hơn 5-10%, hiệu quả kinh tế tăng 10-15%. Thông qua mô hình, nông dân chuyển hướng sang sản xuất sạch, đảm bảo an toàn thực phẩm và tăng lợi nhuận.
Tại tỉnh Phú Thọ, giai đoạn 2020-2025, các chương trình khuyến nông được thực hiện tốt, có tính ứng dụng cao, giúp tăng năng suất, chất lượng sản phẩm và thu nhập cho người dân. Theo Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Phú Thọ Đặng Ngọc Nga, điểm nổi bật là hỗ trợ sản xuất theo hướng VietGAP với diện tích 6.760 ha, giúp các loại cây trồng như bí đỏ, ớt, khoai tây và rau màu khác đạt hiệu quả kinh tế cao. Riêng các giống rau quả sản xuất theo VietGAP cho lợi nhuận trung bình 80-300 triệu đồng/ha, cao hơn sản xuất thông thường 13-19%.
Bên cạnh đó, chương trình hỗ trợ sử dụng chế phẩm vi sinh xử lý rơm, rạ trên cây lúa được thực hiện với quy mô 17.000 ha, mang lại kết quả tốt. Rơm, rạ được xử lý cao hơn bình quân chung, giúp hạn chế ngộ độc hữu cơ cho cây trồng, giảm vàng lá, lúa sinh trưởng nhanh, hiệu quả kinh tế tăng 9,14% so với ngoài mô hình.
Định hướng phát triển khuyến nông thời gian tới
Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia Lê Quốc Thanh nhấn mạnh, trước yêu cầu sản xuất nông nghiệp theo hướng xanh, tuần hoàn, phát thải thấp ngày càng cao, hoạt động khuyến nông cần chuyển trọng tâm từ chuyển giao kỹ thuật đơn lẻ sang dẫn dắt tổ chức sản xuất, liên kết thị trường, lấy nông dân và hợp tác xã làm trung tâm, doanh nghiệp làm động lực phát triển.
Hệ thống khuyến nông cần nhân rộng các mô hình ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số gắn với quản lý mã số vùng trồng, vùng nuôi và truy xuất nguồn gốc. Cần tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, tổ chức trong và ngoài nước để huy động nguồn lực, chuyển giao công nghệ số trong hoạt động khuyến nông. Đồng thời, khuyến khích xây dựng các mô hình khuyến nông gắn với giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu.
