Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản quốc gia đã chính thức được đưa vào vận hành toàn quốc từ ngày 1/7/2026, sau 6 tháng thí điểm với sản phẩm sầu riêng. Đây là bước tiến quan trọng trong chiến lược lấy dữ liệu làm nền tảng quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm và phát triển thị trường nông sản.
Năng lực kỹ thuật vượt trội
Theo kết quả kiểm thử, hệ thống có khả năng đáp ứng khoảng 1.000 lượt tra cứu/giây, 30.000 người quét tem truy xuất đồng thời, hơn 85 triệu lượt quét tem mỗi ngày và khoảng 50 bản tin dữ liệu dung lượng 2 MB/giây. Điều này tạo nền tảng kỹ thuật vững chắc để mở rộng triển khai trên phạm vi toàn quốc.
Hệ thống được xây dựng với ba hợp phần: cổng tra cứu dành cho người dân, hệ thống quản trị phục vụ cơ quan quản lý và doanh nghiệp, cùng ứng dụng di động. Công nghệ ký số điện tử và chuỗi khối (blockchain) được áp dụng để xác thực và bảo đảm tính toàn vẹn dữ liệu. Sản phẩm được định danh theo chuẩn GS1 quốc tế, mã QR theo chuẩn GS1 Digital Link, giúp nhiều đơn vị cung cấp giải pháp cùng tham gia mà không phụ thuộc vào một nhà cung cấp công nghệ.
Kết quả thí điểm và tích hợp
Đến nay, hệ thống đã tích hợp dữ liệu truy xuất nguồn gốc của hơn 18.500 sản phẩm thuộc 181 nhóm sản phẩm của 170 doanh nghiệp tại 24/34 tỉnh, thành phố. Đối với sản phẩm sầu riêng xuất khẩu, 16 doanh nghiệp tham gia thí điểm và bước đầu 6 container đã được xuất khẩu thành công sang thị trường Trung Quốc thông qua truy xuất nguồn gốc điện tử trên hệ thống của Bộ.
Hệ thống cũng đang kết nối với các doanh nghiệp sản xuất, chế biến, xuất nhập khẩu nông sản, các địa phương có hệ thống truy xuất nguồn gốc, đồng thời bảo đảm liên thông với các bộ, ngành và Trung tâm Dữ liệu quốc gia thuộc Bộ Công an theo quy định về an toàn thông tin, an ninh mạng.
Bàn giao và quản lý nhà nước
Ông Tô Nguyễn Thành, Công ty Cổ phần Technology Convergence Corporation (Netacom), đơn vị xây dựng hệ thống, cho biết: "Hệ thống đã được bàn giao, cài đặt, đánh giá an toàn thông tin và chuyển giao toàn vẹn cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý từ ngày 1/7/2026. Toàn bộ dữ liệu trên hệ thống là tài sản của Nhà nước và Bộ Nông nghiệp và Môi trường". Ông Thành nhấn mạnh việc đưa hệ thống vào vận hành khẳng định quyết tâm thực hiện chuyển đổi số quốc gia và nâng tầm nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, truy xuất nguồn gốc là yêu cầu tất yếu khi các thị trường ngày càng coi trọng chất lượng, minh bạch và an toàn thực phẩm. Hệ thống giúp bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao giá trị sản phẩm và tăng cường năng lực quản lý nhà nước trong giám sát, cảnh báo, truy xuất và xử lý các vấn đề về chất lượng.
Phó Thủ tướng chỉ đạo mở rộng
Phát biểu tại Lễ công bố, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đánh giá cao nỗ lực của Bộ Nông nghiệp và Môi trường trong việc xây dựng và đưa hệ thống vào vận hành theo chỉ đạo của Ban Bí thư và Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Phó Thủ tướng cho biết: "Đây là bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số của ngành nông nghiệp và môi trường, góp phần minh bạch hóa toàn bộ chuỗi sản xuất, truy xuất được nguồn gốc xuất xứ nông sản, qua đó bảo đảm chất lượng, giữ vững uy tín và nâng cao giá trị nông sản Việt Nam".
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, 5 tháng đầu năm kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt gần 31 tỷ USD, tăng 9,2%; xuất siêu hơn 8,4 tỷ USD. Mục tiêu xuất khẩu trên 74 tỷ USD trong năm 2026 đặt ra yêu cầu ngày càng cao về minh bạch thông tin và truy xuất nguồn gốc. Ông đề nghị ưu tiên triển khai truy xuất nguồn gốc cho các ngành hàng chủ lực, sản phẩm có sản lượng lớn, giá trị kinh tế cao, phục vụ xuất khẩu sang các thị trường trọng điểm như Trung Quốc, EU và Hoa Kỳ.
Phó Thủ tướng cũng đề nghị các bộ, ngành tăng cường phối hợp, chuẩn hóa cơ chế kết nối, chia sẻ và xác thực dữ liệu; hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất tham gia hệ thống, coi truy xuất nguồn gốc là công cụ nâng cao chất lượng, giá trị và sức cạnh tranh, không để trở thành thủ tục hành chính phát sinh.
Thực tiễn triển khai tại địa phương
Tại Hà Nội, hơn 3.000 cơ sở sản xuất, kinh doanh đã được cấp tài khoản; hơn 12.000 sản phẩm được gắn mã QR, hỗ trợ cơ quan quản lý kiểm soát chất lượng, doanh nghiệp minh bạch thông tin và người tiêu dùng dễ dàng truy xuất nguồn gốc. Đại diện Công ty Masan MEATLife cho biết doanh nghiệp đã áp dụng truy xuất nguồn gốc đối với 100% sản phẩm thịt, số hóa toàn bộ dữ liệu chuỗi sản xuất và sẵn sàng kết nối với hệ thống của Bộ nhằm nâng cao tính minh bạch và giá trị sản phẩm.
