Từ giàu có nhờ tôm đến nợ nần chồng chất
Sinh ra từ biển, vợ chồng chị Mai Thị Hiển ở thôn Tân Hải, xã Ninh Châu, tỉnh Quảng Bình, từng quanh năm suốt tháng cưỡi bơ nan ra khơi nhưng cuộc sống vẫn mãi không khá hơn. Những năm 2010, khi nghề nuôi tôm ở vùng biển bãi ngang giúp nhiều hộ dân "đổi đời", anh chị đã bỏ công học hỏi kỹ thuật từ các tỉnh phía Nam và thuê đất nuôi tôm ở địa phương lân cận.
Thành công bất ngờ và những vụ mùa bội thu
Đến năm 2013, anh chị quyết định về quê đào ao nuôi tôm. Những vụ tôm đầu tiên trên vùng cát mang về nguồn thu nhập khổng lồ, có vụ lãi ròng vài trăm triệu, thậm chí lên đến cả tỷ đồng. Chị Hiển chia sẻ: "Lúc bấy giờ, kinh tế khấm khá lên là nhờ con tôm. Nếu chỉ bám biển, không biết bao giờ mới sung túc."
Trên đà thành công, năm 2015, gia đình chị vay mượn, gom góp vốn liếng để mua đất, mở rộng quy mô nuôi tôm. Khu nuôi tôm tập trung rộng 3ha ở thôn Tân Định từng là mô hình điển hình, niềm tự hào của người dân vùng biển.
Khó khăn ập đến và sự sụp đổ
Tuy nhiên, sau khi chuyển đến khu nuôi trồng thủy sản thôn Tân Định do dự án FLC Quảng Bình, khó khăn bắt đầu ập đến. Nuôi được 3 năm, tôm phát sinh bệnh tật hàng loạt, khiến kinh tế gia đình lao đao. Chị Hiển bùi ngùi: "Ngày trước nuôi tôm, một vốn bốn lời. Nhưng từ năm 2020 thì thua lỗ, đầu tư tiền tỷ, thu vào tiền lẻ."
Càng lỗ, càng nợ, anh chị lại "cắm" hết sổ đỏ nhà và đất để vay tiền nuôi tôm. Cuối cùng, không còn sức gắng gượng, họ quyết định bỏ cuộc, trở lại nghề biển. Gần 3 năm nay, 10 hồ nuôi tôm bị bỏ hoang, cùng khoản nợ ngân hàng gần 10 tỷ đồng chưa biết khi nào trả hết.
Nhiều hộ dân khác cũng lâm vào cảnh tương tự
Trường hợp vợ chồng chị Mai Thị Hương ở thôn Tân Hải cũng không khá hơn. Năm 2020, họ thuê 1ha đất nuôi tôm nhưng liên tục thua lỗ do dịch bệnh, dẫn đến nợ ngân hàng gần 5 tỷ đồng. Chị Hương cho biết: "Nhiều năm liền, tôm được thả nuôi nhưng không có bán."
Không còn đủ sức nuôi tôm, năm 2025, gia đình chuyển sang nuôi cá lóc với hy vọng gỡ gạc. Tuy nhiên, việc nuôi cá cũng gặp khó khăn, đàn cá chậm lớn, buộc họ phải "cắm sổ đỏ" cho đại lý thức ăn.
Giải pháp từ chính quyền địa phương
Ông Trần Văn Lai, Phó Chủ tịch UBND xã Ninh Châu, cho biết trên địa bàn có 15ha nuôi trồng thủy sản, nhiều hộ nuôi tôm đang gặp khó khăn do dịch bệnh và thua lỗ kéo dài. Ông nói: "Để khắc phục, chúng tôi khuyến khích người dân chuyển đổi sang nuôi các loại thủy sản khác như cá lóc, ốc hương. Về lâu dài, cần chính sách hỗ trợ, khoanh nợ, giảm lãi suất để người dân có thời gian khôi phục sản xuất."
Câu chuyện từ giàu có nhờ tôm đến nợ nần ở Quảng Bình là bài học cay đắng về rủi ro trong nuôi trồng thủy sản, đòi hỏi sự hỗ trợ kịp thời từ chính quyền và ngành chức năng.
