Giá Dừa Lao Dốc, Nông Dân Vĩnh Long Đối Mặt Thách Thức Tái Cơ Cấu Ngành
Biến động giá dừa hiện nay không chỉ gây ra những khó khăn trước mắt cho người trồng mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tái cơ cấu sản xuất và xây dựng chuỗi giá trị bền vững cho toàn ngành dừa. Tình trạng này phản ánh một nghịch lý mùa vụ đáng lo ngại, khi sản lượng tăng cao nhưng nhu cầu tiêu thụ lại suy giảm, dẫn đến mất cân đối cung-cầu nghiêm trọng.
Nghịch Lý Mùa Vụ Và Áp Lực Giá Cả
Theo ghi nhận từ thực địa, giá dừa khô nguyên liệu hiện chỉ còn khoảng 5.000 đồng mỗi quả, giảm sâu so với mức hơn 20.000 đồng/quả trong cùng kỳ năm trước. Trong bối cảnh chi phí phân bón, nhân công và chăm sóc không ngừng tăng cao, nhiều hộ dân đang rơi vào cảnh lao đao vì thu nhập không đủ trang trải chi phí sản xuất.
Ông Nguyễn Văn Hậu, một nông dân tại xã Châu Hòa, chia sẻ: “Gia đình tôi canh tác trên 6.000 m² dừa, trước đây có thể duy trì cuộc sống nhờ nguồn thu hoạch ổn định hàng tháng. Tuy nhiên, khi giá giảm mạnh như hiện nay, lợi nhuận thu về chẳng đáng là bao. Bà con nông dân chúng tôi chỉ mong giá cả ổn định để có thể yên tâm sản xuất lâu dài.”
Lý giải nguyên nhân khiến giá dừa lao dốc, ông Lê Văn Dũng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, cho biết: “Sau giai đoạn giá tăng cao vào đầu năm 2025, nông dân đã đẩy mạnh đầu tư chăm sóc, dẫn đến sản lượng tăng mạnh. Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ và xuất khẩu lại gặp khó khăn, làm mất cân đối cung-cầu. Bên cạnh đó, lượng dừa nhập khẩu với giá cạnh tranh cũng gây áp lực đáng kể lên thị trường trong nước.”
Nhập Khẩu Và Nghịch Lý Cung-Cầu
Thống kê cho thấy, trong năm 2025, tỉnh Vĩnh Long đã nhập khẩu khoảng 30 triệu quả dừa để phục vụ cho hoạt động chế biến công nghiệp. Mặc dù hoạt động nhập khẩu này góp phần duy trì nguồn nguyên liệu ổn định cho các nhà máy, nhưng đồng thời cũng tạo thêm áp lực giảm giá đối với dừa sản xuất nội địa.
Điều này làm nổi bật một nghịch lý: dù diện tích trồng dừa tại địa phương rất lớn, nguồn cung trong nước vẫn chưa thể đáp ứng ổn định cho nhu cầu chế biến công nghiệp quanh năm, chủ yếu do đặc tính mùa vụ của cây trồng này.
Giải Pháp Tổng Thể Cho Ngành Dừa
Năm 2025, giá trị sản xuất ngành chế biến dừa tại Vĩnh Long ước đạt hơn 8.150 tỷ đồng, tăng gần 6% so với năm trước. Đây là một tín hiệu tích cực, cho thấy tiềm năng phát triển lớn nếu biết tổ chức lại sản xuất theo hướng bài bản và gắn kết chặt chẽ giữa nông dân với các doanh nghiệp.
Theo ông Trần Văn Phú, Giám đốc Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Tân An Luông, việc giá dừa biến động thất thường khiến công tác vận động nông dân tham gia vào các mô hình liên kết sản xuất gặp nhiều khó khăn. Việc hình thành giá sàn sẽ góp phần ổn định thị trường, bảo đảm lợi ích cho người trồng, đồng thời tạo nền tảng vững chắc để phát triển chuỗi giá trị bền vững.
Trong thời gian qua, Vĩnh Long đã từng bước hình thành các hợp tác xã và tổ hợp tác gắn liền với chuỗi sản xuất - chế biến - tiêu thụ; phát triển vùng nguyên liệu hữu cơ và đẩy mạnh việc cấp mã số vùng trồng, cũng như xây dựng các cơ sở đóng gói đạt chuẩn xuất khẩu. Những nỗ lực này tạo nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng, khả năng truy xuất nguồn gốc và giá trị thương mại của sản phẩm dừa.
Tuy nhiên, để phát triển bền vững, ngành dừa cần:
- Hoàn thiện các chính sách hỗ trợ thiết thực cho nông dân.
- Tăng cường liên kết chặt chẽ trong chuỗi giá trị.
- Phát huy vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp.
- Chuyển mạnh sang hoạt động chế biến sâu và đa dạng hóa sản phẩm.
Cơ Hội Trong Thách Thức
Giá dừa giảm sâu hiện nay là một thách thức lớn, nhưng đồng thời cũng mở ra cơ hội để ngành dừa Vĩnh Long tái cấu trúc theo hướng hiện đại và bền vững hơn. Khi chuỗi giá trị được hoàn thiện, sản xuất gắn kết chặt chẽ với thị trường và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, cây dừa sẽ tiếp tục khẳng định vị thế là trụ cột kinh tế quan trọng, góp phần nâng cao đời sống cho người dân nông thôn.
Vĩnh Long hiện có khoảng 122.870 ha diện tích trồng dừa, chiếm hơn 60% tổng diện tích dừa của cả nước. Dừa không chỉ là cây trồng chủ lực mà còn gắn bó lâu đời với đời sống kinh tế - xã hội của người dân địa phương. Tuy nhiên, sự phụ thuộc quá lớn vào thị trường nguyên liệu thô khiến ngành dừa dễ bị tổn thương trước những biến động bất thường của cung và cầu.
