Từ Hạt Lúa Ruộng Đồng Đến Chậu Kiểng Tết: Nghề Mưu Sinh Sáng Tạo Của Ông Phương
Từ những hạt lúa vốn gắn liền với ruộng đồng và bữa cơm gia đình, ông Nguyễn Văn Phương đã sáng tạo nên những chậu kiểng mang đậm hồn quê, góp thêm sắc xuân cho nhiều ngôi nhà mỗi độ Tết đến. Khác với lúa trồng ngoài đồng nhằm phục vụ sản xuất lương thực, lúa kiểng được ông Phương chăm sóc như một loại hoa kiểng thực thụ, đòi hỏi sự tỉ mỉ, chính xác và niềm đam mê lớn.
Hành Trình Từ Ý Tưởng Lạ Đến Thành Công Bền Vững
Trước đây, ông Phương từng trồng lúa lấy gạo và các loại hoa Tết truyền thống như cúc mâm xôi, vạn thọ, mai vàng. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế không cao khiến ông luôn trăn trở tìm hướng đi mới. Xuất phát từ quan niệm dân gian xem lúa là “hạt ngọc trời”, ông nảy ra ý tưởng gieo lúa vào chậu bán làm cây kiểng để người dân chưng trong dịp Tết. Theo ông, lúa mang ý nghĩa no đủ, sung túc và biết ơn trời đất, tạo nên giá trị tinh thần sâu sắc.
Năm 2009, ông bắt đầu thử nghiệm nhưng thất bại do chọn chậu không phù hợp. Sau khi rút kinh nghiệm, ông chuyển sang sử dụng chậu nhựa không thoát nước, giúp kiểm soát tốt độ ẩm và dinh dưỡng. Ông lựa chọn giống lúa IR50404, loại lúa ngắn ngày, lá nhỏ, dễ “khoe” bông và hạt. Mỗi chậu gieo khoảng 15 hạt, sau đó tỉa bớt để giữ lại 7 hoặc 9 cây khỏe mạnh.
Quy Trình Chăm Sóc Tỉ Mỉ Và Thị Trường Nhộn Nhịp
Công việc trồng lúa kiểng đòi hỏi sự tính toán kỹ lưỡng. Từ khi xuống giống đến khoảng 30 ngày, ông phải theo dõi sâu bệnh; nếu phát hiện lá bị đốm đen thì xử lý ngay. Khi cây ra lá cuối cùng, ông bón phân nhẹ để nuôi bông và hạt. Đặc biệt, thời điểm chăm sóc phải được điều chỉnh sao cho hạt lúa bắt đầu chín vàng vào khoảng ngày 29 Tết, tạo nên vẻ đẹp rực rỡ nhất.
Từ năm 2011, ông Phương bắt đầu mang chậu lúa lên bán tại các chợ hoa Tết ở Bình Dương và nhiều quận của Thành phố Hồ Chí Minh. Từ năm 2013 đến nay, mỗi mùa Tết ông chỉ bán trong khoảng 5 ngày là hết sạch hàng, với giá dao động từ 100.000 đến 120.000 đồng/chậu. Có thời điểm ông sản xuất đến 1.800 chậu, nhưng vài năm gần đây duy trì khoảng 500 đến 600 chậu mỗi vụ do hạn chế về đất sản xuất. Riêng kiểng lúa, mỗi mùa Tết ông thu lợi ít nhất khoảng 30 triệu đồng, góp phần ổn định đời sống gia đình.
Đa Dạng Hóa Sản Phẩm Và Giá Trị Tinh Thần
Không chỉ bán sản phẩm, ông Phương còn bán cả giá trị tinh thần gắn với cây lúa. Nhiều khách hàng tìm đến ông không chỉ vì vẻ đẹp lạ mắt mà còn bởi ý nghĩa sâu sắc của “hạt ngọc trời”. Bà Đặng Thị Nguyệt (70 tuổi, ngụ phường An Đông, Thành phố Hồ Chí Minh) chia sẻ: “Từ năm 2016, năm nào tôi cũng mua vài chậu về chưng trong nhà để tưởng nhớ cha mẹ từng gắn bó cả đời với ruộng lúa và cầu mong năm mới đủ đầy, sung túc”.
Ngoài kiểng lúa, ông Phương còn sản xuất kiểng mạ là những chậu lúa non nhỏ gọn, xanh mướt, thích hợp đặt trên bàn trà, bàn cà phê, với giá bán 60.000 đồng/chậu. Ba năm gần đây, ông tiếp tục thử nghiệm làm kiểng bắp (ngô) lùn, từ hình ảnh trái bắp chắc hạt gợi liên tưởng đến sự no đủ và thuận lợi. Hiện ông trồng khoảng 80 chậu bắp nếp, mỗi cây cho trung bình hai quả, được xử lý thấp để phù hợp làm kiểng.
Đánh Giá Từ Chính Quyền Địa Phương
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Vĩnh Thành Lê Anh Tuấn đánh giá, mô hình kiểng lúa, kiểng mạ và kiểng bắp của ông Phương là hướng đi sáng tạo, góp phần đa dạng hóa sản phẩm hoa kiểng địa phương, thúc đẩy phát triển nghề truyền thống theo hướng bền vững. Từ những hạt lúa bình dị, ông đã thổi vào đó một giá trị mới, nhắc nhớ mỗi người về cội nguồn nông nghiệp và ước vọng no đủ cho năm mới an khang.
